Zdobywanie prestiżowych grantów międzynarodowych, takich jak granty Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych (European Research Council, ERC)na pionierskie badania czy ambitne projekty badawczo-szkoleniowe realizowane w zagranicznych instytucjach naukowych, w ramach działań Marii Skłodowskiej-Curie w Programie „Horyzont Europa”, to jeden z nieodłącznych elementów rozwoju ścieżki kariery naukowej.

Naukowcy z Uniwersytetu Warszawskiego otrzymują wsparcie w procesie ubiegania się o tego rodzaju granty dzięki wieloetapowemu, kompleksowemu programowi, stworzonemu i wdrożonemu w 2023 roku w Biurze Międzynarodowych Programów Badawczych (BMPB) UW. Powstał on w ramach jednego z działań Programu „Inicjatywa Doskonałości – Uczelnia Badawcza” (IDUB) – Działanie IV.1.3. „Od diamentowego grantu do grantu ERC” – tworzenie indywidualnych planów rozwoju ścieżki kariery naukowej.

Wsparcie w pozyskiwaniu grantów

Zakres wsparcia badaczy wnioskujących o granty ERC został podzielony na dwa etapy odpowiadające etapom składania wniosków.

Pierwszy – dotyczący pisemnej części konkursu – obejmuje:

• szkolenia i warsztaty z przygotowania wniosków;
• indywidualne konsultacje wniosków;
• recenzje członków paneli ERC oraz laureatów grantów ERC z UW;
• usługi graficzne (infografiki do części B1/B2 wniosku);
• korektę tekstu wniosku przez native speakera języka angielskiego;
• wsparcie administracyjne, w tym wypełnianie formularzy, kalkulacja budżetu czy sprawdzenie wniosku pod względem formalnym, w tym jego poprawności i kompletności.

Drugi – dotyczący ustnej części konkursu – skupia się na przygotowaniu ustnej prezentacji projektu oraz dyskusji z członkami danego panelu ERC. Wsparcie wnioskodawców w tym etapie obejmuje:

• spotkania z laureatami ERC dzielącymi się swoimi doświadczeniami i najlepszymi praktykami w zakresie przygotowania się ustnej części konkursu oraz samego przebiegu interview;
• konsultacje z ekspertem uniwersyteckim ds. wystąpień naukowych;
• usługi ekspertów ds. komunikacji w zakresie walorów estetycznych/graficznych prezentacji przedstawianej w trakcie rozmowy z panelistami ERC;
• usługi graficzne w zakresie zaprojektowania logo projektu;
• międzynarodowe panele próbne z dostępem do nagrania z ich przebiegu wraz z informacją zwrotną od eksperta ds. prezentacji naukowych i native speakera języka angielskiego;
• konsultacje w zakresie wystąpień ustnych (przedstawienie prezentacji) z native speakerem języka angielskiego;
• możliwość skorzystania z profesjonalnego studia nagrań (zlokalizowanego na Wydziale Biologii) podczas interview.

Korzystanie z doświadczenia pracowników Uniwersytetu, w tym dotychczasowych laureatów i panelistów ERC, eksperta ds. prezentacji naukowych, native speakera języka angielskiego, a także trzyosobowego zespołu pracowników BMPB UW ds. grantów ERC, sprzyja tworzeniu przyjaznego środowiska opartego na współpracy, w którym konsultowanie odważnych pomysłów naukowych oraz przekuwanie ich na ambitne projekty badawcze staje się nie tylko dobrą praktyką, lecz także normą. Ponadto BMPB UW współpracuje z menadżerami nauki w ramach Inkubatora ERC na rzecz wsparcia wnioskujących o granty ERC pod względem merytorycznym.

Do tej pory Uniwersytet Warszawski pełnił funkcję Instytucji Goszczącej laureatów grantów ERC już 41 razy, a tylko w ramach 9. Programu Ramowego UE w zakresie badań i innowacji „Horyzont Europa” (2021–2027) już ponad 20 razy, co stanowi 35% wszystkich grantów ERC realizowanych w polskich instytucjach naukowych.

Planowanie rozwoju kariery naukowej

W ramach Działania IDUB IV.1.3 BMPB oferuje również doradztwo indywidualne w zakresie planowania ścieżki rozwoju kariery naukowej. Na spotkanie z doradczyniami można umówić się, korzystając z internetowego kalendarza spotkań.

Ponadto, w ramach wsparcia indywidualnych ścieżek rozwoju kariery naukowej badaczy, w BMPB UW, w ramach działań horyzontalnych IDUB, wdrożono program finansowania projektów składanych w konkursach o Stypendia Indywidualne Wyjazdowe MSCA w ramach inicjatywy KE „Seal of Excellence” (I.1.4), którego celem było wspieranie utalentowanych naukowców w budowaniu swojej pozycji w nauce światowej przez finansowanie ich dwuletniego pobytu badawczego w wybranych renomowanych zagranicznych ośrodkach naukowych.

