Udział w Międzynarodowym Kongresie Mongolistycznym, umowa o wymianie studentów i pracowników między UW a Państwowym Uniwersytetem Mongolskim oraz liczne spotkania i rozmowy na temat rozwoju współpracy naukowo-dydaktycznej. Od 9 do 16 sierpnia delegacja Uniwersytetu Warszawskiego pod przewodnictwem prof. Ewy Krogulec, prorektor ds. rozwoju, uczestniczyła w podróży służbowej do Mongolii.
Głównym celem wizyty był rozwój współpracy pomiędzy Uniwersytetem Warszawskim a Państwowym Uniwersytetem Mongolskim oraz innymi uczelniami i instytucjami naukowymi w Ułan Bator.
W skład delegacji weszli przedstawiciele kilku jednostek Uniwersytetu Warszawskiego, reprezentujący różne dyscypliny i obszary badawcze:
- prof. Ewa Krogulec – prorektor ds. rozwoju, przewodnicząca delegacji;
- prof. Agata Bareja-Starzyńska – dziekan Wydziału Kultur Azji i Afryki UW;
- prof. Ewa Falkowska – dziekan Wydziału Geologii UW;
- dr Jan Rogala – kierownik Zakładu Turkologii, Mongolistyki i Tybetologii Wydziału Kultur Azji i Afryki UW;
- prof. Radosław Karasiewicz-Szczypiorski – Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej im. prof. Kazimierza Michałowskiego UW;
- dr hab. Mariusz Gwiazda – zastępca dyrektora Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej im. prof. Kazimierza Michałowskiego UW;
- dr Konrad Zawadzki – zastępca dyrektora Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych UW.
Program obejmował spotkania z władzami uczelni, przedstawicielami środowiska naukowego, biznesowego i dyplomatycznego, rozmowy dotyczące nowych obszarów współpracy, podpisanie umowy o wymianie studentów i pracowników naukowych, a także dyskusje nad możliwością utworzenia wspólnej stacji badawczej i realizacji projektów w zakresie m.in. geologii, mongolistyki, archeologii oraz nauk przyrodniczych.
Międzynarodowy Kongres Mongolistyczny
10 sierpnia delegacja z UW wzięła udział w otwarciu XIII Międzynarodowego Kongresu Mongolistycznego. Wydarzenie było okazją do spotkań z naukowcami reprezentującymi różne ośrodki badawcze i prowadzącymi interdyscyplinarne studia nad Mongolią. Rozmowy dotyczyły zarówno aktualnych kierunków badań mongolistycznych, jak i przyszłych wyzwań oraz możliwości rozwoju międzynarodowej współpracy naukowej.
Prorektor wraz z delegacją UW oraz innymi uczestnikami Kongresu wzięła także udział w przyjęciu wydanym przez Prezydenta Mongolii.
Umowa o wymianie
W drugim dniu wizyty w Ułan Bator delegacja UW pod przewodnictwem prorektor prof. Ewy Krogulec wzięła udział w spotkaniu z prof. Bayanjargalynem Ochirkhuyagem, rektorem Państwowego Uniwersytetu Mongolskiego, prof. Gombosurenem Munkhbayarem, dziekanem Wydziału Nauk Przyrodniczych PUM, oraz z prof. Erdene-Ochirem, kierownikiem Instytutu Studiów Mongolistycznych PUM. Tematem rozmów były rozwój i poszerzanie współpracy w ramach zawartej umowy, nie tylko w zakresie studiów mongolistycznych, ale również innych dyscyplin naukowych – archeologii, geologii czy nauk przyrodniczych. Sporo uwagi poświęcono wymianie doświadczeń i współpracy kadry naukowej czy studentów, a także realizacji wspólnych projektów naukowych i współpracy z mongolskimi partnerami przy aplikacji niektórych osiągnięć badaczy z UW w Mongolii. Uznano również, że ważnym impulsem do rozwoju wielokierunkowej i interdyscyplinarnej współpracy naukowej będzie utworzenie wspólnej stacji badawczej UW na Państwowym Uniwersytecie Mongolskim.
Strona mongolska podkreślała swoją wdzięczność władzom UW za wsparcie dla rozwoju studiów mongolistycznych na UW i również wyraziła swoją gotowość do rozszerzania współpracy o nowe obszary i wspólne projekty. Rektor Ochirkhuyag wskazał na wymianę pracowników naukowych i studentów jako ważny element konstytuujący możliwość realizacji tego wyzwania. W celu nadania tej współpracy ram prawnych i realnych możliwości doszło do podpisania umowy o wymianie studentów i pracowników naukowych między UW a PUM. W imieniu UW umowę podpisała prof. Ewa Krogulec, prorektor UW ds. rozwoju.
