Fulbright Junior Research Award to program stypendialny skierowany do osób przygotowujących rozprawy doktorskie w polskich instytucjach naukowych. Stypendium, przyznawane na okres od czterech do dziesięciu miesięcy, umożliwia realizację własnego projektu badawczego w amerykańskiej uczelni, instytucie badawczym typu non-profit lub organizacji pozarządowej w USA. Projekt musi być związany z tematyką przygotowywanej rozprawy doktorskiej.

Nabór do tegorocznej edycji programu trwał do 5 września 2025 roku. W konkursie uczestniczyło 28 osób. Po ocenie merytorycznej projektów przez niezależnych ekspertów oraz rozmowach kwalifikacyjnych przyznano 11 nominacji do nagrody Junior Research Award oraz jedną nominację do Fulbright Research Award at Stanford University School of Medicine 2026–2027.

Polskimi stypendystami programu Fulbright Junior Research Award 2026–2027 zostali m.in. doktoranci z Uniwersytetu Warszawskiego – Aleksandra Nagańska z Międzydziedzinowej Szkoły Doktorskiej oraz Kacper Lepionka ze Szkoły Doktorskiej Nauk Humanistycznych.

Program Fulbrighta należy do najbardziej prestiżowych programów wymiany akademickiej, naukowej i kulturowej na świecie. Umożliwia studentom, naukowcom i specjalistom z różnych dziedzin realizację studiów, badań oraz projektów edukacyjnych w Stanach Zjednoczonych. W Polsce działa od 1959 roku za pośrednictwem Polsko-Amerykańskiej Komisji Fulbrighta.

Pełna lista stypendystów dostępna jest na stronie Polsko-Amerykańskiej Komisji Fulbrighta.

Co kluczowe, istnienie tej unikatowej formy zostało wcześniej zasugerowane przez sztuczną inteligencję (AlphaFold), choć wydawało się mało wiarygodne. Niemniej jednak polskie badania dostarczyły ostatecznego, eksperymentalnego dowodu na to, że algorytmy AI potrafią trafnie projektować nawet najbardziej złożone topologicznie sekrety natury.

Wyjątkowy motyw strukturalny

Białka te przypominają z wyglądu ciasno zwinięte powtarzające się helisy (solenoidy). Unikatowość tego motywu polega na specyficznym przesunięciu łańcucha poprzez tzw. mechanizm „skip-and-backtrack”. W procesie tym jeden zwój spirali celowo pomija periodyczność. Ta subtelna zmiana sprawia, że cząsteczka zawiązuje się, tworzy węzeł trójlistny (31).

– Odkrycie tej struktury i jej interpretacja były możliwe dzięki interdyscyplinarnemu podejściu łączącemu badania doświadczalne i najnowsze algorytmy AI. Publikacja powstała dzięki szczegółowym badaniom stabilności chemicznej i termicznej we współpracy z prof. Sophie Jackson, Cambridge University oraz Zakładem Biofizyki Wydziału Fizyki UW. Wyniki badań doświadczalnych zostały zinterpretowane przy pomocy klasycznych symulacji numerycznych oraz metod AI pozwalających próbkować szeroki zakres krajobrazu energetycznego, a w konsekwencji opracować teorie zwijania nowych foldów białkowych. Z drugiej strony wykazaliśmy, że ten specyficzny motyw występuje u konkretnej grupy bakterii i pozostaje zachowany ewolucyjnie mimo ogromnej zmienności sekwencji aminokwasowej – wyjaśniają badacze.

Presja ewolucyjna a poprawa jakości życia

Odkrycie zawęźlonych białek w rodzinie struktur, które dotychczas uważano za odwęźlone, to dla nauki zupełnie nowe otwarcie. Daje ono niepowtarzalną szansę na zbadanie, jak presja ewolucyjna oraz obecność węzłów wpływają na kształtowanie się architektury białek i ich funkcje. Obecność stałych, zachowanych ewolucyjnie elementów w samym rdzeniu węzła sugeruje, że to zapętlenie pełni kluczową funkcję biologiczną lub strukturalną. Wiele białek o strukturze solenoidów odpowiada za procesy chorobowe, w tym infekcje bakteryjne czy choroby neurodegeneracyjne. Wiedza o ich „zawęźlonej” naturze pozwala tworzyć terapie, które precyzyjniej i skuteczniej blokują ich działanie, dając szereg nowych zastosowań w medycynie.

– Te nowe odkrycia pomagają lepiej zrozumieć procesy odpowiedzialne za zmiany w architekturze białek na przestrzeni milionów lat. Pokazują, że aby wyjaśnić stabilność enzymów, należy wziąć pod uwagę więcej czynników niż tylko samą sekwencję aminokwasów, w tym topologię i ewolucyjne pochodzenie – podsumowują autorzy badań.

„Stypendium na Start” to program finansowany w ramach Rektorskiego Funduszu Stypendialnego. Mogą się o nie ubiegać osoby, które w danym roku akademickim rozpoczęły kształcenie na studiach pierwszego lub drugiego stopnia, jednolitych magisterskich lub w szkole doktorskiej.

18 maja odbyła się uroczystość przyznania stypendiów w ich IV edycji. Łącznie otrzymało je 255 laureatów: 136 osób otrzymało „Stypendium na Start dla Olimpijczyków”, 61 „Stypendium na Start dla Sportowców”, 58 osób „Stypendium na Start dla Doktorantów”.

– Jesteśmy z Państwa dumni i cieszymy się, że możemy Państwu wręczyć dzisiaj dyplomy dla najlepszych stypendiów i doktorantów rozpoczynających kształcenie. Życzę Państwu rozwijania pasji naukowej i dalszej konsekwencji w dążeniu do wiedzy – mówił prof. Alojzy Z. Nowak, rektor UW, zwracając się do laureatów.

Program „Stypendium na Start” obejmuje trzy typy stypendiów:

• „Stypendium na Start dla Olimpijczyków” – przeznaczone dla studentów I roku studiów pierwszego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich, będących laureatami olimpiad przedmiotowych, którzy w postępowaniu rekrutacyjnym na studia uzyskali maksymalną liczbę punktów na podstawie posiadanego tytułu laureata olimpiady przedmiotowej;
• „Stypendium na Start dla Sportowców” – przeznaczone dla studentów I roku studiów pierwszego i drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich oraz doktorantów pierwszego roku kształcenia w szkole doktorskiej, będących wybitnymi sportowcami. Do uzyskania stypendium jest uprawniona osoba, która zajęła punktowane miejsce podczas Igrzysk Olimpijskich, Mistrzostw Świata, Mistrzostw Europy lub Mistrzostw Polski (jednak nie dalsze niż 10.), a także – w przypadku studentów – mająca prawo do uzyskania stypendium rektora w roku akademickim, w którym ubiega się o „Stypendium na Start”;
• „Stypendium na Start dla Doktorantów” – przeznaczone dla doktorantów I roku kształcenia w szkole doktorskiej, którzy w postępowaniu rekrutacyjnym osiągnęli wynik punktowy znajdujący się w 20% najwyższych wyników spośród osób przyjętych według stanu na 1 października roku akademickiego, w którym doktorant ubiega się o przyznanie stypendium, osobno dla: Międzydziedzinowej Szkoły Doktorskiej, Warszawskiej Szkoły Doktorskiej Matematyki i Informatyki, a w pozostałych przypadkach: osobno dla każdej szkoły doktorskiej w podziale na dyscypliny kształcenia.

Stypendium jest przyznawane na okres 12 miesięcy i wypłacane jednorazowo. Kwoty stypendium w roku akademickim 2025/2026 wynoszą:

• „Stypendium na Start dla Olimpijczyków” – 12 000 zł (netto);
• „Stypendium na Start dla Sportowców” – 12 000 zł (netto);
• „Stypendium na Start dla Doktorantów” – 18 000 zł (netto).

Po dramatycznych wydarzeniach sprzed roku wzmocniliśmy system bezpieczeństwa na uczelni: uruchomiliśmy Biuro ds. Bezpieczeństwa, podjęliśmy współpracę z Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji, a także Komendą Stołeczną Policji, przekonaliśmy te organy o konieczności zwiększenia wyposażenia i uprawnień strażników uczelnianych, organizujemy szkolenia. System ochrony uczelni bardzo się wzmocnił.

 

Bardzo się cieszymy z nominacji w plebiscycie o Nagrodę Architektoniczną Prezydenta m.st. Warszawy, jaką otrzymał budynek Wydziału Psychologii UW na Ochocie. Zależy nam na tym, by inwestycje na uczelni były przyjazne zarówno dla środowiska naturalnego, jak i społeczności akademickiej.

Odwiedzając różne miejsca na świecie – różne uczelnie – znajdujemy wiele rozwiązań, w tym architektonicznych, które następnie wprowadzamy na naszej uczelni. Kiedy byłem jeszcze dziekanem Wydziału Zarządzania UW, z University of Illinois Urbana-Champaign zaczerpnąłem na przykład koncepcję sali sportowej. A Uniwersytet w Tartu zainspirował nas do zaprojektowania biblioteki.

 

prof. Alojzy Z. Nowak, rektor UW

Ogród na dachu

W 1999 roku Biblioteka Uniwersytecka z budynku na Kampusie Głównym przeniosła się na Powiśle, na ul. Dobrą. To największy gmach uczelni, jego powierzchnia wynosi 57 tys. m². Biblioteka gromadzi największy w Polsce księgozbiór akademicki. W środku znajduje się ponad 6 mln woluminów. To miejsce dla osób nie tylko poszukujących wiedzy na dany temat, ale również tych, które chcą odpocząć na świeżym powietrzu.

Wokół budynku jest 15 tys. m² zieleni. Dodatkowe 2 tys. porośnięte różnorodną roślinnością znajduje się 16 m nad ziemią, na bibliotecznym dachu. Ogród otwarto w 2002 roku. Od tego czasu od wiosny do późnej jesieni jest ogólnodostępny. Ogród na dachu BUW dzieli się na cztery części: złotą, srebrną, karminową i zieloną. W każdej z nich rosną kolorystycznie dobrane gatunki roślin. Z mostków i tarasu widokowego można podziwiać panoramę Warszawy: Stadion Narodowy, Most Świętokrzyski, Wisłę oraz znajdujący się po sąsiedzku ogród na dachu budynku UW przy ul. Dobrej 55.

26 maja w Gmachu Audytoryjnym na kampusie UW przy Krakowskim Przedmieściu odbędzie się „Zielony Dzień na Uniwersytecie Warszawskim 2026”.

Wydarzenie skierowane jest do całej społeczności akademickiej oraz mieszkańców Warszawy. Ma ono na celu popularyzację działań na rzecz ochrony środowiska, prezentację innowacyjnych rozwiązań proekologicznych oraz budowanie świadomości ekologicznej w otoczeniu społecznym.

Inicjatywa odbywa się po raz czwarty. Jest częścią programu „Inteligentny Zielony Uniwersytet”, odpowiadającego na wyzwania związane z kryzysem klimatyczno-ekologicznym. Założeniem programu jest m.in. uczynienie przestrzeni i infrastruktury uczelni bardziej dostępną i przyjazną dla społeczności akademickiej (w tym dla osób z niepełnosprawnościami) oraz bardziej proekologiczną. Ważnym aspektem programu jest także promowanie działań związanych z ochroną klimatu.

Zielony Dzień na UW potrwa od godz. 10.00 do 15.30. W programie przewidziano m.in. prelekcje, warsztaty, strefę wyprzedaży garażowej oraz strefę partnerów, w której swoje inicjatywy zaprezentują jednostki UW i partnerzy wydarzenia.

Spotkanie będzie okazją do rozmów o ekologicznych inicjatywach, wymiany doświadczeń i inspiracji związanych z działaniami na rzecz zrównoważonego rozwoju UW. Uczestnicy będą mieli możliwość wziąć udział w różnorodnych aktywnościach, m.in. w wyprzedaży garażowej, warsztatach z tworzenia lasów w słoikach oraz warsztatach tworzenia ekologicznej chemii domowej.

Szczegółowe informacje na temat Zielonego Dnia na Uniwersytecie Warszawskim znajdują się na stronie wydarzenia na Facebooku: https://fb.me/e/4kNzP3h7P.

Wszystkie dotychczas odnotowane i udokumentowane wykroczenia oraz przestępstwa, których dopuścili się protestujący członkowie OZZ Inicjatywa Pracownicza w trakcie protestu lub w związku z protestem przeciwko kolejnemu punktowi gastronomicznemu na uczelni, zostały zgłoszone Policji. Przekazano również zabezpieczone materiały z monitoringu wizyjnego, które mogą pomóc w ustaleniu tożsamości poszczególnych osób oraz ich roli w konkretnych aktach łamania prawa. Władze UW zapowiadają, że wszystkie podobne incydenty będą konsekwentnie zgłaszane organom ścigania.

Szczególny niepokój budzą informacje dotyczące uszczerbku na zdrowiu pracowników punktu gastronomicznego znajdującego się na terenie Biblioteki Uniwersyteckiej, w tym konieczność hospitalizacji jednej z osób poszkodowanych w wyniku działań protestujących.

Szkody powstałe na skutek aktów chuligaństwa są obecnie szacowane. Zostały one również zgłoszone ubezpieczycielowi, który po ustaleniu sprawców będzie mógł dochodzić od nich roszczeń regresowych.

Działania obejmujące zastraszanie innych osób, bezpodstawny hejt – także w internecie – zakłócanie funkcjonowania lokalu, wtargnięcie na jego teren i jego okupację, a także akty wandalizmu, w tym niszczenie mienia uniwersyteckiego i miejskiego, zwłaszcza zabytków objętych ochroną konserwatorską, są nieakceptowalne i stanowią naruszenie obowiązujących norm prawnych oraz zasad współżycia społecznego. Każdy przejaw takiego postępowania spotka się ze zdecydowaną reakcją władz uczelni.

Trudno nie dostrzegać związków pomiędzy opisanymi działaniami OZZ Inicjatywa Pracownicza a aktywnością osób reprezentujących określone środowiska polityczne. Instrumentalne wykorzystywanie Uniwersytetu do promowania postulatów stanowiących element bieżącej działalności politycznej należy uznać za szczególnie naganne. Uniwersytet Warszawski zawsze pozostawał z dala od działań realizowanych przez partie polityczne i – dla dobra całego środowiska akademickiego – tak powinno pozostać również w przyszłości.

Podczas spotkania, które odbyło się 15 maja w Sali Złotej Pałacu Kazimierzowskiego, rektor UW prof. Alojzy Nowak oraz dyrektor Tigray Tourism and Culture Bureau dr Astbha Gebreegziabher, podpisali Memorandum of Understanding pomiędzy obiema instytucjami.

W spotkaniu wzięli także udział m.in. prof. Agata Bareja-Starzyńska, dziekan Wydziału Kultur Azji i Afryki, badacze z WKAiA UW prof. Kamil Kuraszkiewicz i dr Zuzanna Augustyniak oraz przedstawiciele Tigray Tourism and Culture Bureau.