Wiosna z „HR Excellence in Research”

Prof. Natalia Garner z Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych UW obejmie kierownictwo nad polską częścią projektu pt. Mobilizacja wokół nierówności: poruszanie się w kontekście uprawnień, potencjału państwa i aktorów politycznych w Europie Wschodniej (RISE), realizowanego z partnerami z Chorwacji i Szwajcarii.

Naukowcy zbadają, jak mieszkańcy Europy Wschodniej postrzegają różne typy nierówności – ekonomiczne, etniczne, płciowe, związane z orientacją seksualną – oraz dlaczego jedne z nich stają się politycznie ważne, a inne nie. Spróbują także odpowiedzieć na pytanie, jak społeczne poczucie niesprawiedliwości przekłada się na konkretne preferencje polityczne i działania instytucji.

Projekt obejmuje Bułgarię, Chorwację, Węgry, Polskę i Rumunię i bada zarówno postawy obywateli, jak i działania partii oraz ruchów społecznych. Wśród wykorzystywanych metod badawczych są grupy fokusowe, badania ankietowe, eksperymenty i wywiady z aktorami politycznymi

Budżet projektu po stronie polskiej wynosi ponad 790 tys. zł.

Weave-UNISONO

Konkurs Weave-UNISONO Narodowego Centrum Nauki to efekt wielostronnej współpracy między instytucjami finansującymi badania naukowe, skupionymi w stowarzyszeniu Science Europe. Do konkursu mogą zostać zgłoszone projekty badawcze ze wszystkich dyscyplin nauki, które są realizowane przez naukowców z dwóch lub trzech krajów, oprócz Polski – z Austrii, Czech, Słowenii, Szwajcarii, Niemiec, Luksemburga oraz Belgii-Flandrii.

Szczegółowe informacje znajdują się na stronie NCN.

Program stażowy MedConnect Wspieranie przyszłych liderów ochrony zdrowia realizowany jest w ramach Warsaw Health Innovation Hub – platformy współpracy publiczno-prywatnej działającej pod auspicjami Agencji Badań Medycznych (ABM). Program, rozwijany we współpracy ze szkołami wyższymi, odpowiada na rosnące potrzeby rynku pracy w obszarze nowoczesnej branży farmaceutycznej i ochrony zdrowia oraz wzmacnia dialog między nauką, biznesem oraz administracją.

W inauguracji, która odbyła się 21 kwietnia w siedzibie Agencji Badań Medycznych, udział wzięli przedstawiciele MSD Polska, ABM, władz uczelni zaproszonych do programu, w tym prof. Maciej Raś, prorektor UW ds. studenckich i jakości kształcenia, stażyści oraz zaproszeni goście reprezentujący instytucje branżowe: Związek Pracodawców Innowacyjnych Firm Farmaceutycznych INFARMA oraz Związek Przedsiębiorców i Pracodawców.

Kompetencje przyszłości

MedConnect to roczny, płatny program stażowy skierowany do studentów ostatniego roku studiów magisterskich wydziałów farmaceutycznych uczelni biorących udział w programie oraz do wyróżniających się studentów ostatniego roku studiów magisterskich Uniwersytetu Warszawskiego. W II edycji staż w MSD Polska rozpoczyna w kwietniu ośmioro stażystek i stażystów reprezentujących siedem uczelni w Polsce, w tym Emilia Bednarska z Wydziału Biologii UW.

Staż obejmuje zaangażowanie w projekty związane z udostępnianiem terapii i badaniami klinicznymi, pozwalając zdobyć specjalistyczną wiedzę i praktyczne know‑how. Program ma na celu wspieranie rozwoju kadry w sektorze biomedycznym w Polsce poprzez przygotowanie dobrze wykwalifikowanych absolwentów gotowych wnosić wartość do przemysłu farmaceutycznego.

Staże w ramach II edycji programu MedConnect potrwają do kwietnia 2027 roku.

Rozwój talentów

Program MedConnect wpisuje się w szersze podejście MSD do rozwoju pracowników i budowania środowiska pracy opartego na współpracy oraz ciągłym uczeniu się.

Podczas wydarzenia odbyła się debata pt. „Talenty dla przyszłych innowacji: współpraca uczelni, biznesu i administracji”. Przedstawiciele akademii, branży i instytucji publicznych omawiali, jakie kompetencje powinna mieć nowoczesna kadra, jakie wartości wnosi dla gospodarki oraz jak uczelnie (medyczne i niemedyczne) mogą lepiej dostosować kształcenie do potrzeb rynku pracy. Dyskusja dotyczyła także oczekiwań uczelni wobec biznesu oraz sprawdzonych modeli współpracy  od wspólnych programów kształcenia po praktyki i projekty badawczo-rozwojowe – które przygotowują przyszłych, wykwalifikowanych pracowników.

– Uczelnia powinna przekazywać studentom nie tylko wiedzę, lecz także umiejętności, kompetencje społeczne oraz uczyć współpracy i rozwiązywania złożonych problemów. Wspólne programy kształcenia, praktyki i projekty badawcze tworzą realne ścieżki, dzięki którym talenty trafiają prosto do innowacyjnych zespołów w gospodarce – podkreśla prof. Maciej Raś, prorektor UW ds. studenckich i jakości kształcenia.

