Prof. Tomasz Bulik, dyrektor Obserwatorium Astronomicznego UW, uczestniczył w delegacji ministra spraw zagranicznych do Namibii. Jednym z punktów podróży była wizyta w największym na świecie naziemnym obserwatorium astronomicznym promieniowania gamma – High Energy Stereoscopic System (H.E.S.S.). Uniwersytet Warszawski jest członkiem konsorcjum H.E.S.S. od 20 lat.

H.E.S.S. (High Energy Stereoscopic System) to jedno z najważniejszych obserwatoriów astronomicznych świata badających kosmiczne źródła promieniowania gamma o najwyższych energiach. Do jego najważniejszych osiągnięć należą: odkrycie pierwszego w Galaktyce akceleratora cząstek do energii rzędu PeV w centrum Drogi Mlecznej, detekcja promieniowania gamma z błysków gamma (GRB), detekcje promieniowania kosmicznego oraz badania ciemnej materii. W ostatnich latach obserwatorium opublikowało przełomowe wyniki w czasopismach „Nature” i „Science”, dotyczące m.in. mikrokwazara SS433, nowej RS Ophiuchi oraz błysku gamma GRB 190829A.

Współpraca H.E.S.S. zrzesza ponad 200 naukowców z 13 krajów, a kluczowym partnerem afrykańskim jest University of Namibia (UNAM), który uczestniczy w eksploatacji obserwatorium i szkoleniu młodych kadr naukowych. Polska bierze w niej udział od 2006 roku poprzez konsorcjum skupiające Centrum Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika Polskiej Akademii Nauk (lider), Uniwersytet Warszawski, Uniwersytet Jagielloński, Uniwersytet Mikołaja Kopernika oraz Instytut Fizyki Jądrowej PAN. Polscy naukowcy odegrali istotną rolę zarówno w odkryciach naukowych, jak i w rozwoju infrastruktury obserwatorium, dostarczając m.in. elementy systemu sterowania największego teleskopu H.E.S.S. II i część zwierciadeł oraz uczestnicząc w zarządzaniu współpracą międzynarodową. Obserwatorium stanowi jeden z najbardziej widocznych przykładów długoterminowej współpracy naukowej Europy i Afryki, przyczyniając się do rozwoju kompetencji technologicznych i edukacyjnych w Namibii. 

Do zespołu H.E.S.S. należy m.in. prof. Tomasz Bulik, dyrektor Obserwatorium Astronomicznego UW, który wraz z prof. Rafałem Moderskim z Centrum Astronomicznego PAN uczestniczył w delegacji wicepremiera, ministra spraw zagranicznych Radosława Sikorskiego do Namibii. Częścią podróży odbywającej się od 30 czerwca do 1 lipca była wizyta w obserwatorium H.E.S.S.

– Wizyta ministra Sikorskiego w obserwatorium H.E.S.S. to wyraz uznania dla doskonałości polskiej astronomii oraz znaczenia jej obecności w Afryce i na całej półkuli południowej. Teleskop H.E.S.S. przez ponad 20 lat swojego działania otworzył i rozwinął astronomię gamma. Przed uruchomieniem tego obserwatorium znaliśmy tylko jedno źródło tych promieni, dotychczas zaś H.E.S.S. odkrył ich ponad 200. Nasza praca w H.E.S.S. to nie tylko rozwój nauki, ale również technologii w Polsce, co widać w naszym udziale w budowie CTA (Cherekov Telescope Array), które powstaje obecnie w Chile i na Wyspach Kanaryjskich – mówi prof. Tomasz Bulik.