Tigray Tourism and Culture Bureau to instytucja rządowa odpowiedzialna za ochronę i promocję dziedzictwa kulturowego regionu Tigraj w północnej Etiopii oraz rozwój zrównoważonej turystyki.

Współpraca została zainicjowana w związku z prowadzonymi w Tigraju przez dr Zuzannę Augustyniak (Katedra Języków i Kultur Afryki) oraz prof. Kamila Kuraszkiewicza (Zakład Egiptologii) badaniami nad początkami islamu w Afryce (Projekt NeGaSh).

Konferencja poświęcona etiopskiej kulturze

Spotkanie było częścią szerszej wizyty na UW obejmującego konferencję „Seventy-Five Years of Ethiopian Studies: Voices Beyond Language, Cultures Beyond Borders”, zorganizowanej przez Katedrę Języków i Kultur Afryki WKAiA, która odbyła się w dniach 13-15 maja. Konferencję otworzył prof. Adam Niewiadomski, prorektor UW ds. doktoranckich i prawnych.

W wydarzeniu wzięli udział badacze z Etiopii, Niemiec, Francji, Włoch, Wielkiej Brytanii, Nigerii, RPA, Tanzanii i USA. W trakcie wydarzenia goście mieli okazje zapoznać się z tradycyjną etiopską ceremonią parzenia kawy, stanowiącą ważny element kultury Etopii. Konferencji towarzyszyła wystawa zdjęć Stefana Strelcyna i Wiesławy Bolimowskiej, prezentująca dorobek polskich badaczy związanych z etiopistyką.

Noc Muzeów odbywa się co roku. Jest okazją do obejrzenia zbiorów i przestrzeni warszawskich instytucji kultury, często takich, które zwykle są niedostępne. W tym roku na Uniwersytecie Warszawskim można było zwiedzać wnętrza zabytkowych budynków, wziąć udział w spacerach, wystawach, koncertach, spektaklach, pokazach, a także wykładach i grach terenowych.

Uczestnicy mogli również wziąć udział w wydarzeniach przygotowanych przez Chór Akademicki UW, Teatr Hybrydy UW oraz Teatr Tańca UW „Warszawianka”. Na Kampusie Głównym o oprawę muzyczną zadbało Akademickie Radio Kampus.

Józef Rotblat urodził się w 1908 roku w Warszawie, w ubogiej żydowskiej rodzinie. Dzięki dużej determinacji udało mu się zdobyć wykształcenie – kształcił się m.in. w Wolnej Wszechnicy Polskiej. W 1938 roku obronił doktorat na UW i wyjechał na stypendium do Liverpoolu. Na tamtejszym uniwersytecie pracował w zespole Jamesa Chadwicka, zajmował się m.in. konstrukcją cyklotronu. Pod koniec 1943 roku kierowana przez prof. Chadwicka delegacja brytyjskich uczonych, w tym Józef Rotblat, wyjechała do USA, by wziąć udział w amerykańskim programie budowy bomby atomowej pod kryptonimem „Manhattan”. Wycofał się z programu z pobudek etycznych, gdy stało się jasne, że nazistowskie Niemcy nie będą w stanie uprzedzić aliantów i skonstruować własnej bomby jądrowej.

W kolejnych latach zaangażował się w działalność na rzecz rozbrojenia. Był jednym z twórców konferencji Pugwash i działaczem na rzecz pokoju na świecie. W 1995 roku odebrał Pokojową Nagrodę Nobla.

Szczególny niepokój budzą informacje dotyczące uszczerbków na zdrowiu pracowników BUWBAR-u, w tym konieczności hospitalizacji jednej z osób poszkodowanych w wyniku działań protestujących. Tego rodzaju sytuacje pozostają w sprzeczności z wartościami, na których opiera się wspólnota akademicka.

Uniwersytet Warszawski pozostaje miejscem otwartym na debatę oraz dialog z różnymi środowiskami. Władze uczelni prowadzą stały dialog z demokratycznie wyłonionymi przedstawicielami studentów i doktorantów, w szczególności z samorządami studenckimi i doktoranckimi. Jednocześnie uczelnia wyraża sprzeciw wobec prób instrumentalnego wykorzystywania przestrzeni uniwersyteckiej do bieżących działań politycznych oraz działań prowadzących do podziałów w społeczności akademickiej.

Nie ma również zgody na akty wandalizmu, niszczenie mienia, zastraszanie pracowników ani mowę nienawiści. Wszystkie przypadki naruszenia prawa są dokumentowane i wraz z materiałem z monitoringu będą przekazywane odpowiednim służbom, tak by osoby łamiące prawo poniosły tego surowe konsekwencje.

30 kwietnia w ogólnodostępnym budynku Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie uruchomiona została nowa przestrzeń gastronomiczno-kulturalna – BUWBAR. Projekt powstał z myślą o społeczności akademickiej Uniwersytetu Warszawskiego, użytkownikach biblioteki oraz gościach odwiedzających kampus.

BUWBAR nie jest wyłącznie punktem gastronomicznym. To także miejsce spotkań, integracji, wydarzeń kulturalnych, koncertów i prezentacji twórczości studentów oraz doktorantów. Otwarcie przestrzeni poprzedziły konsultacje ze społecznością studencką i doktorancką UW, a zasady funkcjonowania lokalu zostały wypracowane z uwzględnieniem zgłaszanych oczekiwań i potrzeb.

Istotnym elementem działalności BUWBAR-u jest oferta skierowana do studentów i doktorantów. Zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami pełnowartościowy posiłek obiadowy dostępny jest w cenie 18–20 zł, a zupa w cenie 5–6 zł. Lokal oferuje również dodatkowe promocje i preferencyjne warunki dla społeczności akademickiej.

BUWBAR stanowi uzupełnienie istniejącej infrastruktury gastronomicznej kampusu uniwersyteckiego, na którego terenie funkcjonuje ponad 20 punktów oferujących posiłki. W odległości około 300 metrów od BUWBAR-u działa również uniwersytecka stołówka, od lat dofinansowywana przez uczelnię i zapewniająca studentom posiłki w niskich cenach. Uniwersytet Warszawski pozostaje jedną z nielicznych uczelni w Polsce prowadzących własną stołówkę studencką.

Z okazji 50-lecia Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych UW w Europejskim Centrum Edukacji Geologicznej w Chęcinach odbyła się konferencja pt. „Bezpieczeństwo w nauce, dydaktyce i administracji”. Wydarzenie miało charakter praktyczny i było poświęcone budowaniu świadomości oraz wzmacnianiu kultury bezpieczeństwa w środowisku akademickim. Uczestnicy brali udział w szkoleniach dotyczących reagowania w sytuacjach kryzysowych, komunikacji pod presją czasu oraz cyberzagrożeń, takich jak phishing, dezinformacja czy ochrona danych.

W programie znalazły się również ćwiczenia symulacyjne przygotowane przez ekspertów zewnętrznych, umożliwiające uczestnikom analizę procedur działania i współpracy w warunkach zagrożenia.

– Bezpieczeństwo społeczności akademickiej wymaga dziś nie tylko odpowiednich procedur, ale także budowania świadomości i gotowości do reagowania na zagrożenia, tj. atak  terrorystyczny, cyberataki, dezinformację czy sytuacje kryzysowe – podkreślił prof. Maciej Raś, prorektor UW ds. studenckich i jakości kształcenia, który brał udział w zorganizowanym przez WNPiSM wydarzeniu.

O systemowych rozwiązaniach wdrażanych na poziomie całego Uniwersytetu Warszawskiego mówił także dyrektor Biura ds. Bezpieczeństwa UW Sławomir Obliński, podkreślając, jak dynamicznie zmienia się dziś podejście do bezpieczeństwa na uczelniach.

Konferencja była także okazją do podsumowania działań prowadzonych przez Wydziałowy zespół ds. bezpieczeństwa, powołany z inicjatywy dziekan WNPiSM UW prof. Katarzyny Kołodziejczyk. Działania zespołu obejmują m.in. rozwój rozwiązań organizacyjnych i infrastrukturalnych zwiększających poziom bezpieczeństwa społeczności wydziału. – Chcemy rozwijać kulturę bezpieczeństwa opartą na odpowiedzialności, współpracy i praktycznym przygotowaniu do działania w sytuacjach kryzysowych – zaznaczyła prof. Katarzyna Kołodziejczyk.

Organizatorzy zapowiadają kontynuację działań związanych z edukacją i doskonaleniem procedur bezpieczeństwa na Wydziale.

 Fundacja na rzecz Nauki Polskiej po raz 34. ogłosiła listę stu najzdolniejszych młodych polskich naukowców. Laureaci programu START otrzymają stypendium w wysokości 30 tys. zł.

Do tegorocznego konkursu zgłoszono 807 wniosków. Laureaci zostali wybrani w drodze wieloetapowego konkursu, w którym oceniano jakość ich dotychczasowego dorobku naukowego. Na czele rankingu instytucji, z których pochodzi największa liczba beneficjentów,  ponownie jest Uniwersytet Warszawski (20), a za nim Uniwersytet Jagielloński (13) oraz instytuty Polskiej Akademii Nauk (13).

FNP przyznaje również wyróżnienia osobom, których osiągnięcia badawcze zostały ocenione przez recenzentów konkursu jako wybitne. Stypendia tych osób zostaną podwyższone do kwoty 38 tys. zł. W tym roku wyróżnienie otrzymała m.in. Agnieszka Kasperska, doktorantka Międzydziedzinowej Szkoły Doktorskiej UW i pracowniczka Wydziału Nauk Ekonomicznych UW.

Stypendia START zostaną uroczyście wręczone 13 czerwca na Zamku Królewskim na Wawelu. Pełna lista stypendystów znajduje się na stronie internetowej Fundacji.

– To wielki dzień dla UW. Bardzo się cieszymy, że możemy dziś podziękować Panu Profesorowi za jego wybitny dorobek, uznawany w skali międzynarodowej, za jego szlachetność i znaczący wpływ na rozwój Uniwersytetu. Jest dla mnie honorem powiedzieć że Senat UW na wniosek Wydziału Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych przyznał prof. Adamowi Danielowi Rotfeldowi to najwyższe uniwersyteckie wyróżnienie jednogłośnie. Pan Profesor jest naukowcem, którego każdy uniwersytet w każdym miejscu na świecie chciałby mieć u siebie – powiedział prof. Alojzy Z. Nowak, rektor Uniwersytetu Warszawskiego

25 lutego 2026 roku Senat UW podjął uchwałę w sprawie nadania prof. Adamowi Danielowi Rotfeldowi tytułu doktora honoris causa Uniwersytetu Warszawskiego. Uroczystość nadania tytułu odbyła się 14 maja w Sali Senatu na Kampusie Głównym. W wydarzeniu wzięli udział m.in. Radosław Sikorski, wiceprezes Rady Ministrów i minister spraw zagranicznych, prof. Andrzej Szeptycki, podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego, recenzenci dorobku prof. Adama D. Rotfelda – prof. Marek Belka, prof. Andrzej Mania i prof. Hanna Suchocka – a także Michael Schudrich, naczelny rabin Polski.

Prof. Alojzy Z. Nowak, rektor UW, wręczył również prof. Adamowi D. Rotfeldowi Medal Uniwersytetu Warszawskiego.

W służbie pokoju

Prof. Adam Daniel Rotfeld jest ekspertem w zakresie współczesnego prawa międzynarodowego. Poza wkładem w rozwój badań nad stosunkami międzynarodowymi oraz pokojem przez lata był zaangażowany w służbę publiczną zarówno na szczeblu krajowym, jak i światowym. Był m.in. dyrektorem Sztokholmskiego Międzynarodowego Instytutu Badań nad Pokojem i członkiem Rady Konsultacyjnej Sekretarza Generalnego ONZ ds. Rozbrojenia. Współprzewodniczył Polsko-Rosyjskiej Grupie do Spraw Trudnych. Brał też udział w pracach Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie. Zasiadał w Radzie Bezpieczeństwa Narodowego. W 2005 roku był ministrem spraw zagranicznych. Jest autorem ponad 20 monografii, redaktorem naukowym i współautorem około 50 prac zbiorowych i 400 studiów oraz esejów w periodykach ogólnopolskich i światowych. Wykładał na uczelniach w Austrii, Japonii, Chinach Rosji, Niemczech, Norwegii, Szwajcarii, Szwecji, Finlandii, Nowej Zelandii, Australii, Ukrainie i Stanach Zjednoczonych. Pracuje na Wydziale „Artes Liberales” UW, pod którego auspicjami zainicjował konwersatoria pt. Spotkania na Dobrej. W ostatnich latach zajmuje się głównie problemami kształtowania się nowego porządku międzynarodowego.

Podczas uroczystości nadania tytułu doktora honoris causa laudację wygłosił promotor prof. Roman Kuźniar z Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych UW.

– Znajomość z prof. Rotfeldem jest doświadczeniem człowieczeństwa w najlepszym jego wydaniu. Doceniam honor i przywilej, którym obdarzył mnie mój macierzysty uniwersytet, powierzając mi rolę promotora prof. Adama Daniela Rotfelda, za co Senatowi UW bardzo dziękuję – powiedział prof. Kuźniar w trakcie swojego przemówienia.

– Mamy do czynienia z postacią wyjątkową, uczonym, który nie tylko analizował rzeczywistość międzynarodową, ale także miał realny wpływ na jej kształt. Jego wiedza i doświadczenie znajdowały bezpośrednie zastosowanie w praktyce stosunków międzynarodowych. Jako wiceminister spraw zagranicznych, a następnie minister spraw zagranicznych Rzeczpospolitej Polskiej Pan Profesor wniósł do polskiej dyplomacji kulturę dialogu, strategiczne myślenie oraz przekonanie, że polityka zagraniczna wymaga nie tylko skuteczności, ale również odpowiedzialności – dodała prof. Katarzyna Kołodziejczyk, dziekan Wydziału Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych.

Polska niezbędna dla Europy

Prof. Rotfeld wygłosił podczas uroczystości wykład, w którym odniósł się do bieżących spraw międzynarodowych. Zdaniem profesora mamy do czynienia ze schyłkiem układu sił ukształtowanego po II wojnie światowej. Badacz poruszył także kwestie związane z tradycją dyplomacji i przywództwa światowego oraz  roli Polski na mapie Europy i świata.

 – Dla państw należących do europejskich wspólnot – Unii Europejskiej, Rady Europy, OBWE, a w szczególności Paktu Północnoatlantyckiego (NATO) – sprawą priorytetową staje się wypracowanie wspólnej strategii, w której wartości będą zajmować równie ważne miejsce, jak siła, czyli potencjały i interesy narodowe. Zagrożone są bowiem nie tylko dobra materialne, ale takie egzystencjalne fundamenty, jak wartości duchowe, do których należy poczucie tożsamości, kultura i styl życia (…). Poszukiwanie nowych rozwiązań powinno być adekwatne do ryzyka i zagrożeń. Polską racją stanu jest to, by przekonać na nowo Polaków, że nasz interes narodowy wymaga w obliczu nowych zagrożeń przezwyciężenia wewnętrznej partyjnej polaryzacji. Wymaga takiego wzmocnienia bezpieczeństwa gospodarczego i militarnego, by Polska stała się państwem niezbędnym dla Europy i całej społeczności międzynarodowej.