Staże w ramach II edycji programu MedConnect potrwają do kwietnia 2027 roku.

Fundament innowacji

MedConnect rozwijany jest w ramach Warsaw Health Innovation Hub – inicjatywy łączącej sektor publiczny, naukę i biznes wokół wspólnego celu, jakim jest rozwój innowacji oraz budowanie nowoczesnego ekosystemu biomedycznego w Polsce.

Jak podkreśla Justin Gandy, dyrektor zarządzający MSD Polska, rozwój innowacji zaczyna się od ludzi i ich kompetencji: – Z radością wdrażamy program MedConnect w ramach znakomitej platformy Warsaw Health Innovation Hub. Wspieranie edukacji oraz praktycznego doświadczenia młodych absolwentów i stażystów to prawdziwa inwestycja w przyszłość całego sektora; otwiera też drzwi do satysfakcjonujących karier w wymagającej, a zarazem inspirującej dziedzinie ochrony zdrowia. Poprzez ścisłą współpracę między uczelniami, przedsiębiorstwami i administracją publiczną możemy budować dynamiczne zespoły gotowe dostarczać innowacyjne rozwiązania i przyspieszać postęp medycyny. Jednocześnie elastyczne, myślące perspektywicznie utalentowane zespoły będą katalizatorem innowacji przekształcających leczenie i opiekę nad pacjentem.

Również dr n. farm. Karolina Maria Nowak, dyrektor Wydziału Innowacji i Współpracy Międzynarodowej MBA z Agencji Badań Medycznych, zwraca uwagę na znaczenie tego typu inicjatyw dla rozwoju całego systemu: – Warsaw Health Innovation Hub to przestrzeń budowania partnerstw i rozwijania projektów odpowiadających na kluczowe wyzwania ochrony zdrowia. Program MedConnect wzmacnia kompetencje przyszłych specjalistów i jednocześnie wspiera rozwój inwestycji w sektorze biomedycznym w Polsce.

Edukacja i rynek pracy – wspólna odpowiedzialność

Istotnym elementem programu jest współpraca z uczelniami, które aktywnie uczestniczą w procesie rekrutacji i przygotowania studentów do pracy w wymagającym środowisku sektora farmaceutycznego.

Zdaniem prof. Wojciecha Miltyka z Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku, członka Rady Programowej MedConnect, dziś sama wiedza akademicka nie wystarcza: –Współczesny rynek pracy w ochronie zdrowia wymaga od absolwentów nie tylko solidnych podstaw naukowych, ale także praktycznych kompetencji i zrozumienia realiów funkcjonowania branży. Program MedConnect daje możliwość uzupełnienia kształcenia i może być realnym wsparciem w wejściu do innowacyjnego sektora.

O Warsaw Health Innovation Hub

Warsaw Health Innovation Hub (WHIH) to wspólny projekt Agencji Badań Medycznych i podmiotów działających na rzecz ochrony zdrowia w Polsce, w tym w szczególności z obszaru medycyny, farmacji, biotechnologii oraz szeroko pojętej technologii, realizowany przez Wydział Innowacji i Współpracy Międzynarodowej ABM.

WHIH jest unikatową na skalę Europy Centralnej platformą współpracy pomiędzy interesariuszami sektora biomedycznego, w tym instytucjami publicznymi, środowiskiem akademickim, naukowcami i przedsiębiorcami, której celem jest zapewnienie efektywnej wymiany wiedzy i doświadczeń oraz realizacji wspólnych przedsięwzięć strony publicznej z partnerami biznesowymi na rzecz rozwiązywania wspólnie zidentyfikowanych wyzwań w opiece zdrowotnej.

Kluczowym elementem koncepcji WHIH są projekty realizowane i finansowane przez Partnerów WHIH i Członków WHIH, a także autorskie programy WHIH, nakierowane na powstawanie innowacji medycznych i technologicznych służących rozwojowi polskiego sektora biomedycznego.

W konkursie wzięło udział ponad 1000 osób, reprezentujących 121 uczelni z 44 miast. Zadaniem uczestników było demaskowanie fałszywych informacji, a także przedstawienie pomysłów na walkę z dezinformacją w przestrzeni publicznej.

Do finału zakwalifikowało się 10 zespołów. 1. miejsce zajęła grupa w składzie: Tomasz Bukowski, Magdalena Perkowska, Jarosław Nosko, Maksymilian Połomski, Alicja Kijak, Kinga Ledwoń, Julia Sidwa, Deniz Celik, Sofiya Yurkevych. Zwycięzcy otrzymali nagrody pieniężne, a także możliwość odbycia stażu u jednego z partnerów konkursu.

Finałowa gala konkursu odbyła się 20 kwietnia na Wydziale Fizyki UW. Wzięli w niej udział m.in.: przedstawiciele Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego – sekretarz stanu dr Karolina Zioło-Pużuk i podsekretarz stanu prof. Andrzej Szeptycki, przedstawiciele władz UW, dziekani, studenci oraz zaproszeni goście.