11 sierpnia delegacja UW odwiedziła klasztor buddyjski Gandan, gdzie została przyjęta na audiencji u jego przeora i najwyższego duchownego buddyzmu tybetańskiego w Mongolii Khamby Lamy Javzandorjego oraz rektora Mongolskiego Uniwersytetu Buddyjskiego im. Öndöra Gegeena Dzanabadzara w Ułan Bator dr. Lkhagvademchiga Jadamby. Rozmowy dotyczyły możliwości realizacji postanowień porozumienia zawartego między uczelniami w pierwszej połowie 2025 roku. Ustalono, że kolejnym etapem będzie zaproponowanie konkretnych projektów i kierunków działań, które pozwolą przełożyć zawarte porozumienie na rzeczywistą współpracę naukową.
Biznes i dyplomacja
Kolejny dzień wizyty upłynął pod znakiem spotkań i rozmów z przedstawicielami świata nauki, biznesu oraz polskiej dyplomacji. Odbyło się spotkanie z Baatarjavem Lkhagvajavem, prezesem Mongolskiej Izby Handlowo-Przemysłowej. Podczas rozmowy poruszono wiele zagadnień związanych ze współpracą nauki i biznesu. Szczególną uwagę zwrócono na możliwości transferu technologii opracowywanych na uniwersytetach do gospodarki oraz na rolę współpracy środowisk naukowych i gospodarczych w rozwiązywaniu konkretnych problemów rozwojowych.
Rozmawiano o obszarach i dyscyplinach, w których współpraca pomiędzy polskimi i mongolskimi uczelniami mogłaby wspierać zrównoważony rozwój, a jednocześnie przyczyniać się do pogłębiania wzajemnych relacji gospodarczych.
Przedstawiciele jednostek Uniwersytetu Warszawskiego zaprezentowali kilka propozycji współpracy dotyczących aplikacyjnych nauk biologiczno-chemicznych, geologii złóż, hydrogeologii, rekultywacji terenów oraz szeroko rozumianej ochrony środowiska.
Tego samego dnia prof. Ewa Krogulec wraz z delegacją została zaproszona na spotkanie z chargé d’affaires a.i. Krzysztofem Świderkiem, najwyższej rangi przedstawicielem dyplomatycznym Polski w Mongolii. Rozmowy dotyczyły planów rozwoju współpracy Uniwersytetu Warszawskiego z partnerami mongolskimi, możliwości wsparcia działalności polskich naukowców prowadzących badania w Mongolii, a także współpracy pomiędzy Ambasadą RP i UW na rzecz budowania rozpoznawalności i dobrej marki polskiej nauki w Mongolii.
Po południu delegacja w składzie prof. Ewa Krogulec, prof. Ewa Falkowska, dr Konrad Zawadzki oraz dr Jan Rogala wzięła udział w spotkaniu z przedstawicielami Państwowego Uniwersytetu Mongolskiego, w tym dyrektorem Parku Naukowo-Technologicznego, przedstawicielem Wydziału Nauk Ścisłych oraz Dziekan Wydziału Chemii. Reprezentanci UW przedstawili potencjał naukowy Uniwersytetu Warszawskiego oraz propozycje projektów, wokół których możliwe byłoby rozwijanie współpracy z partnerami mongolskimi. Ustalono wspólny plan dalszego działania, którego realizacja ma rozpocząć się jesienią 2026 roku.
Archeologia i geologia
Podczas wizyty odbył się także m.in. rekonesans archeologiczny w środkowej Mongolii, w którym wzięli udział prof. Radosław Karasiewicz-Szczypiorski i dr hab. Mariusz Gwiazda. Odwiedzono ponad 20 stanowisk archeologicznych, oceniając ich potencjał badawczy oraz możliwy zakres przyszłych prac. Zebrane informacje stanowią podstawę do dalszych rozmów dotyczących uruchomienia wspólnych polsko-mongolskich badań archeologicznych. Obie strony wyraziły zainteresowanie przygotowaniem projektów obejmujących prace na wybranych stanowiskach.