12 maja w Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie gościli minister spraw zagranicznych Ukrainy Andrij Sybiha wraz z delegacją oraz ambasador Ukrainy w Rzeczypospolitej Polskiej Wasyl Bodnar.

W spotkaniu wzięli udział m.in. prof. Alojzy Z. Nowak, rektor UW, oraz dr Krzysztof Nierzwicki, dyrektor BUW.

Podczas wizyty goście obejrzeli kolekcję zbiorów historycznych. Spotkanie było okazją do prezentacji obiektów szczególnie ważnych dla wspólnego dziedzictwa kulturowego Polski i Ukrainy oraz historii piśmiennictwa i sztuki książki.

Przedstawiciele BUW zaprezentowali m.in. obiekty pochodzące z królewskiego Gabinetu Rycin, zakupione od spadkobierców króla Stanisława Augusta dla nowo powstałego w 1816 roku Uniwersytetu, a także cenne przykłady XVIII-wiecznych druków istotnych dla rozwoju piśmiennictwa ukraińskiego, przygotowane przez Gabinet Starych Druków.

W Gabinecie Zbiorów XIX Wieku przedstawiono natomiast bogato zdobione ewangeliarze oraz inne zabytki kultury książki, ukazujące wysoki poziom dawnego rzemiosła introligatorskiego i typograficznego.

Goście mieli okazję zapoznać się także ze zbiorami Gabinetu Rycin, m.in. z artystycznym woluminem zawierającym rysunki i akwarele Johanna Heinricha Müntza, powstałe podczas jego podróży przez ziemie Rzeczypospolitej w latach 1780–1784. Unikatowy zbiór dokumentuje pejzaże, architekturę i codzienne życie epoki, stanowiąc niezwykle cenne świadectwo historii i kultury dawnej Europy Środkowo-Wschodniej.

Spotkanie w BUW było częścią wizyty delegacji z Ukrainy na Uniwersytecie Warszawskim.

Bartosz Adamski jest studentem II roku dziennikarstwa na Wydziale Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii Uniwersytetu Warszawskiego. Udziela się w Samorządzie Studentów UW, w ramach telewizji studenckiej Uniwerek.TV. Był prowadzącym Juwenaliów UW w 2025 i 2026 roku.

Od października 2025 roku Bartosz Adamski pełni funkcję zastępcy redaktor naczelnej uczelnianej telewizji Uniwerek.TV.

Oswoić przemijanie

Powieść Érica-Emmanuela Schmitta Oskar i pani Róża to jedna z najbardziej poruszających współczesnych historii o dojrzewaniu, chorobie i oswajaniu przemijania.

– To książka, która z jednej strony jest bardzo smutna, ale z drugiej daje dużo ciepła i nadziei. Pokazuje, że życie nawet w najtrudniejszej sytuacji może być pełne ważnych emocji, relacji i pięknych doświadczeń – mówi Bartosz Adamski.

Oskar i pani Róża to historia dziesięcioletniego chłopca chorego na białaczkę. Oskar przebywa w szpitalu i stopniowo zaczyna rozumieć, że leczenie nie przynosi efektów. Czuje się samotny i zagubiony, ponieważ dorośli wokół niego unikają szczerych rozmów o chorobie i śmierci.

Przełomem okazuje się znajomość z panią Różą – wolontariuszką odwiedzającą dzieci w szpitalu. Kobieta proponuje Oskarowi niezwykłą grę: każdy kolejny dzień ma oznaczać dziesięć lat życia. Dzięki temu chłopiec w ciągu kilkunastu dni symbolicznie przeżywa całe życie – od dzieciństwa, przez młodość i dorosłość, aż po starość.

– To bardzo prosty, ale jednocześnie niezwykle mądry pomysł. Dzięki tej grze Oskar zaczyna inaczej patrzeć na swoje życie i bardziej docenia każdą chwilę – podkreśla Bartosz Adamski.

Listy do Boga

Pani Róża zachęca chłopca także do pisania listów do Boga. W listach Oskar opisuje swoje emocje, codzienne wydarzenia, relacje z rodzicami i innymi dziećmi ze szpitala. Pisze o strachu, złości, ale też o radości, zakochaniu i poczuciu humoru. To właśnie dzięki tym listom zaczyna oswajać własne emocje i mówić otwarcie o tym, czego wcześniej nie potrafił wyrazić.

Powieść Érica-Emmanuela Schmitta porusza trudne tematy choroby, cierpienia i przemijania, ale jednocześnie jest opowieścią o przyjaźni, empatii i potrzebie obecności drugiego człowieka. Autor pokazuje świat z perspektywy dziecka, dzięki czemu historia staje się bardzo autentyczna i emocjonalna.

– Ta relacja bardzo mnie porusza. Pani Róża nie próbuje okłamywać Oskara ani pocieszać na siłę, tylko naprawdę go słucha i traktuje poważnie. Myślę, że właśnie dlatego ta historia jest tak prawdziwa – mówi Bartosz Adamski.

Książka pokazuje również, jak ważna jest szczerość w relacjach z bliskimi. Rodzice Oskara nie potrafią rozmawiać z synem o jego stanie zdrowia, ponieważ sami nie radzą sobie z lękiem i cierpieniem. Dopiero dzięki pani Róży chłopiec odzyskuje poczucie spokoju i bezpieczeństwa.

– Oskar i pani Róża przypomina, że czasami najważniejsze są zwykłe gesty: rozmowa, obecność, wspólnie spędzony czas. To książka, która uczy wrażliwości i zostaje z czytelnikiem na długo – mówi Bartosz Adamski i dodaje: – Nie bójmy się żyć. Celebrujmy każdą chwilę jakby miała być tą ostatnią. Życzę wszystkim, żebyśmy mogli wielokrotnie przy wielu momentach w naszym życiu rzec, parafrazując Goethego: Chwilo trwaj, jesteś piękna!

Éric-Emmanuel Schmitt urodził się 28 marca 1960 roku we Francji. Jest pisarzem, dramaturgiem i filozofem, autorem wielu bestsellerowych powieści oraz sztuk teatralnych. Oskar i pani Róża, wydany w 2002 roku, należy do „Cyklu Niewidzialnego” – serii książek poświęconych duchowości i najważniejszym pytaniom dotyczącym ludzkiego życia.

Książka Érica-Emmanuela Schmitta Oskar i pani Róża znajduje się w Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie w dziale Język. Literatura P-Q.

15 maja w Sali Złotej na Kampusie Głównym UW podpisano porozumienie o współpracy naukowo-badawczej pomiędzy UW, Politechniką Warszawską oraz Instytutem Badawczym IDEAS. Dokument sygnowali: rektor UW prof. Alojzy Z. Nowak, dyrektor Instytutu Badawczego IDEAS prof. Piotr Sankowski oraz rektor PW prof. inż. Krzysztof Zaremba. W podpisaniu porozumienia uczestniczyli również m.in. prorektor UW ds. badań prof. Zygmunt Lalak, kanclerz UW Robert Grey, dyrektor Instytutu Informatyki UW prof. Filip Murlak, prorektor ds. nauki PW prof. inż. Mariusz Malinowski, dyrektor Centrum Doskonałości Sztucznej Inteligencji PW prof. inż. Jacek Mańdziuk oraz dyrektor Działu Współpracy Międzynarodowej i Akademickiej Instytutu Badawczego IDEAS dr Grażyna Żebrowska.

Porozumienie zakłada budowę trwałej platformy współpracy między środowiskiem akademickim a instytutem badawczym specjalizującym się w sztucznej inteligencji. Partnerzy chcą wspólnie rozwijać innowacyjne projekty z zakresu AI i gospodarki cyfrowej, wymieniać doświadczenia oraz wzmacniać interdyscyplinarne zespoły badawcze. Wśród planowanych działań znalazły się m.in. organizacja konferencji i seminariów, rozwój programów dla doktorantów, a także przygotowywanie rekomendacji dotyczących etycznych i społecznych aspektów rozwoju sztucznej inteligencji.

– Rozwój sztucznej inteligencji wymaga dziś ścisłej współpracy środowiska akademickiego, instytutów badawczych i partnerów technologicznych. Łącząc potencjał Uniwersytetu Warszawskiego, Politechniki Warszawskiej oraz Instytutu Badawczego IDEAS, tworzymy przestrzeń do prowadzenia badań na najwyższym poziomie i rozwijania rozwiązań, które będą miały realny wpływ na gospodarkę, administrację i życie społeczne – mówi prof. Alojzy Z. Nowak, rektor Uniwersytetu Warszawskiego.

Partnerstwo ma również wspierać transfer technologii oraz poszukiwanie praktycznych zastosowań algorytmów AI m.in. w medycynie, przemyśle, ochronie środowiska czy administracji publicznej. Strony deklarują także wspólne działania na rzecz pozyskiwania finansowania krajowego i międzynarodowego dla projektów badawczo-rozwojowych.

To projekt, którego wyniki mogą realnie pomóc w opracowaniu nowych metod leczenia urazów i chorób związanych z uszkodzeniem mięśni szkieletowych. Zespół dr hab. Karoliny Archackiej z Zakładu Cytologii Instytutu Biologii Rozwoju i Nauk Biomedycznych UW zajmie się stworzeniem nowoczesnego biomateriału w postaci specjalnych żeli peptydowych, które mogą pomagać organizmowi w odbudowie uszkodzonych mięśni. Badania mają charakter translacyjny, co oznacza, że ich celem jest przełożenie odkryć laboratoryjnych na przyszłe zastosowania medyczne.

Projekt Development of protocol based on functionalized peptide hydrogels supporting skeletal muscle reconstruction otrzymał dofinansowanie w wysokości 10 039 559 zł. Badania będą prowadzone przez zespół badaczek z Zakładu Cytologii: prof. Edytę Brzóskę-Wójtowicz, prof. Marię Annę Ciemerych-Litwinienko, dr hab. Iwonę Grabowską-Kowalik, dr hab. Małgorzatę Zimowską-Wypych, Władysławę Stremińską oraz Katarzynę Jańczyk-Ilach, we współpracy z zespołem prof. Sylwii Rodziewicz-Motowidło z Wydziału Chemii Uniwersytetu Gdańskiego.

W konkursie Agencji Badań Medycznych na rozwój projektów badawczo-rozwojowych z obszaru medycyny translacyjnej (TRANSMED I) nagrodzono 23 projekty na łączną kwotę ponad 238 685 010,98 zł. Wśród nich jest również m.in. Personalized antibacterial therapy of chronic wounds: preclinical evaluation of specific enzybiotic to improve wound healing outcomes kierowany przez Instytut Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej im. Mirosława Mossakowskiego Polskiej Akademii Nauk, w którym UW pełni funkcję konsorcjanta.

Pełna lista projektów rekomendowanych do dofinansowania znajduje się na stronie Agencji Badań Medycznych – www.abm.gov.pl >>

Konferencję „The Big Migration – On the Road to the Next Generation of Scientific Repositories” otworzył prorektor ds. badań UW prof. Zygmunt Lalak.

W trakcie wykładów, paneli dyskusyjnych i warsztatów rozmawiano o wyzwaniach, z jakimi mierzą się instytucje naukowe w zakresie zarządzania danymi naukowymi. Zaprezentowano wybrane studia przypadków, m.in. Repozytorium Instytucjonalne Uniwersytetu Warszawskiego i repozytorium Uniwersytetu w Zurichu.  Konferencja była także okazją do nawiązania kontaktów między badaczami z różnych instytucji, wymiany doświadczeń i budowania partnerstw między ośrodkami.

W wydarzeniu wzięli udział przedstawiciele władz uczelni, specjaliści zarządzający repozytoriami, bibliotekarze, eksperci ds. IT, administratorzy badań oraz reprezentanci instytucji kultury z krajów Europy Środkowo-Wschodniej.

Konferencja została zorganizowana przez Uniwersytet Warszawski oraz PCG Academia.

Kierunek Quantitative Finance na Wydziale Nauk Ekonomicznych UW uzyskał afiliację w ramach prestiżowego  CFA Institute University Affiliation Program (UAP). Program studiów został wysoko oceniony jako spójny, nowoczesny i silnie powiązany z kluczowymi obszarami wiedzy wymaganymi w sektorze finansowym.

Oznacza to, że studenci kierunku Quantitative Finance zdobywają kompetencje odpowiadające standardom CFA Institute oraz są kompleksowo przygotowani do egzaminów CFA. Uzyskanie kwalifikacji CFA otwiera drogę do zdobycia jednego z najbardziej cenionych na świecie tytułów zawodowych w obszarze zarządzania inwestycjami i finansów, potwierdzającego wysokie kompetencje merytoryczne oraz znajomość standardów etycznych obowiązujących w branży.

Dołączenie do globalnej sieci uczelni współpracujących z CFA Institute daje studentom dodatkowe możliwości rozwoju, w tym dostęp do materiałów edukacyjnych, zasobów dydaktycznych oraz programów stypendialnych wspierających przygotowanie do egzaminów CFA.

O kierunku

Studia drugiego stopnia Quantitative Finance na Wydziale Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego to nowoczesny, anglojęzyczny program kształcący specjalistów w zakresie finansów ilościowych, analizy danych oraz modelowania rynków finansowych. Kierunek łączy wiedzę z obszaru finansów, matematyki, statystyki i programowania, przygotowując studentów do pracy w najbardziej analitycznych segmentach sektora finansowego.

Program ma charakter praktyczny i techniczny. W trakcie studiów uczestnicy zdobywają kompetencje w zakresie:

• modelowania finansowego,
• wyceny instrumentów pochodnych,
• zarządzania ryzykiem,
• analizy szeregów czasowych,
• ekonometrii finansowej,
• computational finance,
• machine learningu w finansach.

Istotnym elementem kształcenia jest również nauka programowania i pracy z narzędziami wykorzystywanymi w branży, m.in. Pythonem, R, C++ oraz MATLAB-em.

Kierunek adresowany jest przede wszystkim do osób o analitycznym sposobie myślenia, zainteresowanych matematyką, analizą danych oraz funkcjonowaniem rynków finansowych. Ze względu na wysoki poziom ilościowy program wymaga solidnych podstaw matematycznych i gotowości do pracy z zaawansowanymi metodami analitycznymi. Absolwenci Quantitative Finance są przygotowani do pracy m.in. jako: quantitative analyst, risk analyst, portfolio analyst, financial engineer, data analyst w sektorze finansowym, specjalista ds. modeli ryzyka i analityki inwestycyjnej. Kompetencje zdobyte podczas studiów znajdują zastosowanie w bankach inwestycyjnych, funduszach inwestycyjnych, fintechach, firmach konsultingowych oraz instytucjach zajmujących się analizą danych i zarządzaniem ryzykiem.