Nauka w walce z dezinformacją

Konkurs „Fake Busters” jest częścią projektu Nauka Sprawdza, realizowanego przez Centrum Współpracy i Dialogu UW, finansowanego ze środków Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Nauka Sprawdza to zakrojony na szeroką skalę projekt, który zakłada przeciwdziałanie manipulacjom wykorzystującym badania naukowe.

W Radzie Programowej projektu zasiadają:  prof. Ewa Krogulec, prorektor UW ds. rozwoju (przewodnicząca),  Robert Grey, kanclerz UW (wiceprzewodniczący), prof. Gabriela Grotkowska, dziekan Wydziału Nauk Ekonomicznych UW, prof. Dariusz Kuźmina, dziekan Wydziału Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii UW, oraz prof. Wojciech Satuła, dziekan Wydziału Fizyki UW.

– W ramach projektu Nauka Sprawdza Uniwersytet Warszawski realizuje szereg różnorodnych działań, z których najważniejsze koncentrują się na wzmacnianiu obecności naukowców w przestrzeni społecznej, budowaniu świadomości na temat szkodliwości dezinformacji oraz prowadzeniu dialogu z otoczeniem społeczno-gospodarczym. Wszystkie te aspekty łączy konkurs „Fake Busters”, będący częścią projektu Nauka Sprawdza – mówi prof. Ewa Krogulec, prorektor UW ds. rozwoju.

– Dziś problemem nie jest brak informacji, tylko umiejętność zamienienia jej w wiedzę. Projekty takie jak Nauka Sprawdza uczą właśnie tej najważniejszej kompetencji –odpowiedzialnego myślenia. Dzisiejsze wydarzenie ma dla nas szczególny charakter, ponieważ łączy energię młodych ludzi, zaangażowanie instytucji publicznych oraz ważny społecznie cel – podkreśla Robert Grey, kanclerz UW, dodając: – Uniwersytet Warszawski wspiera inicjatywy, które łączą naukę z praktyką społeczną. Wierzymy, że rolą Uniwersytetu jest nie tylko przekazywanie wiedzy, ale także wzmacnianie kompetencji potrzebnych do odpowiedzialnego uczestnictwa w życiu publicznym. Projekt Nauka Sprawdza bardzo dobrze wpisuje się w tę misję.

Konkurs „Fake Busters” rozpoczął się w grudniu i składał się z trzech etapów. W pierwszym etapie uczestnicy rozwiązywali test, w drugim otrzymywali zadania problemowe. Ostatnim etapem był 24-godzinny hackaaton zakończony gala finałową.

Zadania konkursowe zostały przygotowane przez zespół ekspertów: dr. Piotr Lewulisa, Macieja Broniarza, Julię Puczyńską-Kraińską, Stanisława Rabczuka oraz dr Kamilę Goryń.

20 kwietnia w auli Starej Biblioteki na Kampusie Głównym UW odbyło się spotkanie z Alesiem Bialackim, laureatem Pokojowej Nagrody Nobla z 2022 roku, założycielem i przewodniczącym Centrum Obrony Praw Człowieka „Wiasna”.

Wydarzenie miało charakter otwartej rozmowy z publicznością. Jego główną część stanowiła rozbudowana sesja pytań i odpowiedzi. Dyskusja dotyczyła zarówno aktualnej sytuacji w Białorusi, jak i osobistych doświadczeń gościa.

Szczególne zainteresowanie wzbudził wątek dotyczący książki Alesia Bialackiego – jej genezy oraz warunków, w jakich powstawała. Laureat Nagrody Nobla dzielił się refleksjami na temat procesu pisania w trudnych realiach, podkreślając znaczenie dokumentowania doświadczeń i świadectwa w kontekście walki o prawa człowieka.

Laureat Pokojowej Nagrody Nobla

Aleś Bialacki, właśc. Alaksandr Wiktarawicz Bialacki (biał. Аляксандр Віктаравіч Бяляцкі) urodził się w 1962 roku w Karelskiej Autonomicznej SRR na terenie ówczesnego Związku Radzieckiego. Dwa lata później przeprowadził się wraz z rodzicami na Białoruś.

Od młodych lat aktywnie uczestniczył w działaniach antykomunistycznych i niepodległościowych. W latach 80. brał udział w antyrządowych protestach. Po upadku ZSRR był jednym z założycieli Białoruskiej Katolickiej Hramady, a w latach 90. objął stanowisko deputowanego w Mińskiej Miejskiej Radzie Deputowanych. W 1996 roku został przewodniczącym Centrum Obrony Praw Człowieka „Wiasna-96” (dziś „Wiasna”). Pełnił też funkcję wiceprzewodniczącego Międzynarodowej Federacji Praw Człowieka. Laureat Pokojowej Nagrody Nobla.

Wcześniej Pokojowa Nagroda Nobla została przyznana osobie osadzonej w więzieniu tylko dwa razy w historii. W 1935 roku otrzymał ją Carl von Ossietzky – pisarz i pacyfista, więziony w obozie koncentracyjnym w hitlerowskich Niemczech, następnie w 2010 roku nagrodą uhonorowano chińskiego pisarza i dysydenta Liu Xiaobo, więzionego przez chińskie władze. W 2022 roku, jako trzeci osadzony, nagrodę otrzymał Alaksandr Bialacki.

