Gospodarka tekstylna w epoce brązu na płaskowyżu irańskim, ze szczególnym uwzględnieniem kwestii płci, będzie tematem badań dr Zahry Kouzehgari, która zrealizuje staż podoktorski na Uniwersytecie Warszawskim. Młoda badaczka została laureatką konkursu Maria Skłodowska-Curie Actions Postdoctoral Fellowships 2025.
Komisja Europejska opublikowała wyniki konkursu MSCA Postdoctoral Fellowships 2025. Do konkursu zgłoszono 17 066 wniosków, z których 16 836 spełniło wymogi formalne. Ostatecznie do finansowania wybrano 1610 projektów, co oznacza wskaźnik sukcesu na poziomie około 9,6%. Laureaci reprezentują prawie 80 narodowości i będą realizować swoje projekty w 45 krajach w Europie i poza nią.
Z polskich jednostek złożono 166 wniosków, spośród których pięć zaklasyfikowano na główną listę do finansowania.
Jednym z nich jest projekt FLOMA – From Loom to Market: Gendered Textile Economies of the Bronze Age Iranian Plateau. Grant zdobyła dr Zahra Kouzehgari, a opiekę merytoryczną nad projektem sprawować będzie prof. Agata Ulanowska z Wydziału Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego.
Tekstylia w epoce brązu
Projekt FLOMA zakłada analizę sposobu, w jaki produkcja, konsumpcja i wymiana tekstyliów wpływały na gospodarkę epoki brązu (3200–1200 p.n.e.). Płaskowyż irański, położony na skrzyżowaniu kluczowych szlaków Azji Południowo-Zachodniej, odegrał istotną, lecz dotąd niedostatecznie rozpoznaną rolę w łączeniu Mezopotamii, Azji Środkowej i doliny Indusu.
Dzięki badaniom możliwa będzie pierwsza kompleksowa rekonstrukcja gospodarki tekstylnej tego regionu z perspektywy archeologii płci. Projekt zakłada realizację trzech głównych celów:
- stworzenie cyfrowego korpusu oraz typologii narzędzi tkackich, zachowanych tekstyliów i odcisków z czterech kluczowych stanowisk archeologicznych (Shahr-i Sokhta, Tepe Hissar, Tepe Yahya, Susa);
- weryfikację modeli organizacji pracy (domowej, specjalistycznej lub sponsorowanej przez elity) z wykorzystaniem danych archeologicznych, ikonograficznych i tekstowych;
- osadzenie produkcji tekstylnej płaskowyżu irańskiego w szerszych sieciach wymiany dzięki modelowaniu sieci i analizom przestrzennym.
FLOMA łączy metody archeologiczne, analizę obliczeniową, filologię oraz archeologię płci w interdyscyplinarnym podejściu badawczym. Centralnym elementem projektu będzie baza danych GIS umożliwiająca standaryzację dokumentacji artefaktów i kontekstów produkcyjnych.
Projekt ma charakter przełomowy – pozwoli nie tylko lepiej zrozumieć międzyregionalne powiązania gospodarcze, lecz także uwypukli rolę pracy kobiet i mężczyzn jako kluczowego czynnika rozwoju starożytnych gospodarek. Wyniki badań mogą istotnie wpłynąć na debaty dotyczące urbanizacji, historii gospodarczej i odporności kulturowej dawnych społeczeństw.
Efekty projektu obejmą otwarte zbiory danych, publikacje naukowe oraz działania popularyzatorskie, zgodnie z priorytetami programu MSCA w zakresie innowacyjnej nauki, równości płci i otwartej nauki.