Program wyróżnia się międzynarodowym profilem, dużym naciskiem na kompetencje techniczne oraz połączeniem teorii z praktyką, co czyni go jednym z najbardziej zaawansowanych kierunków finansowych o profilu ilościowym w Polsce.

Quantitative Finance jest jednym z ponad 300 programów studiów, które czekają na kandydatów na UW. Rekrutacja na studia na UW rozpocznie się 9 czerwca.

8 maja na Uniwersytecie Loránda Eötvösa (ELTE) w Budapeszcie odbyła się uroczysta promocja, podczas której prof. Michał Bilewicz odebrał tytuł doktora honoris causa. Aktu uroczystego wręczenia tytułu dokonał rektor ELTE prof. Lénárd Darázs.

– Czuję się niezwykle zaszczycony tym wyróżnieniem. Doktorat honoris causa to najwyższy zaszczyt, jaki może otrzymać naukowiec. Jednocześnie ELTE jest mi szczególnie bliska – od wielu lat współpracuję z naukowcami z tej uczelni, a ponadto czuję, że jest ona w pewnym sensie odpowiednikiem mojej własnej uczelni – Uniwersytetu Warszawskiego, który również jest dużym publicznym uniwersytetem stołecznym w Polsce – mówi prof. Michał Bilewicz.

Jak podkreśla laureat, wyróżnienie ma dla niego także wymiar symboliczny.

– To wyróżnienie jest dla mnie ważne również dlatego, że wśród osób, które otrzymały doktorat honoris causa na ELTE, znajdują się najwybitniejsi psychologowie w historii, począwszy od założyciela psychologii jako nauki, Wilhelma Wundta, który otrzymał ten zaszczyt już w XIX wieku – dodaje.

Dzień przed uroczystością, 7 maja, prof. Michał Bilewicz wygłosił na ELTE wykład honorowy pt. „The Epidemic of Hate Speech and Psychological Ways to Overcome It”.

Organizowane corocznie seminarium poświęcone jest różnym aspektom konstytucyjnej rzeczywistości Unii Europejskiej. W tym roku spotkanie odbyło się pod hasłem ochrony wspólnoty wartości w niepewnych czasach.

– Dzisiejsze spotkanie, będące przejawem współpracy naukowej między Polską, Norwegią i Niemcami, to dowód, że Unia Europejska nie stoi na rozdrożu. Jestem bardzo szczęśliwy i wdzięczny, że tak wielu młodych ludzi, studentów, przybyło na to spotkanie, ponieważ przyszłość należy do Was. Jesteście przyszłością Europy. Jesteście przyszłością świata – powiedział prof. Alojzy Z. Nowak, rektor UW, otwierając seminarium w Sali Senatu.

 

– Szczególnie cenne są dla Uniwersytetu Warszawskiego inicjatywy budujące trwałe więzi między środowiskami akademickimi różnych państw, doświadczeń i perspektyw oraz przypominające, że Europa pozostaje wspólnotą opartą nie tylko na instytucjach, ale przede wszystkim na wartościach – mówił kanclerz UW Robert Grey, dodając: – Dzisiejsze seminarium pokazuje, jak ważna pozostaje konsekwentnie prowadzona międzynarodowa rozmowa o prawie, demokracji i odpowiedzialności za wspólnotę europejską, zwłaszcza w czasach niepewności i dynamicznych zmian.

Siła nauki

– Dzisiejsze spotkanie pokazuje, jaka jest siła nauki. Widzimy tutaj wyraźnie, jak nauka łączy akademicką refleksję z bardzo praktycznymi, ważnymi problemami Polski i Europy – powiedział Waldemar Żurek, minister sprawiedliwości.

W  swoim przemówieniu minister podkreślił, jak ważne dla demokracji są właściwe działanie instytucji, niezawisłość sądów, a także  edukacja młodego pokolenia, zwłaszcza w kontekście wyzwań i zagrożeń, które stoją przed współczesną Polską i Europą.

W trakcie uroczystości Odznakami Honorowymi za Zasługi dla Wymiaru Sprawiedliwości wyróżnieni zostali prof. Franz Mayer z Uniwersytetu w Bielefeld i prof. Christophe Hillon z Uniwersytetu w Oslo, którzy od lat pracują na rzecz praworządności i niezależności sądów, a także wspierają europejskie wartości. Odznaczenia wręczył minister Waldemar Żurek. Naukowcy otrzymali także medale Uniwersytetu Warszawskiego z rąk rektora UW Alojzego Z. Nowaka. Rektor wyróżnił również profesora Mirosława Wyrzykowskiego.

Część naukową spotkania moderowali prof. Christophe Hillon, prof. Franz Mayer, prof. Mirosław Wyrzykowski (były sędzia Trybunału Konstutucyjnego, były dziekan WPiA UW), dr Ruairi O’Neill (UW), dr Paweł Marcisz (UW), dr Adam Płoszka (UW) i prof. Jakub Urbanik (UW).

Projekt SUN2X-SET realizowany jest w ramach działań koordynacyjnych i wspierających (Coordination and Support Actions) programu „Horyzont Europa” (HE CSA). Zaangażowani są w niego przedstawiciele różnorodnych środowisk zajmujących się czystą energią: świata nauki, biznesu, polityki oraz organizacji społecznych. Konsorcjum dąży do utworzenia unijnego forum na rzecz badań i innowacji w zakresie bezpośrednich paliw słonecznych. Zamierza również aktywnie uczestniczyć w wykonywaniu europejskiego strategicznego planu w dziedzinie technologii energetycznych (Strategic Energy Technology Plan).

Zespół koordynowany jest przez Europejski Sojusz na rzecz Badań Energetycznych (European Energy Research Alliance, EERA), a w jego skład wchodzą także reprezentanci Uniwersytetu Warszawskiego, Francuskiej Komisji ds. Energii Alternatywnych i Energii Atomowej (Commissariat à l’énergie atomique et aux énergies alternatives, CEA) oraz CO2 Value Europe (CVE – międzynarodowej organizacji non-profit reprezentującej cały łańcuch wartości w zakresie wychwytywania i wykorzystania dwutlenku węgla w Europie). 

– Wszystkie cztery instytucje połączą uzupełniającą się wiedzę specjalistyczną i bogate doświadczenie w badaniach nad paliwami słonecznymi, aby wspierać innowacje, ciągłość i współpracę w zakresie technologii Direct Solar Fuels – mówi prof. Joanna Kargul, kierownik Laboratorium Fotosyntezy i Paliw Słonecznych w Centrum Nowych Technologii UW. Badaczka koordynuje prace grupy roboczej w projekcie SUN2X-SET zajmującej się priorytetami w zakresie badań i innowacji w dziedzinie bezpośrednich paliw słonecznych. W tych działaniach będą jej towarzyszyć zespoły z CEA, EERA i CVE.

Europejska platforma

Nowa inicjatywa korzysta z osiągnięć programu SUNERGY oraz projektu SUNER-C (prof. Joanna Kargul od lat jest członkinią zarządu SUNERGY, reprezentowała też UW w projekcie SUNER-C).

SUN2X-SET zakłada:

• opracowanie pierwszej w Europie strategicznej agendy badań i innowacji oraz mapy drogowej technologii dla DSF;
• dostosowanie priorytetów do europejskiego strategicznego planu w dziedzinie technologii energetycznych;
• stworzenie podstaw dla silnego, integracyjnego forum interesariuszy, którego ambicją jest uzyskanie statusu Europejskiej Platformy Technologicznej i Innowacyjnej (European Technology and Innovation Platform).

– Technologia Direct Solar Fuels wykorzystuje światło słoneczne do bezpośredniej produkcji takich paliw jak wodór. To obiecująca droga do dekarbonizacji przemysłu, zwiększenia odporności energetycznej oraz wzmocnienia konkurencyjności Europy w dziedzinie czystej energii – podkreśla prof. Kargul.

– W ramach projektu SUN2X-SET łączymy najlepszych europejskich ekspertów, aby stworzyć silną, zorganizowaną społeczność, która będzie w stanie określić jasne priorytety badawcze i wspierać rozwój przemysłowy – powiedział Gabriele Gaffuri z EERA, koordynator projektu SUN2X-SET.

W ramach współpracy Uniwersytet Warszawski i MSD Polska będą pogłębiać współpracę w obszarach badań naukowych, kształcenia akademickiego oraz wymiany doświadczeń i ekspertów. Obie strony zamierzają rozwijać projekty badawcze – w tym inicjatywy związane z badaniami klinicznymi – oraz programy edukacyjne skierowane do studentów, młodych naukowców i personelu medycznego. Celem jest lepsze wykorzystanie potencjału naukowego uczelni w praktyce medycznej i organizacji systemu ochrony zdrowia.

– Współczesne wyzwania zdrowotne wymagają ścisłego łączenia nauki z praktyką – podkreśla prof. Alojzy Z. Nowak, rektor Uniwersytetu Warszawskiego, i dodaje: – Z naszej perspektywy kluczowe jest, aby wyniki prac naukowych nie tylko pogłębiały wiedzę teoretyczną, ale też znajdowały zastosowanie w praktyce klinicznej i organizacji systemu ochrony zdrowia. Współpraca z partnerem takim jak MSD pozwala lepiej rozumieć te potrzeby i dostosowywać do nich zarówno wykorzystanie potencjału młodych naukowców, jak i proces kształcenia studentów.

– Obchodząc 35 lat obecności MSD w Polsce, chcemy wspierać rozwój rozwiązań, które mają znaczenie dla pacjentów i systemu ochrony zdrowia – mówi Justin Gandy, dyrektor zarządzający MSD Polska. Jak podkreśla, porozumienie ma również przełożyć się na konkretne działania: – Chcemy rozwijać współpracę, która łączy potencjał nauki i praktyki. Wspólne projekty edukacyjne, inicjatywy dla młodych naukowców oraz działania wspierające wymianę wiedzy z udziałem ekspertów to kluczowe elementy budowania nowoczesnego systemu ochrony zdrowia – zaznacza.

Podpisane 12 maja w Pałacu Kazimierzowskim memorandum ma charakter ramowy i stanowi punkt wyjścia do dalszych działań, które będą rozwijane w kolejnych etapach.

Autorzy raportu pt. „Ja w Swoim wieku” podkreślają, że niezależnie od wieku Polacy za najważniejsze wyznaczniki dorosłości uznają samodzielność, odpowiedzialność, stabilność emocjonalną oraz niezależność finansową. Badanie pokazuje również, że większość respondentów – bez względu na generację – chce łączyć życie rodzinne, rozwój zawodowy i realizację własnych pasji.

– Wyniki badania pokazują, że różnice obserwowane między pokoleniami należy interpretować przede wszystkim w kontekście odmiennych doświadczeń społecznych, etapów życia oraz aktualnych priorytetów – podkreśla prof. Dariusz Tworzydło z Wydziału Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii UW, ekspert z zakresu ekonomii i badań społecznych. Jak zaznacza, zróżnicowanie postaw i opinii odzwierciedla różne perspektywy, z których poszczególne grupy patrzą na kwestie związane z codziennością, bezpieczeństwem i planowaniem przyszłości.

Raport wskazuje jednak także obszary, w których różnice pokoleniowe są bardziej widoczne. Dotyczy to przede wszystkim podejścia do pracy oraz rodzicielstwa. Dla najmłodszych respondentów praca częściej wiąże się z rozwojem osobistym i satysfakcją, podczas gdy starsze grupy częściej postrzegają ją jako źródło stabilności finansowej. Z kolei przedstawiciele pokolenia Z częściej niż starsze generacje deklarują, że rodzicielstwo nie jest już oczywistym elementem dorosłości.

Wspólnym elementem dla wszystkich badanych pozostaje natomiast potrzeba bezpieczeństwa i odpowiedzialności za bliskich. Autorzy raportu zauważają, że niezależnie od wieku respondenci podobnie kojarzą stabilność życiową, ochronę rodziny i rozsądne planowanie przyszłości.

Raport powstał we współpracy z Unum. Pełna wersja jest dostępna na stronie: https://jawswoimwieku.unum.pl/.

Podczas spotkania przedstawicieli władz uczelni z obu krajów omówiono możliwości rozwoju współpracy akademickiej. Wydarzenie stanowi kontynuację dialogu zapoczątkowanego we wrześniu 2025 roku w Ankarze.

Gośćmi II Forum Rektorów Polski i Turcji byli m.in. dr Marcin Kulasek, minister nauki i szkolnictwa wyższego, prof. Erol Özvar, przewodniczący tureckiej Rady Szkolnictwa Wyższego (YÖK), Rauf Alp Denktaş, ambasador Republiki Turcji w Polsce, prof. Bogumiła Kaniewska, rektor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i przewodnicząca Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich, prof. Piotr Stepnowski, rektor Uniwersytetu Gdańskiego i przewodniczący Komisji Rektorów Uniwersytetów Polskich.

Uniwersytet Warszawski podczas wydarzenia reprezentował prof. Sambor Grucza, prorektor ds. współpracy i spraw pracowniczych. Podczas panelu pt. Polish-Turkish academic cooperation – from Erasmus mobility to partnerships mówił on o mobilności studenckiej jako części większego „ekosystemu” związanego z wymianą międzynarodową, w której największy udział mają kraje Unii Europejskiej – jednak Turcja także jest ważnym partnerem takiej współpracy (Uniwersytet Warszawski może się pochwalić największą pośród polskich uczelni liczbą studentek i studentów z Turcji).

Podczas Forum podpisano porozumienie o współpracy w obszarze szkolnictwa wyższego między Polską a Turcją, otwarto także Polsko-Tureckie Centrum Studiów na Uniwersytecie Gdańskim. Uczestnicy rozmawiali m.in. o instrumentach instytucjonalnych wspierających współpracę bilateralną, tworzeniu wspólnych programów studiów, rozwoju międzynarodowych centrów badawczych oraz dobrych praktykach w zarządzaniu partnerstwami między uczelniami.

Prof. Adam Daniel Rotfeld jest ekspertem w zakresie spraw międzynarodowych. Pełnił liczne funkcje w krajowych i zagranicznych instytucjach. Był m.in. dyrektorem Sztokholmskiego Międzynarodowego Instytutu Badań nad Pokojem i członkiem Rady Konsultacyjnej Sekretarza Generalnego ONZ ds. Rozbrojenia. Współprzewodniczył Polsko-Rosyjskiej Grupie do Spraw Trudnych. Brał też udział w pracach Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie. Zasiadał w Radzie Bezpieczeństwa Narodowego. W 2005 roku był ministrem spraw zagranicznych.

Jako badacz interesuje się przede wszystkim kwestiami prawa i bezpieczeństwa międzynarodowego. Jest autorem licznych publikacji naukowych w tym zakresie. Wykłada na Wydziale „Artes Liberales” UW.

25 lutego 2026 roku Senat UW podjął uchwałę w sprawie nadania prof. Adamowi Danielowi Rotfeldowi tytułu doktora honoris causa Uniwersytetu Warszawskiego.