Za swoją działalność na rzecz praw człowieka Aleś Bialacki spędził łącznie ponad 7,5 roku w więzieniu.

Alaksandr Bialacki jest symbolem walki o prawa człowieka na Białorusi.

W marcu 2023 roku Uniwersytet Warszawski odwiedziła żona Alesia Bialackiego. Przypominamy rozmowę z Natalią Pinczuk, Wywiad ukazał się na łamach pisma uczelni „UW”. Pełna treść wywiadu jest dostępna w piśmie uczelni „UW” (nr 2/107, 2023, s. 6 i 7).

 

Strategia Umiędzynarodowienia Polskiego Szkolnictwa Wyższego i Nauki do 2035 roku jest opracowywana po to, by wskazać kluczowe obszary internacjonalizacji na najbliższe lata w zakresie badań naukowych, kształcenia, mobilności, pracy jednostek administracji oraz wizerunku międzynarodowego Polski. Koordynacją prac nad dokumentem zajmuje się Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej (NAWA). Przygotowywany on jest we współpracy z przedstawicielami środowiska akademickiego i naukowego.

Obecnie trwają konsultacje organizowane przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW). Jedno ze spotkań odbyło się 17 kwietnia na Uniwersytecie Warszawskim. W rozmowach uczestniczyli prof. Alojzy Z. Nowak, rektor UW, prof. Sambor Grucza, prorektor UW ds. współpracy i spraw pracowniczych, prof. Andrzej Szeptycki, podsekretarz stanu w MNiSW, dr Wojciech Karczewski, dyrektor NAWA, oraz reprezentanci uczelni.

19 czerwca 2025 roku Rada Wydziału Chemii UW zdecydowała o odnowieniu doktoratu prof. Jacka Lipkowskiego. 24 września 2025 roku uchwała w tej sprawie została podjęta także przez Senat UW. Decyzja o odnowieniu doktoratu jest wyrazem uznania dla wybitnych osiągnięć naukowych oraz działalności prof. Lipkowskiego na rzecz Uniwersytetu Warszawskiego.

Autorytet naukowy

Prof. Jacek Lipkowski jest uznanym naukowcem, o znaczącym dorobku w skali międzynarodowej. Głównym obszarem zainteresowań profesora są zjawiska elektrochemiczne. Prof. Lipkowski ukończył studia na Wydziale Chemii UW w 1967 roku, w 1974 roku uzyskał stopień doktora, a w 1979 habilitację. W 2003 roku otrzymał tytuł profesorski. W latach 1981–1983 odbył staż naukowy w laboratorium CNRS Meudon we Francji. Od 1983 roku jest zatrudniony na stanowisku profesora w Department of Chemistry, University of  Guelph w Kanadzie.

Mimo przebywania poza granicami kraju prof. Lipkowski wyróżnił się w pracy na rzecz Uniwersytetu Warszawskiego poprzez utrzymywanie stałych kontaktów naukowych i prowadzenie wykładów monograficznych dla studentów i doktorantów UW.

Prof. Jacek Lipkowski od 2004 roku jest członkiem Kanadyjskiej Akademii Nauk, od 2020 członkiem zagranicznym Wydziału III Polskiej Akademii Nauk, a od 2017 roku członkiem Polskiego Towarzystwa Chemicznego. Za wkład w kształcenie polskich elektrochemików otrzymał Medal Uniwersytetu Warszawskiego, a także także Medal Wydziału Chemii UW.

– Erasmus+ jest jednym z najbardziej udanych projektów Unii Europejskiej. To zasadniczy element mobilności międzynarodowej, zwłaszcza w odniesieniu do osób studiujących – powiedział prof. Maciej Raś, prorektor UW ds. studenckich i jakości kształcenia, otwierając Konferencję Koordynatorów Programu Erasmus+.

 

– Na Uniwersytecie Warszawskim zakładamy, że każda osoba studiująca – szczególnie na poziomie studiów licencjackich – powinna choć raz skorzystać z programu Erasmus+. Wymiana międzynarodowa, dotycząca także doktorantów i pracowników, umożliwia tworzenie rozwiniętych sieci badawczo-edukacyjnych. Dzięki Erasmusowi polskie uczelnie ze swoimi badaniami i dydaktyką są lepiej widoczne w Europie i na całym świecie – dodał prof. Raś.

Wydarzenie odbyło się 16 kwietnia w Centrum Nowych Technologii UW pod hasłem Move and improve: motywacja, mobilność, jakość. Wzięli w nim udział przedstawiciele Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW), Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji (FRSE), Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (NAWA), International Relations Offices Forum oraz koordynatorzy programu Erasmus+ z polskich uczelni i instytucji.

Podczas konferencji omówiono m.in. kierunki i trendy mobilności międzynarodowej, implementację karty ECHE w polskich uczelniach, specyfikę wyborów studentów, uznawalność mobilności kadry czy pilotaż Europejskiej Karty Studenta w Polsce.

