Strukturyzowana optyka włóknista, hybrydowe technologie kwantowo-klasyczne i sztuczna inteligencja dla nauk o życiu. Na Uniwersytecie Warszawskim działają trzy nowe centra doskonałości. 24 lutego Fundacja na rzecz Nauki Polskiej zainaugurowała projekty wyłonione w ramach działania Międzynarodowe Agendy Badawcze.
10 ośrodków otrzyma łączne dofinansowanie w kwocie ponad 300 mln zł na rozwój innowacji w obszarach m.in. medycyny precyzyjnej, technologii kwantowych, sztucznej inteligencji czy detektorów dla astrofizyki. Środki pochodzą z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG).
24 lutego odbyła się inauguracja projektów. W uroczystości wzięły udział m.in. władze Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, a także prof. Maria Mrówczyńska, podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Uniwersytet Warszawski reprezentowała prof. Ewa Krogulec, prorektor ds. rozwoju.
Wśród nagrodzonych projektów są trzy z UW, każdy z nich otrzymał dofinansowanie w kwocie około 30 mln zł:
- Centrum Godnej Zaufania Sztucznej Inteligencji dla Nauk o Życiu
Opracowanie bezpiecznych, przejrzystych i wydajnych algorytmów AI, zdolnych do pracy na ograniczonych, zaszumionych i niekompletnych danych – ze szczególnym uwzględnieniem zastosowań w medycynie i naukach o życiu – to zadanie czterech grup badawczych, które będą realizowały projekt Centrum Godnej Zaufania Sztucznej Inteligencji dla Nauk o Życiu.
– W ramach projektu, bazując na solidnych podstawach matematycznych, będziemy rozwijać modele sztucznej inteligencji nowej generacji. Naszym celem jest ograniczenie błędów i halucynacji, które stanowią istotne wyzwanie dla dotychczasowych rozwiązań, szczególnie w zastosowaniach biomedycznych. Naszą ambicją jest, aby projekt był przykładem tego, jak silne krajowe kompetencje w matematyce i informatyce można przekuć w nowatorskie technologie służące społeczeństwu. Chcemy, by nasz projekt był propozycją rozwoju europejskiej niszy sztucznej inteligencji – mówi dr hab. Paweł Dłotko, który kieruje zespołem badaczy realizujących projekt.
- Centrum Doskonałości Strukturyzowanej Optyki Włóknistej i Aplikacji (SOWA)
Będzie prowadzić badania zmierzające do opracowania nowej klasy światłowodów strukturalnych – możliwych do zastosowania m.in. w laserach, czujnikach i innych urządzeniach fotonicznych. Jednostka zamierza osiągnąć pozycję światowego lidera w obszarze badań, rozwoju oraz wytwarzania nowej klasy nanostrukturyzowanych światłowodów typu free-form.
Zespołem Centrum Doskonałości SOWA pokieruje prof. Ryszard Buczyński – fizyk, zastępca dyrektora Instytutu Geofizyki UW, ekspert w zakresie fotoniki, optyki i optoelektroniki. Jest m.in. współtwórcą zminiaturyzowanego endoskopu wspomagającego leczenie zaburzeń oddychania u przedwcześnie urodzonych noworodków.
- Centrum Hybrydowych Kwantowo-Klasycznych Technologii Informacyjnych (QLAB)
Projekt realizowany jest pod kierownictwem prof. Magdaleny Stobińskiej-Moretto z UW.
– Projekt QLAB to krok milowy w budowaniu na Uniwersytecie Warszawskim silnego, międzynarodowego ośrodka badań nad technologiami kwantowymi w Polsce. Naszym celem jest zarówno prowadzenie doskonałych badań naukowych, jak i tworzenie rozwiązań gotowych do zastosowania w gospodarce oraz umacnianie współpracy naukowej z najlepszymi partnerami zagranicznymi – mówi prof. Magdalena Stobińska-Moretto.
W projekcie realizowane będą badania naukowe oraz prace rozwojowe w czterech interdyscyplinarnych grupach badawczych. Zespoły skupią się na kluczowych obszarach:
- bezpiecznych sieciach kwantowych,
- energooszczędnych algorytmach sztucznej inteligencji,
- ultraczułych metodach metrologii i obrazowania,
- technologiach hybrydowych łączących systemy kwantowe z klasycznymi.