Noc Muzeów to cykliczne wydarzenie, podczas którego instytucje kultury udostępniają zwiedzającym swoje zbiory i przestrzenie w godzinach wieczornych i nocnych. Tegoroczna edycja na Uniwersytecie Warszawskim odbędzie się pod znakiem historii uczelni, nauki, sztuki oraz spotkań z kulturą z różnych stron świata.

Na odwiedzających czekać będą m.in. zwiedzanie reprezentacyjnych wnętrz Pałacu Kazimierzowskiego i Pałacu Tyszkiewiczów-Potockich, spacery po Kampusie Głównym, wystawy archeologiczne i geologiczne, koncerty, spektakle, pokazy specjalnych zbiorów Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie, a także wykłady i gry terenowe.

W programie znalazły się również wydarzenia przygotowane przez Chór Akademicki UW, Teatr Hybrydy UW oraz Teatr Tańca UW „Warszawianka”. Na Kampusie Głównym o muzyczną atmosferę zadba Radio Kampus.

Zwiedzanie i wystawy

W Muzeum Uniwersytetu Warszawskiego podczas Nocy Muzeów będzie można zwiedzić wystawy i reprezentacyjne wnętrza Pałacu Tyszkiewiczów-Potockich. Otwarte dla odwiedzających zostaną również reprezentacyjne sale Pałacu Kazimierzowskiego, w tym Sala Złota, Sala Senatu i Gabinet Rektora.

Instytut Kultury Polskiej organizuje spotkanie w swojej siedzibie w dawnym Szpitalu św. Rocha oraz spacer po kampusie poświęcony historii uniwersyteckich budynków.

Wydział Archeologii przygotował prezentację najciekawszych znalezisk z ostatnich lat badań oraz spotkania ze studentami w ramach wydarzenia „Archeologia LIVE: odkryj, zobacz, zapytaj”. Zwiedzający zobaczą także rekonstrukcje nubijskich strojów królewskich przygotowane w ramach projektu naukowego dotyczącego średniowiecznej Nubii.

Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie zaprezentuje wybrane obiekty z Gabinetów Zbiorów Specjalnych pod hasłem „BUW królów”. Dodatkową atrakcją będzie gra terenowa związana ze sztuką kaligrafii.

Nauka i kultura

Studium Europy Wschodniej przygotowało cykl wykładów i koncertów związanych z 210. rocznicą powstania Uniwersytetu Warszawskiego. Z kolei Wydział Kultur Azji i Afryki przeprowadzi grę terenową „Opowieści z Azji i Afryki” oraz cykl prelekcji w Budynku Chopinowskim.

Muzeum Geologiczne im. Stanisława J. Thugutta zaprezentuje wystawę wzbogaconą o kolekcję meteorytów i próbki gruntu księżycowego przywiezione przez misje Apollo 11 i 12.

Muzyka i teatr

Chór Akademicki UW wykona prezentacje muzyki oświecenia inspirowanej epoką Stanisława Staszica. Teatr Hybrydy UW przedstawi spektakl słowno-muzyczny oparty na tekstach polskich poetów i myślach Stanisława Staszica.

W programie znalazły się również występy Teatru Tańca UW „Warszawianka”, w tym koncert Młodzieżowej Orkiestry Kameralnej oraz pokazy grup dziecięcych, młodzieżowych i studenckich.

Wydarzenia na Kampusie Głównym UW przy ul. Krakowskie Przedmieście 26/28 będą odbywać się w godz. 19.00–1.00, natomiast Muzeum Geologiczne przy ul. Żwirki i Wigury 93 będzie otwarte do godz. 23.00.

Kurytyba leży w jednym z najbogatszych i najszybciej rozwijających się stanów w Brazylii. To miasto, w którym znajduje się największe skupisko Polonii brazylijskiej. W trakcie wizyty reprezentantów Uniwersytetu Warszawskiego w miejscowych uczelniach rektor prof. Alojzy Z. Nowak wygłosił kilka wykładów i podpisał trzy umowy o współpracy. Wykłady dotyczyły możliwości współpracy naukowej i dydaktycznej UW oraz innych polskich uczelni z uniwersytetami stanu Paraná. Podczas wystąpień zaprezentowano i przeanalizowano także rozwój Unii Europejskiej oraz Polski jako kraju nowoczesnego i najszybciej rozwijającego się w UE. Duże zainteresowanie wzbudził również wykład rektora UW na temat polityki rolnej Unii Europejskiej, który wygłosił dla około 200 studentów Universidade Estadual do Centro-Oeste w Irati.

Delegacja UW spotkała się również z miejscową Polonią i burmistrzami reprezentującymi znaczną część miejscowości ze stanu Paraná. Wśród przedstawicieli UW goszczących w Brazylii byli także kanclerz Robert Grey (który omówił możliwości współpracy w zakresie zarządzania aktywami uczelni) oraz dyrektor Centrum Badań Andyjskich prof. Mariusz Ziółkowski (który omówił możliwości współpracy w zakresie archeologii).

Podczas wizyty odbyły się także spotkania z dyrektorem Biura Gubernatora Stanu Paraná oraz z ministrem ds. społecznych. Na zaproszenie konsula RP w Kurytybie prof. Alojzy Z. Nowak wygłosił wykład okolicznościowy z okazji rocznicowych obchodów Konstytucji 3 maja.

22 maja w Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych UW odbędzie się seminarium naukowe „Pod znakiem medycyny 2”. Podczas spotkania przedstawione zostaną wyniki badań z zakresu m.in. kardiologii, okulistyki, dermatologii, neurologii oraz biologii medycznej przeprowadzonych wspólnie przez zespoły z Uniwersytetu Warszawskiego i Wojskowego Instytutu Medycznego – Państwowego Instytutu Badawczego.

Badacze zaprezentują wyniki prac dotyczących m.in. wykorzystania metod uczenia maszynowego w prognozowaniu przebiegu stwardnienia rozsianego, analiz genetycznych czerniaka błony naczyniowej oka czy zastosowania wiązki świetlnej do inaktywacji bakterii wywołujących boreliozę.

Seminarium otworzą prof. Alojzy Nowak, rektor Uniwersytetu Warszawskiego, gen. broni prof. dr hab. n. med. Grzegorz Gielerak, dyrektor Wojskowego Instytutu Medycznego – Państwowego Instytutu Badawczego, oraz prof. Ewa Bulska, dyrektor Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych UW.

W programie przewidziano również dyskusję podsumowującą, sesję plakatową oraz spotkanie networkingowe.

Udział w seminarium jest bezpłatny. Rejestracja trwa do 12 maja przez formularz na stronie CNBCh UW.

Szczegółowe informacje znajdują się na stronie CNBCh UW.

Transparentność, dostępność i współpraca to filary, na których opiera się nowoczesne środowisko badawcze Uniwersytetu Warszawskiego. Dzięki infrastrukturze repozytoryjnej, wsparciu administracyjnemu oraz systemowi szkoleń społeczność uczelni otrzymuje narzędzia umożliwiające udostępnianie wyników badań zgodnie z nowymi regulacjami.

Polityka Otwartej Nauki i repozytoria

W 2024 roku na Uniwersytecie Warszawskim uruchomiono dwa otwarte repozytoria: Dane Badawcze UW oraz Repozytorium Instytucjonalne UW (ReIn UW), które gromadzi publikacje. Repozytoria tworzą infrastrukturę, która umożliwia autorom i autorkom afiliowanym przy UW deponowanie, archiwizowanie i otwarte udostępnianie surowych danych badawczych, publikacji, materiałów konferencyjnych, materiałów dydaktycznych i innych rodzajów dokumentów.

31 lipca 2025 roku Uniwersytet Warszawski przyjął Politykę Otwartej Nauki i dołączył do grona uczelni systemowo i długofalowo wspierających otwartość w nauce. Zgodnie z zapisami Polityki każda publikacja naukowa autorstwa osoby afiliowanej przy Uniwersytecie Warszawskim musi zostać zdeponowana w Repozytorium Instytucjonalnym UW i udostępniona w otwartym dostępie. Odpowiednio dane badawcze wytworzone w toku prac naukowych należy deponować w Repozytorium Dane Badawcze UW i/lub w zaufanych repozytoriach dziedzinowych.

Tekst Polityki i koncepcję Repozytorium Instytucjonalnego UW opracowały przedstawicielki Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie: Karolina Minch (pełnomocniczka rektora UW ds. otwartej nauki) i Anna Książczak-Gronowska (kierownik Oddziału Wspierania Nauki BUW). Wsparcia w zakresie przygotowania Polityki udzielili Jakub Szprot i Wojciech Fenrich reprezentujący Interdyscyplinarne Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego (ICM) UW, twórcy repozytorium Dane Badawcze UW.

Działania zostały sfinansowane z Programu „Inicjatywa Doskonałości – Uczelnia Badawcza (2020–2026)” (Działanie V.3.3. IDUB UW | Opracowanie, przyjęcie i realizacja polityki otwartej nauki Uniwersytetu Warszawskiego).

O Polityce Otwartej Nauki na UW pisze Karolina Minch na łamach pisma uczelni „UW” (nr 1/118, 2026)

Warsztaty na temat otwartej nauki

Open for You! to seria warsztatów koordynowanych i prowadzonych od 2021 roku przez biblioteki Sojuszu 4EU+. Skierowane są głównie do doktorantów, jednak biorą w nich udział także przedstawiciele bibliotek i innych uczelnianych jednostek wspierających naukę.

Program warsztatów obejmuje różne aspekty wdrażania otwartej nauki w procesie badawczym i w komunikacji naukowej. Współautorką programu i współprowadzącą warsztaty dr Zuza Wiorogórska, pełnomocniczka dyrektora BUW ds. Sojuszu 4EU+, programu Erasmus+ i edukacji informacyjnej.

Warsztaty 4EU+ o Otwartej Nauce

Od 7 do 15 maja na Uniwersytecie Warszawskim trwa Tydzień Bibliotek organizowany w ramach 23. Ogólnopolskiego Tygodnia Bibliotek pod hasłem „Biblioteka. Otwierasz. Odkrywasz.”. Program wydarzeń przygotowały Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie oraz biblioteki wydziałowe UW.

W programie znalazły się m.in. wystawy grafiki i typografii, spotkania literackie i historyczne, pokazy zbiorów specjalnych, warsztaty, projekcje filmowe oraz dni otwarte. W czasie wydarzenia można poznać bogactwo zbiorów i działalności bibliotek Uniwersytetu Warszawskiego – miejsc, które łączą tradycję z nowoczesnością i pozostają ważnymi centrami życia naukowego i kulturalnego uczelni.

Biblioteki UW – tradycja i nowoczesność

System Biblioteczno-Informacyjny Uniwersytetu Warszawskiego tworzy rozbudowaną sieć bibliotek, obejmującą Bibliotekę Uniwersytecką w Warszawie oraz biblioteki wydziałowe. Wspólnie udostępniają one ponad 6,3 mln jednostek – książek, czasopism, zbiorów specjalnych i zasobów elektronicznych. Obok najnowszych publikacji naukowych w zbiorach znajdują się także unikatowe rękopisy, stare druki i kolekcje specjalne o dużym znaczeniu dla badań i dziedzictwa kulturowego.

Równolegle rozwijane są zasoby cyfrowe. Biblioteka Cyfrowa UW Crispa udostępnia ponad 523 tys. publikacji, a Repozytorium Instytucjonalne UW zawiera ponad 58 tys. rekordów, w tym ponad 15 tys. pełnych tekstów. Użytkownicy mają również dostęp do 204 baz danych, niemal 80 tys. e-czasopism i prawie 600 tys. e-książek. Dzięki temu z zasobów UW można korzystać zarówno na miejscu, jak i zdalnie – z dowolnego miejsca na świecie.

Miejsce nauki, spotkań i kultury

Biblioteki UW to nie tylko przestrzenie udostępniania zbiorów, lecz także miejsca aktywności naukowej i kulturalnej. Organizowane są tu szkolenia, warsztaty, wystawy i wydarzenia popularyzujące naukę. BUW, ze swoim charakterystycznym gmachem i ogrodem na dachu, pozostaje jednocześnie miejscem nauki, pracy i odpoczynku, otwartym zarówno dla społeczności akademickiej, jak i mieszkańców Warszawy.

Tydzień Bibliotek UW jest okazją do poznania różnorodności działań bibliotek Uniwersytetu Warszawskiego i przekonania się, że biblioteka to przestrzeń inspiracji, odkrywania i dialogu.

8 maja przypada Dzień Bibliotekarza i Bibliotek rozpoczynający Ogólnopolski Tydzień Bibliotek. Z tej okazji BUW i biblioteki jednostek organizacyjnych UW przygotowały liczne wydarzenia.

W wydarzeniu wezmą udział przedstawiciele władz uczelni, specjaliści zarządzający repozytoriami, bibliotekarze, eksperci do spraw IT, naukowcy oraz reprezentanci instytucji kultury z krajów Europy Środkowo Wschodniej, w tym z Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Łotwy, Litwy, Estonii, Rumunii i Bułgarii.

Podczas konferencji odbędą się wykłady, panele dyskusyjne i warsztaty. Konferencja będzie okazją do nawiązania kontaktów z badaczami z innych ośrodków, wymiany doświadczeń i budowania partnerstw między ośrodkami.

Wydarzenie odbędzie się w budynku UW przy ul. Dobrej 55.

Konferencja organizowana jest przez PCG Academia oraz Uniwersytet Warszawski.

Program konferencji znajduje się na stronie pcgacademia.pl >>

– Dokładnie rok temu nasza Koleżanka – Pani Małgorzata Dynak – stała się ofiarą wielkiej tragedii, która miała miejsce na Kampusie Głównym Uniwersytetu Warszawskiego. Ta tragedia pozostawiła w nas wszystkich głęboki ślad, który do dziś jest przedmiotem zadumy i refleksji. Nie ma takiego języka, którym dałoby się stosownie opisać ból i poczucie niesprawiedliwości związane z wydarzeniami sprzed roku. Jako wyraz pamięci i szacunku wobec naszej Koleżanki społeczność uczelni posadziła miłorząb. Drzewo symbolizuje pamięć, trwanie i wspólnotę – powiedział prof. Zygmunt Lalak, prorektor UW ds. badań, w imieniu rektora UW prof. Alojzego Z. Nowaka przebywającego na zagranicznym wyjeździe służbowym.

Podczas uroczystości 7 maja na skwerze między Budynkiem Chopinowskim a Wydziałem Archeologii zgromadzili się studenci, doktoranci, pracownicy i przyjaciele Uniwersytetu Warszawskiego. Wydarzenie prowadziła dr Anna Modzelewska, rzeczniczka prasowa UW.