W panelu dotyczącym możliwych kierunków rozwoju mobilności międzynarodowej wystąpili: prof. Andrzej Szeptycki, podsekretarz stanu w MNiSW, prof. Maciej Raś, prorektor UW ds. studenckich i jakości kształcenia, dr Łukasz Gołota, zastępca dyrektora NAWA, Mirosław Marczewski, dyrektor generalny FRSE, dr inż. Izabela Zawiska, dyrektor Centrum Współpracy Międzynarodowej Uniwersytetu Jagiellońskiego, oraz Katarzyna Aleksy, dyrektorka Biura Programów Szkolnictwa Wyższego w FRSE.

Podczas dyskusji zwrócono uwagę m.in. na zmianę charakteru mobilności, które obecnie często przyjmują np. formę hybrydową, potrzebę zwiększenia finansowania programu Erasmus+ i przesunięcia akcentu z ilości na jakość, jeśli chodzi o realizację wymiany międzynarodowej.

Plan Równości Płci dla UW (Gender Equality Plan, GEP)

To strategiczny dokument stanowiący podstawę tworzenia polityki równościowej na UW. Pierwsza edycja Planu Równości Płci obowiązuje od 2020 roku, a obecnie trwają prace nad kolejną edycją Inkluzywnego Planu Równości Płci.

– Jego zasadniczym celem jest sprawienie, by Uniwersytet był miejscem bezpiecznym i przyjaznym dla wszystkich, wolnym od dyskryminacji; miejscem, gdzie szanuje się równość i różnorodność. GEP stworzył ramy instytucjonalne oraz proceduralne, wskazał również priorytetowe działania oraz podmioty odpowiedzialne za ich realizację w obszarze równości i niedyskryminacji – mówi prof. Julia Kubisa, dziekana Wydziału Socjologii UW, główna specjalistka ds. badań i edukacji równościowej, przewodnicząca Zespołu Roboczego UW ds. wdrożenia Europejskiej Karty Naukowca.

Nowy, Inkluzywny Plan Równości Płci, będzie odpowiadał na potrzeby społeczności akademickiej, rozumianej jako jednostki mające różne potrzeby i doświadczenia. Podstawą do przygotowania nowego planu był szereg badań, w tym „Równość na UW” oraz „Być rodzicem na UW”, oraz konsultacji ze społecznością uczelni.

Kampanie edukacyjne

We wrześniu 2024 roku rektor UW prof. Alojzy Z. Nowak zainaugurował kampanię informacyjno-edukacyjną „Hejt boli. UWażajmy na słowa”, akcję zainicjowaną przez osoby studiujące i rzeczniczkę akademicką ds. studenckich i pracowniczych Uniwersytetu Warszawskiego. Kampania zwraca uwagę, jak ważny jest dobór słów w dyskursie akademickim. Każda osoba należąca do społeczności akademickiej, bez względu na zajmowane stanowisko i pełnią funkcję, może spotkać się z hejtem i mową nienawiści – szczególnie w dobie intensywnego rozwoju mediów społecznościowych. Kampania jest jednym z działań podejmowanych przez Uniwersytet na rzecz równego traktowania i promocji wartości akademickich, takich jak wzajemny szacunek i etyka słowa.

Edukacja równościowa

Uniwersytet Warszawski oferuje serię kursów równościowych oraz warsztatów skierowanych do osób studiujących, doktoryzujących się i pracujących na UW. Kursy pogłębiają wiedzę o stereotypach, dyskryminacji oraz konsekwencjach ich oddziaływania w środowisku akademickim. 

Od 2022 roku oferta szkoleniowa jest systematycznie rozwijana – m.in. poprzez przygotowanie wersji kursów w języku angielskim oraz pilotażowe wdrożenia w języku ukraińskim, co umożliwiło dostęp do nich osobom z międzynarodowej społeczności UW, ale również poprzez opracowanie nowych kursów.

Obecnie oferowane są cztery kursy online: „Kurs na równość”, „Przeciwdziałanie molestowaniu seksualnemu na uczelni”, „Mobbing w miejscu pracy – zapobieganie, rozpoznawanie i reagowanie”, „Dyskryminacja, konformizm i opór – historia i pamięć getta ławkowego i innych form wykluczeń w murach uniwersytetów”. Cyklicznie realizowane są również stacjonarne szkolenia „Postawy równościowe” i „Jak postępować z osobami po doświadczeniu przemocy seksualnej”. Szczegółowy opis oferty zajęć równościowych można znaleźć na stronie rownowazni.uw.edu.pl, rownowazni.uw.edu.pl/en.

Obserwatorium równości

Obserwatorium Równości Uniwersytetu Warszawskiego to jednostka odpowiedzialna za gromadzenie, analizowanie i upowszechnianie danych dotyczących równości i różnorodności, w tym w szczególności reprezentacji płci na UW. Jej celem jest dostarczanie danych, które umożliwiają tworzenie polityki równościowej i rozwiązań antydyskryminacyjnych opartych na dowodach (evidence-based). Na stronie Obserwatorium Równości (rownowazni.uw.edu.pl/obserwatorium-rownosci/, rownowazni.uw.edu.pl/en/equality-observatory/) znaleźć można informacje o strukturze płci wśród osób studiujących, doktoryzujących się i zatrudnionych oraz w gremiach decyzyjnych i kadrze zarządczej UW.