Jednym z istotnych elementów programu było również spotkanie przedstawicielek geologii Uniwersytetu Warszawskiego – prorektor prof. Ewy Krogulec oraz dziekan Wydziału Geologii prof. Ewy Falkowskiej – w Research Center of Geology and Mineral Resources Państwowego Uniwersytetu Mongolskiego. Spotkanie dotyczyło możliwości rozwoju współpracy naukowej między UW a Państwowym Uniwersytetem Mongolskim, ze szczególnym uwzględnieniem badań geologicznych prowadzonych w powiązaniu z innymi dyscyplinami naukowymi. Potencjalne obszary wspólnych badań obejmują m.in. zasoby mineralne, hydrogeologię, geofizykę, petrologię, tektonikę, ochronę środowiska, a także wykorzystanie nowoczesnych metod modelowania i analiz przestrzennych.
Podkreślono m.in., że Mongolia stanowi wyjątkowy obszar dla prowadzenia badań geologicznych, oferujący bardzo szerokie, a w wielu przypadkach nadal niewystarczająco rozpoznane możliwości badań terenowych. Zróżnicowanie budowy geologicznej kraju, występowanie zasobów mineralnych, specyfika zachodzących procesów geologicznych oraz związki pomiędzy budową geologiczną, zasobami wód, środowiskiem i zmianami klimatu tworzą szczególnie interesujące warunki do prowadzenia badań interdyscyplinarnych.
Istotnym elementem rozmów była również mobilność studentów i młodych naukowców. Rozważano organizację wymiany studentów pomiędzy Uniwersytetem Warszawskim i Państwowym Uniwersytetem Mongolskim, a także tworzenie wspólnych form kształcenia terenowego. Szczególnie interesującą możliwością jest organizowanie szkół letnich, warsztatów i kursów terenowych, które pozwalałyby studentom obu uczelni wspólnie pracować w wyjątkowych pod względem geologicznym obszarach Mongolii.
W tym kontekście rozmawiano również o możliwości wykorzystania potencjału europejskich centrów i ośrodków badań geologicznych oraz infrastruktury naukowej dostępnej na Uniwersytecie Warszawskim do organizacji warsztatów, szkół letnich i innych przedsięwzięć wspierających współpracę pomiędzy zespołami mongolskimi i europejskimi.
Osobne spotkania dotyczące dalszej współpracy odbyli także archeolodzy z CAŚ UW. Rozmawiano o możliwościach współpracy, wymiany doświadczeń, organizacji warsztatów i wizyt eksperckich, a także o potencjalnych tematach wspólnych projektów i badań.
Prof. Agata Bareja-Starzyńska wzięła udział w seminarium towarzyszącym otwarciu wystawy w Muzeum Bogdo-Chana. Dr Jan Rogala uczestniczył natomiast w warsztatach skierowanych do kierowników i przedstawicieli światowych ośrodków zajmujących się studiami mongolistycznymi. Podczas wystąpienia przedstawił historię warszawskiej mongolistyki, jej główne kierunki badań i ofertę dydaktyczną, a także propozycje nowych projektów badawczych i inicjatyw współpracy międzynarodowej.
Najważniejsze rezultaty i dalsze kierunki współpracy
Wizyta pokazała, że dotychczasowa współpraca Uniwersytetu Warszawskiego z partnerami mongolskimi może zostać znacząco rozszerzona – zarówno pod względem liczby zaangażowanych dyscyplin, jak i charakteru wspólnie podejmowanych działań.
Do najważniejszych kierunków dalszych działań należą:
- rozwój wymiany studentów, doktorantów i pracowników naukowych;
- przygotowanie wspólnych projektów badawczych w zakresie geologii, hydrogeologii, archeologii, mongolistyki, nauk biologiczno-chemicznych i ochrony środowiska;
- dalsze prace nad koncepcją wspólnej stacji badawczej;
- rozwój wspólnych badań terenowych w Mongolii;
- organizacja szkół letnich, warsztatów i terenowych form kształcenia;
- rozwój współpracy archeologicznej na bazie rozpoznanych stanowisk;
- wykorzystanie potencjału infrastruktury naukowej UW i współpracujących z Uniwersytetem ośrodków europejskich;
- rozwijanie współpracy nauki z otoczeniem gospodarczym i poszukiwanie możliwości praktycznego wykorzystania wyników badań;
- dalsze wzmacnianie pozycji warszawskiej mongolistyki i jej międzynarodowej współpracy.