– Na Uniwersytecie Warszawskim jest ponad 8 tys. pracujących osób i ponad 40 tys. uczących się. Każdy z nas przychodzi do pracy i na studia z myślą, że po dobrze spędzonym dniu wróci do domu, a kiedy bliscy zadzwonią – że odbierze telefon. Rok temu tę naszą codzienną ufność głęboko nadszarpnięto. Co zrobić z takim wspomnieniem, skoro to, co spotkało Panią Małgorzatę, wymyka się naszemu pojmowaniu? Trudno rozdzielić pamięć o wydarzeniu i pamięć o osobie. Jednak jest to możliwe i pomocne. Trzeba tej trudności wyjść naprzeciw, by nie zgubić tego, co najważniejsze – tego, że pamiętamy wspaniałą Koleżankę, dobrą i oddaną Pracownicę – powiedziała prof. Julia Kubisa, dziekana Wydziału Socjologii UW, koordynatorka upamiętnienia, dodając: – Uniwersytet Warszawski jest jednym organizmem, który się odtwarza i trwa. Dziś do tej trwałości dodajemy nowy symbol – miłorząb. Patrząc na to drzewo, myślimy o Pani Małgosi i o sieci oplatających nas relacji oraz życzliwych ludziach wokół nas.

Plebiscyt Polska Architektura XXL ma m.in. na celu wybór najlepszych realizacji architektonicznych oraz projektów, które mają istotny wpływ na rozwój polskiej architektury. Kryteria wyboru najciekawszych obiektów to m.in. ich funkcjonalność, innowacyjność, zgodność z aktualnymi trendami społecznymi, środowiskowymi i technicznymi oraz zastosowanie rozwiązań przyjaznych dla użytkowników.

W XVIII edycji plebiscytu nowy budynek Wydziału Psychologii UW, znajdujący się przy ul. Banacha 2D, został wyróżniony nagrodą główną Grand Prix oraz nagrodą w kategorii „Kubatura – obiekty publiczne”. Nagrodę przyznano pracowni Projekt Praga, która opracowała projekt architektoniczny gmachu.

Przyznając Grand Prix, jury doceniło kompleksowe podejście do projektowania architektonicznego łączącego ze sobą aspekty kubaturowe, wnętrzarskie oraz krajobrazowe. W kategorii „Kubatura – obiekty publiczne” podkreślono m.in. zastosowanie rozwiązań przyjaznych dla użytkowników, proekologiczność oraz maksymalne wykorzystanie naturalnego światła w realizacji.

Konkurs odbywa się co roku. Głosowanie realizowane jest dwutorowo: wyboru nagrodzonych inwestycji dokonuje jury oraz publiczność w głosowaniu internetowym. 11-osobowe jury plebiscytu Polska Architektura XXL 2025, składające się m.in. z przedstawicieli zwycięzców ubiegłorocznej edycji oraz dziennikarzy, przyznało siedem nagród oraz dwa wyróżnienia.

Organizatorem plebiscytu jest Grupa Sztuka Architektury, wydawca portali internetowych Sztuka-Architektury.pl i Sztuka-Wnętrza.pl.

Nowa siedziba na Ochocie

Nowy gmach Wydziału Psychologii UW, mieszczący się przy ul. Banacha, liczy sześć pięter, a jego powierzchnia wynosi prawie 26,6 tys. m². W budynku są m.in.: aula na ponad 380 osób, sale seminaryjne, wykładowe i komputerowe, pomieszczenia do pracy grupowej oraz laboratoria badawcze. Na dachu znajduje się ogród, dostępny jest też taras widokowy.

Oficjalne otwarcie nowego budynku Uniwersytetu Warszawskiego na kampusie uczelni na Ochocie odbyło się 23 września 2025 roku. Korzysta z niego około 2 tys. osób – przede wszystkim studentów, doktorantów i pracowników Wydziału Psychologii UW. Nowoczesne przestrzenie umożliwiają rozwój dydaktyki i badań m.in. z dziedziny psychologii, kognitywistyki i psychofizjologii.

Budynek jest w pełni dostępny dla wszystkich użytkowników. Zastosowano w nim rozwiązania dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnością ruchową, wzrokową i słuchową. Poruszanie się po obiekcie ułatwiają bezprogowe przejścia, pętle indukcyjne czy elementy architektoniczne umożliwiające orientację przestrzenną. W gmachu zastosowano również rozwiązania proekologiczne i minimalizujące koszty eksploatacji, takie jak np. energooszczędne instalacje czy wykorzystanie wody deszczowej do podlewania zieleni. W podziemnym garażu znajdują stanowiska ładowania dla aut elektrycznych. W obiekcie dostępnych jest także ogólnie 80 miejsc dla rowerów.

Europejski Dzień Doktoranta to inicjatywa, która ma na celu podkreślenie znaczenia kształcenia doktoranckiego oraz roli doktorantów i doktorantek w rozwoju nauki, innowacji i społeczeństwa. Wydarzenie ma promować znaczenie kształcenia doktoranckiego zarówno w środowisku akademickim, jak i poza nim.

Obchodzony w tym roku po raz pierwszy Europejski Dzień Doktoranta ma stać się wydarzeniem cyklicznym i będzie organizowany corocznie 13 maja.

Wspólna europejska inicjatywa

Inicjatywa ta uzupełnia działania takie jak „Choose Europe for Science”, których celem jest zwiększenie atrakcyjności Europy dla początkujących naukowców. Została zaprojektowana, aby:

• inspirować studentów europejskich i międzynarodowych do podejmowania studiów doktoranckich,
• zwiększać świadomość i uznanie kwalifikacji doktorskich wśród pracodawców,
• prezentować różnorodne ścieżki kariery oraz wkład społeczny absolwentów studiów doktoranckich.

Europejski Dzień Doktoranta podkreśla wspólne europejskie tradycje akademickie a także bogactwo i różnorodność możliwości doktorskich oraz kulturową i intelektualną różnorodność europejskiego krajobrazu naukowego.

Pomysł obchodów narodził się we Francji, jednak szybko zaangażowały się w niego europejskie sieci akademickie reprezentujące środowisko doktoranckie. W całej Europie odbędzie się ponad 170 wydarzeń zgłoszonych przez uczelnie i instytucje naukowe, m.in. we Francji, w Niemczech, Hiszpanii, Polsce, Rumunii, Wielkiej Brytanii i Ukrainie. Wszystkie wydarzenia zostały zarejestrowane na platformie Eurodocday.org.

„Inspiration Day” na UW

Uniwersyteckie obchody Europejskiego Dnia Doktoranta będą składały się z trzech części: warsztatowej, wykładowej oraz integracyjnej. Program wydarzenia łączy rozwój kompetencji, inspirację i wymianę doświadczeń.

W ramach części warsztatowej uczestnicy będą mogli wziąć udział w spotkaniach:

• „Projekt pod kontrolą: metody i techniki zarządzania” – Małgorzata Jakubiak,
• „Storytelling naukowy – jak opowiadać o badaniach tak, żeby nie opowiadać bajek” – Piotr Roszkowski,
• „Kariera naukowa. Co to takiego?” – Anna Demner, Anna Balcerzak,
• „Co z tym clickbaitem? Czy prawdziwa nauka może się dobrze klikać?” – Łukasz Ziomek,
• „On Science Communication – how to start?” – dr Tatiana Witkowska.

O godz. 16.00 w budynku Starej Biblioteki odbędzie się seria mini-wykładów. Spotkania będą okazją do rozmowy o ważnych i często nieoczywistych aspektach pracy naukowej:

• „Budując mosty, kształtując uczelnię – o roli doktorantów w społeczności Uniwersytetu Warszawskiego” – Justyna Jaworska, przewodnicząca Samorządu Doktorantów UW,
• „Użycie AI w nauce – etyczne wyzwania” – dr Emilia Kaczmarek z Wydziału Filozofii,
• „Aplikacja grantowa oczami ekspertów: jak prezentować osiągnięcia i plany badawcze” – prof. Grażyna Jurkowlaniec z Wydziału Nauk o Kulturze i Sztuce,
• „O tym, co nie wyszło – dialog o porażkach w nauce” – prof. Łucja Kowalewska z Wydziału Biologii oraz prof. Maciej Stolarski z Wydziału Psychologii.

Obchody zakończy część integracyjna przygotowana przez Samorząd Doktorantów UW.

„Inicjatywa Doskonałości – Uczelnia Badawcza” (IDUB) to zakrojony na największą od dziesięcioleci skalę program wsparcia polskich uczelni prowadzących wysokiej jakości badania naukowe.

Od 2020 roku społeczność Uniwersytetu Warszawskiego korzysta dzięki niemu z dodatkowego źródła finansowania różnorodnych aktywności naukowych – zarówno tych wpisujących się w jeden z pięciu Priorytetowych Obszarów Badawczych, jak i o charakterze ogólnouniwersyteckim. W otwartych konkursach można było się ubiegać m.in. o mikrogranty dla doktorantów, dofinansowanie wyjazdów zagranicznych, wsparcie wizyt mentoringowych, rozwój czasopism naukowych czy odnowienie infrastruktury badawczej. Wdrażanie Programu na UW koordynuje Biuro Obsługi Badań (BOB).

Mentorzy i kompetencje miękkie

Wśród kluczowych działań wspierających rozwój kadry akademickiej są „Program Mentor” oraz „Program rozwoju i doskonalenia kompetencji miękkich naukowców”.

Celem będącego elementem IDUB „Programu Mentor” jest organizacja pobytu na UW najlepszych badaczy z całego świata, w tym laureatów Nagrody Nobla. Podejmowana w ten sposób współpraca badawcza, udział w seminariach, warsztatach i spotkaniach z wybitnymi gośćmi ma duży wpływ na podnoszenie kompetencji naukowców z Uniwersytetu Warszawskiego. Inicjatywa ta w szczególny sposób wspiera młodych naukowców, ułatwiając im nawiązywanie międzynarodowych kontaktów, konsultowanie projektów i zdobywanie bezcennego doświadczenia w pracy z uznanymi ekspertami. W sześciu edycjach „Programu Mentor” dofinansowano łącznie 87 wizyt mentoringowych i eksperckich.

Mentorzy na UW

„Program rozwoju i doskonalenia kompetencji miękkich naukowców” polega na organizacji kompleksowych szkoleń odpowiadających na potrzeby organizacyjne i zarządcze badaczy UW. W programie zorganizowano m.in. cykl Akademii Rozwoju Kompetencji Liderów Nauki oraz specjalistyczne warsztaty we współpracy z wydawnictwem Springer Nature, szkolenia z profesjonalnego pisania i prezentowania artykułów, a także zarządzania projektami, zespołem czy czasem. Łącznie przygotowano niemal 1100 miejsc szkoleniowych podczas 85 zrealizowanych szkoleń.

Droga do doskonałości

Sojusz 4EU+ jest jedną ze strategicznych inicjatyw Uniwersytetu Warszawskiego. Tworzy go osiem europejskich uczelni badawczych. Poza UW są to: Uniwersytet Sorboński, Uniwersytet w Heidelbergu, Uniwersytet Karola w Pradze, Uniwersytet Kopenhaski, Uniwersytet w Mediolanie, Uniwersytet Genewski oraz Uniwersytet Paris-Panthéon-Assas. Współpraca dotyczy prowadzenia wspólnych badań naukowych na światowym poziomie, wspólnych programów studiów i oferty edukacyjnej, kształcenia doktorantów, podejmowania inicjatyw związanych z innowacyjnością, transferem technologii i społeczną odpowiedzialnością uczelni.

W czerwcu 2019 roku Komisja Europejska (KE) ogłosiła wyniki pilotażowego konkursu programu Erasmus+ European Universities. Konsorcjum 4EU+ znalazło się w gronie 17 sojuszy uczelni, które otrzymały fundusze na swoje projekty. W lipcu 2022 roku projekt Sojuszu 4EU+ otrzymał dofinansowanie w kolejnej edycji konkursu European Universities, zorganizowanego przez KE w ramach programu Erasmus+. Projekt One Comprehensive Research-Intensive European University (1CORE) służy dalszemu pogłębianiu współpracy między uczelniami Sojuszu, zwiększeniu wirtualnej i fizycznej mobilności studentów, doktorantów oraz pracowników, innowacyjnemu kształceniu, a także opracowaniu wspólnej infrastruktury cyfrowej.

Uczelnie członkowskie realizują wspólne projekty badawcze, edukacyjne i podnoszące kompetencje pracowników. Większość z nich dotyczy programów flagowych, tzw. flagshipów:

• Zdrowie i zmiany demograficzne w środowisku miejskim,
• Europejskość: wielojęzyczność, różnorodność, obywatelskość,
• Dane – Modele – Transformacje,
• Przemiany środowiskowe.

Rok po uchwaleniu Konstytucji 3 Maja na terenie dzisiejszego Ogrodu Botanicznego UW zebrali się senatorowie i dostojnicy Królestwa Polskiego, aby pod przewodnictwem króla Stanisława Augusta Poniatowskiego uroczyście wmurować kamień węgielny pod budowę Świątyni Opatrzności. Kościół ten, na mocy uchwały Sejmu Czteroletniego, miał być wotum dziękczynnym za uchwalenie ustawy zasadniczej z 1791 roku.

Ruiny świątyni przy Alejach Ujazdowskich 4 są dla społeczności Uniwersytetu Warszawskiego miejscem tradycyjnych obchodów kolejnych rocznic uchwalenia Konstytucji 3 Maja.

– Ruiny Świątyni Opatrzności symbolizują wartości, które wyznajemy wszyscy jako naród: wiarę w rozum, rozsądne rozwiązania oraz wspólnotowość. Pozwalają nam one zarówno przetrwać, jak również odnajdywać ciągłą inspirację. To także nieustanna inspiracja dla Uniwersytetu Warszawskiego. Bardzo się cieszę, że to właśnie nam przypadła rola strażników tych skarbów przeszłości. Jestem przekonany, iż nasza uczelnia stanowi miejsce, któremu przyświecają wspomniane wcześniej wartości: wiara w rozum i wspólnotę. Uniwersytet Warszawski zawsze angażował się we wszystkie zjawiska społeczne w stolicy i całym kraju. Zachęcamy naszych studentów, by aktywnie uczestniczyli w życiu społecznym. Wierzymy, że kształtujemy w ten sposób dobro naszej ojczyzny i naszego narodu – powiedział prof. Zygmunt Lalak, prorektor UW ds. badań.

W uroczystości przy ruinach Świątyni Opatrzności wzięli udział również: prof. Marcin Zych, dyrektor Ogrodu Botanicznego UW, dr Takao Ishikawa, prodziekan Wydziału Biologii UW ds. studenckich, a także pracownicy, doktoranci i studenci UW oraz warszawiacy i goście Ogrodu.

Obchodom 235. rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja towarzyszył wykład okolicznościowy pt. „Tradycje konstytucyjne Rzeczypospolitej Polskiej”, który wygłosił prof. Jacek Zaleśny z Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych UW.