Pełnomocnicy i pełnomocniczki ds. równości

Na wydziałach i w jednostkach działają pełnomocnicy i pełnomocniczki ds. równości, którzy są pierwszym punktem konsultacyjnym i kontaktowym w sprawach dotyczących dyskryminacji i zachowań niepożądanych w danej jednostce organizacyjnej. Pełnomocnicy i pełnomocniczki współpracują z instytucjami wsparcia i władzami jednostki, przekazują informacje o systemie pomocy, kursach i szkoleniach równościowych oraz dbają o atmosferę równości i poszanowania dla różnorodności w życiu codziennym wydziału czy jednostki. Obecnie na Uniwersytecie działa 35 pełnomocników i pełnomocniczek ds. równości, a aktualną listę można znaleźć w zakładce „Wsparcie” na stronie Zespołu Równościowego.

Systemowe wsparcie dla pracowników i studentów UW będących rodzicami

– Uniwersytet Warszawski podejmuje działania wspierające łączenie życia zawodowego z rodzinnym. Zaliczają się do nich m.in.: rozwój infrastruktury instytucji opiekuńczych, w tym żłobka i pokoi do pracy z dzieckiem, zebranie w jednym miejscu i udostępnianie przydatnych informacji o rodzicielstwie na UW w zakładce „Rodzicielstwo” na stronie Biura Spraw Pracowniczych UW (PL, EN), wprowadzenie zmian do dokumentów UW, uwzględniając sytuację rodziców będących studentami oraz wykładowcami, jak również konkursy grantowe i projekty skierowane do badaczek i badaczy będących rodzicami – mówi Anna Grędzińska, główna specjalistka ds. równouprawnienia UW.

W planach jest dalszy rozwój infrastruktury (krótkotrwała opieka doraźna nad dzieckiem, pokoje do pracy z dziećmi), badanie potrzeb opiekunów i rodziców na UW. Przyjęte zostały Rekomendacje ws. godzin spotkań służbowych na UW (EN). Upowszechniona została kompilacja dotycząca prawnych i praktycznych aspektów work-life balance (WLB) w kontekście międzynarodowym, krajowym i uniwersyteckim WLB desk research FIN (EN), przeprowadzone zostały ogólnouniwersyteckie badania potrzeb rodziców na UW BYĆ RODZICEM NA UW (EN). Zaś w celu upowszechniania dobrych praktyk w obszarze WLB zebrane zostały najlepsze praktyki jednostek na UW (EN) sprzyjające godzeniu życia zawodowego z rodzinnym i prywatnym.

Wsparcie dla kobiet w rozwoju kariery naukowej i w zakresie zajmowania funkcji decyzyjnych

– Podejmujemy także działania mające na celu zrównoważony udział obu płci w zespołach, gremiach decyzyjnych, jak również w zakresie sprawiedliwego dostępu do wiedzy i przywilejów, co wpłynie na pełne wykorzystywanie potencjału pracowników UW – tłumaczy Anna Grędzińska.

Do podejmowanych działań na rzecz wsparcia rozwoju karier kobiet należą: 

• zbieranie i publikowanie danych równościowych oraz ich systematyczny monitoring w zakresie reprezentacji kobiet i mężczyzn wśród osób studiujących, doktoryzujących się i zatrudnionych oraz w gremiach decyzyjnych i kadrze zarządczej UW;
• utworzenie grupy networkingowej dla doktorantek (PL, EN) oraz wsparcie mentorskie dla młodych badaczek; 
• zbieranie i upowszechnianie dobrych praktyk (PL, EN) mających na celu wsparcie karier naukowych kobiet.

Wśród planowanych przedsięwzięć jest przyjęcie rekomendacji dotyczących zrównoważonej reprezentacji płci w gremiach decyzyjnych i zespołach eksperckich, w tym na stanowiskach przewodniczących, a także w wydarzeniach naukowych UW.

W latach 50. Aage Niels Bohr i Ben R Mottelson zaproponowali kolektywny model jądra atomowego, według którego nisko leżące stany wzbudzone jąder atomowych są związane ze skoordynowanym ruchem protonów i neutronów. Ten model spotkał się z powszechnym uznaniem środowiska fizyków jądra atomowego, a jego autorzy w 1975 roku otrzymali Nagrodę Nobla. Kolektywne wzbudzenia jąder atomowych można porównać do ruchu kibiców podczas meczu piłki nożnej: każdy z nich może wstać i poruszać się niezależnie od innych (jak poszczególne protony i neutrony, które przemieszczają się z jednego orbitalu na drugi), ale mogą też wspólnie utworzyć „falę” przemieszczającą się wokół stadionu, która jest zjawiskiem kolektywnym.

