Badacze z Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu w Tiranie odkryli pozostałości dużej świątyni hellenistycznej na terenie starożytnego miasta w północnej Albanii. To pierwsza tego typu iliryjska budowla zidentyfikowana w tym regionie oraz kolejny przełom w badaniach nad tzw. zaginionym miastem.
Współczesne Bushat – położone około 10 km na południe od Szkodry w północnej Albanii – kryje pozostałości rozległego iliryjskiego ośrodka osadniczego. Stanowisko to jest jednym z nielicznych w Europie przykładów „zaginionego miasta” – miejsca, które przez stulecia zostało wymazane nie tylko z map, ale również z ludzkiej pamięci.
Miasto zostało ponownie odkryte w 2018 roku przez archeologów z Ośrodka Badań nad Antykiem Europy Południowo-Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego oraz z Uniwersytetu w Tiranie. Analiza topografii stanowiska i konfrontacja wyników badań z przekazami źródeł antycznych wskazują, że może to być starożytna Bassania.
Na szczycie wzgórza
W zakończonym sezonie badawczym prace wykopaliskowe koncentrowały się na miejskiej akropoli, położonej na szczycie wzgórza dominującego nad całym stanowiskiem. Archeolodzy odsłonili kompletne kamienne fundamenty dużej prostokątnej budowli o wymiarach 13,6 × 9,6 m. Jej proporcje odpowiadają klasycznym świątyniom greckim.
– Sądząc po lokalizacji budowli na szczycie wzgórza oraz jej orientacji względem stron świata, możemy uznać, że są to pozostałości świątyni, która od IV do II wieku p.n.e. wieńczyła miejski akropol – podkreśla prof. Piotr Dyczek, dyrektor Ośrodka Badań nad Antykiem Europy Południowo-Wschodniej UW i dodaje: – W trakcie prac częściowo odsłonięto również mur obronny otaczający wzgórze, stanowiący zarazem tzw. temenos świątynny.
Odkrycie ma szczególne znaczenie dla badań nad kulturą iliryjską. Jest to pierwsza świątynia iliryjska odkryta na terenie północnej Albanii.
Miasto zostało opuszczone jeszcze w okresie hellenistycznym, ale już w III wieku n.e. Rzymianie wznieśli obok ruin świątyni niewielką budowlę, która funkcjonowała przez prawie 100 lat. Był to ważny punkt obserwacyjny pozwalający na kontrolowanie dużego obszaru od Szkodry po antyczne Lissosos i wybrzeże Adriatyku.