Prof. Grzegorz Gmiterek bada, jak polskie uczelniane biblioteki angażują się w rozwój nauki obywatelskiej, oraz identyfikuje główne obszary ich działalności w tym zakresie. Badanie oparte na analizie bibliotecznych stron internetowych i fanpage’ów w mediach społecznościowych pokazuje, że biblioteki najczęściej promują ideę nauki obywatelskiej poprzez webinaria, szkolenia i udostępnianie materiałów edukacyjnych.

– Choć ich rola jako centrów wsparcia dla badaczy i wolontariuszy jest niepodważalna,  potencjał uczelnianych bibliotek do pełnego współtworzenia projektów badawczych wciąż czeka na pełne wykorzystanie. Wyzwaniem pozostaje podnoszenie kompetencji bibliotekarzy, rozwój infrastruktury oraz stworzenie strategii wspierających aktywne uczestnictwo bibliotek w badaniach z udziałem społeczeństwa – mówi badacz.

Artykuł podkreśla rolę bibliotek akademickich jako kluczowych pośredników w dialogu między uczelnią a obywatelami – biblioteki stają się silnym fundamentem otwartej nauki, budując przy tym społeczne zaufanie do wiarygodności prowadzonych badań.

Współpraca naukowców i obywateli – konferencja o citizen science na UW

Rola nauki obywatelskiej (ang. citizen science) we współczesnych badaniach oraz znaczenie współpracy naukowców i społeczeństwa były tematem międzynarodowej konferencji „From Participation to Publication: The Role of Citizen Science in Modern Research”, która odbyła się w dniach 23–24 kwietnia w BUW. Wydarzenie odbyło się w ramach projektu 4EU+ ETERNITY, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej. W konferencji wzięli udział badacze, bibliotekarze i praktycy z Polski oraz zagranicy. Wydarzenie otworzył prof. Zygmunt Lalak, prorektor UW ds. badań.
 

Podczas spotkania zaprezentowano projekty realizowane na UW, w tym inicjatywę TranskriBUW, angażującą uczestników w transkrypcję rękopisów ze zbiorów bibliotecznych. Ważnym elementem programu były warsztaty prowadzone przez ekspertów z Uniwersytetu Kopenhaskiego (Dania) i Uniwersytetu Sorbońskiego (Sorbonne Université, Francja) oraz Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego. Uczestnicy sesji poznali praktyczne aspekty prowadzenia projektów citizen science – od badań archeologicznych, przez działania realizowane w środowisku bibliotecznym, po analizę i dokumentowanie różnorodności biologicznej.
 

Podkreślano również, że nauka obywatelska staje się istotnym elementem współczesnych badań naukowych. Współpraca naukowców i obywateli pozwala nie tylko poszerzać zakres gromadzonych danych, lecz także wzmacnia zaufanie społeczne do nauki. Istotnym wątkiem była rola bibliotek jako instytucji wspierających rozwój tego obszaru – poprzez udostępnianie zasobów, rozwijanie kompetencji informacyjnych oraz tworzenie przestrzeni współpracy między nauką a społeczeństwem.

Drugiego dnia konferencji prezentowane były projekty badawcze realizowane zarówno na UW, jak i w ramach współpracy międzynarodowej. Wśród omawianych tematów z Uniwersytetu Warszawskiego znalazły się m.in.:

• monitorowanie rozprzestrzeniania się tropikalnych kleszczy w Europie (Narodowe Kleszczobranie);
• badania nad różnorodnością grzybów (FunDive);
• wykorzystanie nauki obywatelskiej w archeologii śródziemnomorskiej (Berenike Project);
• współtworzenie rozwiązań w zakresie zrównoważonej mobilności w lokalnych społecznościach wokół warszawskich szkół podstawowych (CoMobility).

Swoje doświadczenia przedstawili również partnerzy Sojuszu 4EU+ z uczelni europejskich, w tym z Uniwersytetu Karola (Czechy), Uniwersytetu w Heidelbergu (Niemcy), Uniwersytetu Kopenhaskiego (Dania), Uniwersytetu Sorbońskiego (Sorbonne Université, Francja), Uniwersytetu w Mediolanie (Włochy) oraz Uniwersytetu Genewskiego (Szwajcaria). Badacze zaprezentowali różnorodne podejścia do nauki obywatelskiej – od budowania wsparcia instytucjonalnego i rozwoju sieci współpracy, przez digitalizację zbiorów i działania muzealne, po współtworzenie wiedzy i angażowanie studentów poprzez hackathony.

Konferencję zakończyła sesja podsumowująca, podczas której podkreślono znaczenie budowania infrastruktury wsparcia dla rozwoju nauki obywatelskiej oraz dalszej rozbudowy sieci współpracy międzynarodowej w Sojuszu 4EU+, m.in. w ramach nowo powstałej citizen science working group. Zwrócono również uwagę, że wydarzenia tego typu przyczyniają się do wzmacniania otwartej nauki i zwiększania zaangażowania społecznego w badania.

„Heurystyki” – cykl seminariów doktorskich zainicjowany przez prof. Alojzego Z. Nowaka, rektora UW, jest okazją do prezentacji badań prowadzonych w szkołach doktorskich Uniwersytetu. Odsłonę humanistyczną zdominowało literaturoznawstwo, które reprezentowało troje z czworga prelegentów.

Spotkanie moderowały prof. Marta Wojtkowska-Maksymik (część literaturoznawcza) oraz prof. Monika Rekowska (wystąpienie z dziedziny nauki o sztuce), reprezentujące Szkołę Doktorską Nauk Humanistycznych UW.

Synergia i przekraczanie granic

– Po raz pierwszy w naszych „Heurystykach” biorą udział dwa zaprzyjaźnione uniwersytety, z którymi niedawno podpisaliśmy porozumienie o partnerstwie w kształceniu doktorantek i doktorantów – Uniwersytet Jagielloński i Uniwersytet Adama Mickiewicza – zauważył prof. Adam Niewiadomski, prorektor UW ds. doktoranckich i prawnych, dodając: – Dzisiejsze spotkanie pokazuje, że humaniści nie zamykają się w tylko jednej dziedzinie, ale przekraczają granice zarówno wewnątrz nauk humanistycznych, jak i innych dziedzin.

 

– Będziemy mieli okazję obserwować rodzaj szczególnej synergii, jaki łączy mistrza, mistrzynię i osobę która dopiero nabiera pewności w prowadzeniu badań – powiedziała prof. Monika Rekowska, dyrektor Szkoły Doktorskiej Nauk Humanistycznych UW. – Spotykamy się, by wspólnie przyjrzeć się jednemu z najbardziej ożywczych zwrotów we współczesnej nauce, we współczesnej humanistyce – zwrotowi ku temu co nie-ludzkie. Przez dekady humanistyka koncentrowała się na człowieku jako jedynym suwerennym podmiocie i twórcy sensów. Dzisiaj jednak  – w świecie, który rozwinął się w niekontrolowany sposób, w dobie kryzysów i ogromnego rozwoju technologii – ta perspektywa przestaje wystarczać. Nasze seminarium wpisuje się w najnowsze trendy badawcze, które demontują sztywne podziały na naturę i kulturę czy biologię i technikę – dodała dyrektor.

W literackim laboratorium

Lux Profus prowadzi badania literaturoznawcze pod kierunkiem prof. Doroty Oramus (Wydział „Artes Liberales”). W pracy naukowej wykorzystuje zainteresowania filozofią posthumanistyczną. Jego wystąpienie Zwierzę-maszyna w literackim laboratorium dotyczyło wizji świata z perspektywy zwierzęcia w wybranych powieściach.

Współczesna powieść amerykańska

Aleksandra Leniarska prowadzi badania literaturoznawcze pod opieką naukową prof. Agnieszki Graff-Osser (Instytut Ameryk i Europy). W swojej pracy wykorzystuje m.in. czytanie maszynowe – do czego nawiązuje temat wystąpienia: Czytanie nie-ludzkie: współczesna powieść amerykańska między lwicą górską, a modelem językowym. Autorka ukazuje współczesną – w tym neorealistyczną – powieść amerykańską na tle problemów i przemian społecznych oraz gospodarczych.

Virginia Woolf na nowo

Anna Potoczny prowadzi badania literaturoznawcze pod opieką naukową prof. Justyny Włodarczyk (Wydział Neofilologii) oraz dr Joanny Mąkowskiej (Instytut Ameryk i Europy). W swoim wystąpieniu Ku roślinopisarstwu. Literacka flora Virginii Woolf zaprezentowała nowatorskie odczytanie prozy Virginii Woolf.

O twórczości Tomasza Makowskiego

Adam Perzyński prowadzi badania w dyscyplinie nauki o sztuce pod opieką naukową prof. Grażyny Jurkowlaniec oraz dr Magdaleny Herman (Wydział Nauk o Kulturze i Sztuce). Doktorant wygłosił wystąpienie Jak wygląda archanioł i czy koń, jaki jest, każdy widzi? Istoty nie-ludzkie w twórczości Tomasza Makowskiego, przywołując postać kartografa i sztycharza działającego na przełomie XVI i XVII wieku na dworze Mikołaja Radziwiłła.

UW jest członkiem licznych polskich i międzynarodowych sieci oraz stowarzyszeń o ugruntowanej pozycji i długiej tradycji, a także krajowych i międzynarodowych konsorcjów powoływanych na czas realizacji konkretnych projektów. Uczelnia należy m.in. do Sojuszu 4EU+,  European University Association, European University Foundation czy Central European Universities.

Koordynowaniem i procedowaniem spraw związanych ze współpracą UW z podmiotami zagranicznymi zajmuje się Biuro Współpracy z Zagranicą.

Projekt (nr FERS.01.05-IP.08-0279/25) realizowany jest w okresie od 7 stycznia 2026 roku do 31 grudnia 2028 roku w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021–2027 i współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus. Przedsięwzięcie koordynowane jest przez Pion Prorektora ds. Doktoranckich i Prawnych.

Wsparcie dla szkół doktorskich

Istotnym elementem projektu jest wzmocnienie systemowego wsparcia szkół doktorskich, w tym opracowanie spójnego systemu zapewniania jakości kształcenia w szkołach doktorskich.

– Od siedmiu lat konsekwentnie rozwijamy szkoły doktorskie Uniwersytetu Warszawskiego. Inwestowanie w najmłodsze pokolenie naukowców ma kluczowe znaczenie dla przyszłości i dalszego rozwoju naszej uczelni, dlatego staramy się wykorzystywać każdą możliwość pozyskania środków na działania w tym obszarze – mówi prof. Adam Niewiadomski, prorektor UW ds. doktoranckich i prawnych.

Wzmocnienie jakości kształcenia

Głównym założeniem projektu jest systemowy rozwój jakości dydaktyki na UW poprzez podnoszenie kompetencji zarówno obecnej, jak i przyszłej kadry prowadzącej zajęcia.

W ramach działań zaplanowano m.in. uruchomienie szkoleń dydaktycznych skierowanych do nauczycieli akademickich oraz doktorantek i doktorantów. Projekt obejmuje także rozwój umiejętności cyfrowych, wykorzystania narzędzi sztucznej inteligencji, kompetencji związanych z zieloną transformacją oraz projektowania uniwersalnego w dydaktyce (UDL).

– W pierwszym kwartale w szkoleniach uczestniczyło 75 nauczycieli akademickich. Obecnie trwa rekrutacja doktorantek i doktorantów, którzy będą mogli dołączyć do programu szkoleniowego już w maju i czerwcu – mówi Maria Golińska-Wapińska, kierowniczka projektu.

Rozwój kompetencji i dobre praktyki

W działaniach rozwojowych udział weźmie kilkaset osób – zarówno doktorantów, jak i przedstawicieli kadry dydaktycznej. Program zakłada nie tylko szkolenia, lecz także tworzenie i upowszechnianie dobrych praktyk dydaktycznych. Efektem będzie m.in. opracowanie katalogu 25 przykładów innowacyjnych rozwiązań w nauczaniu, które zostaną udostępnione społeczności akademickiej.

Całkowita wartość projektu to 1 999 865,39 zł, a wysokość dofinansowania dla Uniwersytetu Warszawskiego to 1 939 800,39 zł.

To pierwsza taka przestrzeń na terenie polskiej uczelni. 29 kwietnia w Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie oficjalnie zaprezentowano BUWBAR. 

– Uniwersytet Warszawski konsekwentnie odpowiada na potrzeby swojej społeczności, tworząc przestrzenie, które wspierają nie tylko naukę, ale także integrację i dobrostan. BUWBAR to miejsce, w którym łączymy wysoką jakość oferty z komfortem pracy i studiowania – przestrzeń dla ciała i dla ducha – mówi prof. Alojzy Z. Nowak, rektor Uniwersytetu Warszawskiego.

– BUWBAR powstał w odpowiedzi na potrzeby zgłaszane przez studentów i doktorantów. To nie tylko przestrzeń gastronomiczna, ale także miejsce do pracy, spotkań i odpoczynku, zaprojektowane z myślą o komforcie użytkowników Biblioteki Uniwersyteckiej. To miejsce, w którym można zjeść dobry posiłek w przystępnej cenie – mówi Robert Grey, kanclerz Uniwersytetu Warszawskiego.

W zaaranżowanej w loftowym, nowoczesnym stylu strefie dostępnych jest osiem kiosków ze street foodem. Każdy oferuje menu z innej kuchni, m.in. polskiej, włoskiej, meksykańskiej czy chińskiej. Oferta będzie się zmieniała w sposób rotacyjny. Z myślą o gościach zastosowano zautomatyzowany sposób zamawiania dań, a pracę profesjonalnych i doświadczonych kucharzy oraz obsługi wspierają dwa roboty, które zbierają m.in. naczynia.

Dla ciała i ducha

Ceny posiłków dostosowane są przede wszystkim do potrzeb studentek i studentów Uniwersytetu Warszawskiego. Koszt pełnowartościowego obiadu, przygotowywanego z najwyższej jakości składników przez profesjonalnych i doświadczonych kucharzy, zaczyna się od 19 zł. Dla studentów i doktorantów UW przygotowano ofertę rabatową. Użytkownicy mogą również skorzystać ze stoiska z gorącymi i zimnymi napojami w przystępnych, konkurencyjnych cenach, a także podgrzać własne jedzenie. Kawa do śniadania kosztuje złotówkę, a zupa w kubku 5 zł.

Przypominamy również o stołówce uniwersyteckiej na Kampusie Głównym przy ul. Oboźnej, która oferuje przystępne cenowo obiady abonamentowe dla studentów, doktorantów, pracowników i emerytów UW.

Tydzień Otwarcia

Podczas Tygodnia Otwarcia studentki i studenci Uniwersytetu Warszawskiego mogą skorzystać z dodatkowych rabatów na dania i napoje.

Dania w strefie oferowane są w formule Grab & Go – w formie gotowej do spożycia. BUWBAR prowadzony jest przez docenianą za swoją działalność restauratorkę Yajię Lin-Iwanejko, która w 2025 roku zajęła 15. miejsce w rankingu 50 najlepszych restauratorów w Polsce, opracowanym przez „Forbes & Made For Restaurant”. Jej ideą jest łączenie potrzeb zarówno ciała, jak i ducha. W nowej przestrzeni można nie tylko zjeść, ale też znaleźć inspirację. BUWBAR zdobią prace Andrzeja Fogtta, polskiego malarza, grafika i rzeźbiarza. Strefa otwarta jest także na prezentowanie działalności kulturalnej studentów i doktorantów Uniwersytetu Warszawskiego. 

– BUWBAR to dla mnie coś więcej niż przestrzeń gastronomiczna. Chciałam stworzyć miejsce, które będzie naturalną częścią życia akademickiego – otwarte, różnorodne i inspirujące, gdzie jedzenie idzie w parze z kulturą i spotkaniami – podkreśla Yajia Lin-Iwanejko.

W nowej strefie dostępne są także delikatesy zero waste, w których po preferencyjnych cenach można kupić nadwyżki posiłków – tak, aby zapobiegać marnowaniu żywności.

Wystawy, pokazy, koncerty

Wieczorem w BUWBARze organizowane będą różnorodne wydarzenia kulturalne: pokazy, wystawy, koncerty, seanse filmowe czy panele dyskusyjne. To miejsce prezentacji osiągnięć członków społeczności akademickiej Uniwersytetu Warszawskiego. Organizacja wydarzeń uwzględnia charakter i przeznaczenie miejsca, jakim jest biblioteka, stawiając na pierwszym miejscu komfort pracy i studiowania użytkowników BUW.

Wnętrze całej strefy zostało zaprojektowane w sposób nowoczesny, z uwzględnieniem rozwiązań ekologicznych i dbałości o środowisko. Autorką konceptu jest architektka wnętrz i utytułowana projektantka lokali gastronomicznych Marta Agnieszka Lew.

Tradycyjnie co roku na Uniwersytecie Warszawskim obchodzona jest rocznica uchwalenia Konstytucji 3 Maja. Tegoroczna uroczystość rozpocznie się 3 maja o godz. 12.00 przy kamieniu węgielnym Świątyni Opatrzności w Ogrodzie Botanicznym UW przy Alejach Ujazdowskich 4.

Miejsce nie jest przypadkowe, gdyż to właśnie tutaj w pierwszą rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja król Stanisław August Poniatowski wmurował kamień węgielny pod budowę „Świątyni Najwyższej Opatrzności”. Budowla miała zostać wzniesiona jako wotum narodu za wyzwolenie się spod wpływów obcych mocarstw. Król Stanisław August Poniatowski planował wybudowanie kościoła na skarpie nad wąwozem Agrykola, naprzeciwko Zamku Ujazdowskiego. Ostatecznie świątynia została wzniesiona na Polach Wilanowskich i otwarta 11 listopada 2016 roku.

W tym roku uroczystym obchodom 235. rocznicy Konstytucji 3 Maja towarzyszyć będzie wykład okolicznościowy zatytułowany „Tradycje konstytucyjne Rzeczypospolitej Polskiej”, który wygłosi prof. Jacek Zaleśny z Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych UW.

Jako wyraz pamięci i szacunku społeczność uczelni posadzi miłorząb na skwerze między Budynkiem Chopinowskim (dawny Budynek Porektorski) a Wydziałem Archeologii. Drzewo to jest nie tylko symbolem pamięci, miłości i nadziei, ale również siły i harmonii.

Otwarta dla wszystkich uroczystość rozpocznie się o godz. 12.00.

– Sztuczna inteligencja, a szczególnie jej zastosowanie w świecie nauki, jest obecnie bardzo ważnym tematem. Jedno z pytań, na które próbujemy znaleźć odpowiedź, brzmi: czy AI zastąpi człowieka, czy zastąpi uniwersytet? Rola prac podkomisji, którą mamy dziś zaszczyt gościć na naszej uczelni, ma ogromne znaczenie. Uniwersytet Warszawski zawsze był, jest i będzie otwarty na tego typu debaty – powiedział prof. Alojzy Z. Nowak, rektor UW, otwierając obrady.

Podkomisja stała ds. sztucznej inteligencji i przejrzystości algorytmów została powołana w styczniu 2024 roku. Stanowi platformę do dyskusji na temat wpływu algorytmów i sztucznej inteligencji na różne aspekty życia oraz miejsce wymiany poglądów dotyczących szans i zagrożeń z tym związanych.

27 kwietnia specjalne posiedzenie podkomisji, z udziałem sekretarza stanu w Ministerstwie Cyfryzacji dr. Dariusza Standerskiego oraz przewodniczącego podkomisji posła Grzegorza Napieralskiego, odbyło się w Pałacu Kazimierzowskim na Kampusie Głównym UW.

– Spotykamy się w bardzo ważnym momencie. Do parlamentu wpłynęła właśnie pierwsza w Polsce ustawa, która będzie się zajmowała sztuczna inteligencją i regulowała prawnie różne aspekty dotyczące AI. Cieszę się, że możemy się w takiej chwili spotkać właśnie na Uniwersytecie Warszawskim. Bez spostrzeżeń, uwag i pracy naukowców w wielu miejscach sami byśmy sobie nie poradzili – powiedział Grzegorz Napieralski.

W obradach wzięli udział także prof. Maciej Raś, prorektor UW ds. studenckich i jakości kształcenia, przedstawiciele Ministerstwa Sprawiedliwości, prof. Paweł Łuków, dziekan Wydziału Filozofii UW, dr Emilia Kaczmarek z Wydziału Filozofii UW, dr inż. Radosław Nielek, dyrektor Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej – Państwowego Instytutu Badawczego (NASK), dr hab. inż. Żaneta Świderska-Chadaj, prof. PW z Instytutu Badawczego IDEAS, Karolina Pyzik z United Nations Global Compact oraz Julia Kwaśniewska z Polskiej Rady Organizacji Młodzieżowych.

Tematem posiedzenia były wyzwania etyczne związane z wykorzystywaniem narzędzi opartych na sztucznej inteligencji w kontekście prac nad ustawą o systemach AI. Wprowadzenia do dyskusji dokonali prof. Paweł Łuków i dr Emilia Kaczmarek.

– Bez odpowiedniej kultury życia publicznego niewiele moglibyśmy regulować w sposób skuteczny. W demokratycznym społeczeństwie mamy pewien konsensus, zawarty na przykład w Konstytucji, w sprawie najważniejszych wartości. Ramy prawne to środowisko służące do tego, byśmy mogli odpowiednio funkcjonować. W obszarze technologii kwestie etyczne będą dotyczyły przede wszystkim poszanowania demokratycznych wartości – mówił prof. Paweł Łuków.

Ważne z punktu widzenia zatrudnienia regulacje, programy rozwojowe i rozwiązania pozwalające tworzyć bardziej przyjazne warunki pracy – na Uniwersytecie Warszawskim realizowane są liczne inicjatywy na rzecz środowiska, sprzyjające rozwojowi kompetencji nauczycieli akademickich. Za koordynację większości z nich odpowiada Biuro Spraw Pracowniczych (BSP) UW.

Wsparcie kariery naukowej

Działająca od sześciu lat Sekcja ds. rozwoju kompetencji nauczycieli akademickich BSP w każdym miesiącu proponuje nauczycielom akademickim kilkadziesiąt szkoleń, pozwalających na rozwój kompetencji społecznych i osobistych, cyfrowych, naukowych i dydaktycznych.

Wśród tych inicjatyw można wymienić:

• Akademię Komunikacji Naukowej, która poza praktycznymi warsztatami na temat mówienia w sposób zrozumiały o nauce oferuje indywidualne doradztwo zachowania przed kamerą czy też w studio radiowym;
• Program dla promotorów i promotorek rozpraw doktorskich, z którego w każdym roku korzysta około 100 osób; przybliża on zagadnienia związane z budowaniem partnerskich relacji z doktorantami i doktorantkami czy formalno-prawne, ważne dla uzyskania stopnia doktora;
• Program dla młodych badaczek i dydaktyczek, którego celem było wypracowanie skutecznych narzędzi pozwalających wyrównać szanse młodych badaczek w rozwoju kariery naukowej. Z dwóch edycji programu, realizowanego w latach 2023–2025, skorzystały 33 badaczki z 18 jednostek organizacyjnych UW. Uczestniczki zostały objęte opieką mentorek i mentorów, wzięły udział w indywidualnym doradztwie dotyczącym rozwoju kariery naukowej, specjalnie dla nich przygotowanych szkoleniach oraz coachingu, szczególnie istotnym dla powracających z urlopów związanych z macierzyństwem;
• Program Młodzi Dydaktycy (realizowany w tym roku już po raz piąty) skierowany do osób posiadających nie więcej niż pięć lat doświadczenia w pracy dydaktycznej, oferujący uczestnikom i uczestniczkom zarówno szkolenia, jak i indywidualny tutoring dydaktyczny;
• pilotażowy Program dla młodych badaczy i badaczek w naukach społecznych, skierowany do naukowców na początkowym etapie kariery, zawierający elementy mentoringu i oferujący wsparcie w budowaniu sieci kontaktów.

Wiele z tych inicjatyw zostało zrealizowanych dzięki Programowi „Inicjatywa Doskonałości – Uczelnia Badawcza” na UW.

Rekrutacja i nowi pracownicy

Sekcja ds. rekrutacji BSP wspiera komisje konkursowe – poprzez doradztwo, materiały edukacyjne i szkolenia – w stosowaniu wytycznych związanych z prowadzeniem otwartej, przejrzystej i bazującej na zasługach rekrutacji na stanowiska naukowe, zawartych w Europejskiej Karcie Naukowca. Tylko w 2025 roku zorganizowała ona ponad 20 szkoleń dotyczących procedury konkursowej, nieświadomych błędów oceny czy przygotowania i przeprowadzania rozmowy kwalifikacyjnej. Na stronie www.rekrutacja-i-rozwoj.bsp.uw.edu.pl dostępna jest zbiorcza informacja dla kandydatów przybliżająca warunki pracy w UW, a także przebiegu procedury konkursowej.

W ślad za wprowadzonym wcześniej dla pracowników administracji i obsługi programem powitalnym dla nowo zatrudnionych „Witaj na UW!” w 2024 roku wprowadzony został podobny program skierowany do nauczycieli akademickich. Szkolenia te tworzą okazję do m.in. zapoznania się ze strukturą organizacyjną uczelni, pogłębienia wiedzy na temat dostępnego wsparcia oraz regulacji dotyczących rozwoju kariery i zatrudnienia, a także nawiązania pierwszych kontaktów poza macierzystą jednostką organizacyjną i są bardzo wysoko oceniane przez uczestników.

Decyzja o odnowieniu doktoratu jest wyrazem uznania dla wybitnych osiągnięć naukowych prof. Jacka Lipkowskiego oraz jego wieloletniej działalności na rzecz Uniwersytetu. 19 czerwca 2024 roku Rada Wydziału Chemii UW zdecydowała o odnowieniu doktoratu prof. Jacka Lipkowskiego, a 24 września 2025 Senat UW podjął decyzję o nadaniu tej uroczystości charakteru ogólnouniwersyteckiego.

– Prof. Jacek Lipkowski słynie z osiągnięć na poziomie międzynarodowym. Jest jednym z najczęściej cytowanych polskich chemików. Cieszy się znakomitą opinią jako pracownik naukowy, jako dydaktyk i jako człowiek. Co dla nas szczególnie ważne, pracując za granicą, jest ambasadorem polskiej nauki, który nie zapomniał o swojej Alma Mater – powiedział prof. Alojzy Z. Nowak, rektor UW, podczas uroczystości w Sali Senatu.

Laudację promocyjną wygłosił prof. Zbigniew Galus, co ma wymiar symboliczny, ponieważ prof. Galus był także promotorem pracy doktorskiej prof. Lipkowskiego, obronionej w 1974 roku. Prof. Galus podkreślił znaczenie pracy naukowej prof. Lipkowskiego i jego wkład w rozwój nauki oraz Uniwersytetu Warszawskiego. W trakcie uroczystości wystąpili także dziekan Wydziału Chemii prof. Sławomir Sęk, oraz sam bohater wydarzenia – prof. Jacek Lipkowski.

Recenzentami dorobku naukowego prof. Lipkowskiego byli prof. Maria Nowakowska (Uniwersytet Jagielloński) oraz prof. Władysław Wieczorek (Politechnika Warszawska).

Wybitny chemik

Prof. Lipkowski ukończył studia na Wydziale Chemii UW w 1967 roku, w 1974 roku uzyskał stopień doktora, a w 1979 habilitację. W 2003 roku otrzymał tytuł profesorski. Od 1983 roku jest zatrudniony na stanowisku profesora w Department of Chemistry, University of  Guelph w Kanadzie. Prof. Jacek Lipkowski od 2004 roku jest członkiem Kanadyjskiej Akademii Nauk, od 2020 członkiem zagranicznym Wydziału III Polskiej Akademii Nauk, a od 2017 roku członkiem Polskiego Towarzystwa Chemicznego. Za wkład w kształcenie polskich elektrochemików otrzymał Medal Uniwersytetu Warszawskiego, a także Medal Wydziału Chemii UW.

Ile wolnego rynku, polityki liberalnej i spójności systemów UE, a ile niezależności, interwencjonizmu i budowania indywidualnej przewagi państw członkowskich? Są to dziś gorące pytania, jakie stawiają sobie europejscy, ale nie tylko europejscy, ekonomiści i badacze zarządzania. Jednym z nich jest prof. Alojzy Z. Nowak, który zebrał w swojej książce najbardziej aktualne publikacje, wypowiedzi i doktryny wyjaśniające pozycję UE i państw członkowskich, zwłaszcza Polski, w zestawieniu z szeroko rozumianą globalizacją, mającą swoje zalety, jak ekscytujący rozwój technologii, przepływ ludzi i idei, optymalizacja produkcji, a także zagrożenia związane z konfliktami zbrojnymi, walką o dostęp do rzadkich surowców, taniej energii i nierówną dystrybucją zysków. Jak przystało na rzetelnego analityka, profesor Nowak uzupełnił aspekty ekonomiczne i ilościowe oceną sytuacji społecznej i politycznej.

Autor łączy bogate doświadczenie ekonomisty-teoretyka i aktywnego uczestnika publicznej debaty. Można w tej książce znaleźć wątki ekonomiczne, społeczno-polityczne i refleksje praktyka skoncentrowane wokół zarządzania nauką i szkołami wyższymi. Ta wielowątkowość i interdyscyplinarność są wielkimi zaletami książki Nowaka. Książka stanowi kontynuację wcześniejszych publikacji Autora w tym samym nurcie tematycznym.

Stypendium wyniesie 4346 zł brutto przed oceną śródokresową oraz 5500,50 zł brutto po jej przeprowadzeniu (od 25. do 48. miesiąca kształcenia). Dodatkowo osoby z niepełnosprawnościami otrzymają dodatek w wysokości 1071,15 zł brutto miesięcznie.

Wypłata stypendiów w nowej wysokości, wraz z wyrównaniem od stycznia 2026 roku, nastąpi w maju.