Zachowania kolektywne

W jądrach atomowych zachowania kolektywne mają formę ruchu obrotowego lub oscylacji, w które jest zaangażowane wiele nukleonów lub nawet większość z nich. Izotopy kadmu (Cd) od ponad 40 lat odgrywają kluczową rolę w badaniach wzbudzeń kolektywnych w jądrach atomowych. Początkowo uważano, że ich struktury można opisać w ramach kolektywnego modelu wibracyjnego, w którym jądro atomowe wykonuje niewielkie oscylacje (drgania) wokół kulistego kształtu równowagi.

Późniejsze wyniki doświadczalne zainspirowały wykonanie nowych obliczeń przy pomocy zaawansowanych modeli teoretycznych struktury jądra atomowego, w myśl których poszczególne stany wzbudzone w jądrach atomowych 110Cd i 112Cd przyjmują różne kształty elipsoidalne (np. wydłużone jak piłka do rugby lub cukinia albo spłaszczone jak frisbee lub dynia). Z drugiej strony rozwijane równolegle alternatywne podejścia teoretyczne są w stanie pogodzić istniejące dane eksperymentalne dla tych jąder z ich praktycznie sferycznym kształtem.

Najnowsze eksperymenty przeprowadzone w Środowiskowym Laboratorium Ciężkich Jonów UW pozwoliły na rozstrzygnięcie pomiędzy tymi dwoma fundamentalnie różnymi opisami struktury jąder kadmu. Pozwoliło na to wyznaczenie kształtów dwóch kluczowych stanów w jądrze 110Cd.

Zarówno stan podstawowy, jak i stan wzbudzony 0+ odbiegają od kształtu sferycznego, a w szczególności pierwszy z nich przypomina owoc kiwi (lub elipsoidę, której wszystkie osie są różnej długości). Dodatkowo, zmierzone momenty kwadrupolowe (czyli parametry rozkładu ładunku) najniższych dwóch stanów o spinie 2 są znacząco różne od zera, co jest sprzeczne z hipotezą, że struktura tych jąder może wynikać z ich drgań wokół kształtu kulistego. Te wyniki stały się podstawą publikacji, która ukazała się czasopiśmie „Physics Letters B”.

Międzynarodowy program badawczy

Opisane wyniki są częścią szerokiego międzynarodowego programu badawczego, mającego na celu określenie kształtów niskowzbudzonych stanów 0+ w parzysto-parzystych jądrach Cd, począwszy od 110Cd. Program ten realizowany jest przy wykorzystaniu uzupełniających się technik badawczych z użyciem najbardziej zaawansowanych systemów detekcyjnych. W jego ramach Iwona Piętka przygotowuje pracę doktorską opartą na danych doświadczalnych zebranych z pomocą układu AGATA – spektrometru gamma najnowszej generacji. Praca ta realizowana jest w ramach Szkoły Doktorskiej Nauk Ścisłych i Przyrodniczych UW w Środowiskowym Laboratorium Ciężkich Jonów pod kierownictwem dr Katarzyny Wrzosek-Lipskiej i dr. hab. Leszka Próchniaka.

W ostatnich dniach za sprawą misji Artemis II oczy świata skierowane były znów w stronę kosmosu. Okładkowy tekst w nowym numerze pisma uczelni „UW” przypomina o kolejnym niebagatelnym odkryciu uniwersyteckich astronomów, którzy 1 stycznia na łamach „Science” opublikowali artykuł potwierdzający istnienie planet swobodnych (Kosmicznie ważne odkrycie, s. 26).

W wydaniu nie zabrakło również artykułów o innych ważnych badaniach naukowców z Uniwersytetu Warszawskiego. Dr Ludwik Gąsiorowski z Wydziału Biologii, laureat EMBO Installation Grant, dzieli się pasją, którą jest ewolucja bezkręgowców („Brzydkie kaczątka” zoologii, s. 32), prof. Joanna Kargul z Centrum Nowych Technologii opisuje swój projekt będący częścią Innovation Radar Komisji Europejskiej (Ze słońca rodem, s. 30), a badaczki z wydziałów „Artes Liberales” i Neofilologii przedstawiają Mapę Drogową Kapitału Językowego (Siła w języku, s. 28).

W numerze znajdą Państwo również recenzję książki rektora UW prof. Alojzego Z. Nowaka (Strategiczna zależność gospodarcza. Mit czy rzeczywistość?, s. 5), a także artykuły o Polityce Otwartej Nauki na UW (Otwarci na naukę, s. 8), pierwszych wnioskach po zakończonych pracach sprawozdawczych przed ewaluacją jakości działalności naukowej za lata 2022–2025 (Lepiej, więcej, sprawniej, s. 11) czy o działaniach przeciwko dropoutowi na UW (Dropout – problem czy chwilowy trend?, s. 40).

Nie zabrakło także tematów historycznych oraz stałych felietonów.

Wampiriada to ogólnopolska inicjatywa, mająca na celu zarówno zbiórkę krwi, jak i edukację społeczną na temat honorowego krwiodawstwa oraz zdrowego stylu życia. W ramach akcji na terenie Kampusu Głównego oraz Kampusu Ochota pojawi się specjalny krwiobus, w którym studenci oraz wszystkie chętne osoby będą mogły oddawać krew.

Krwiobus pojawi się na Kampusie Głównym 20 i 21 kwietnia, a 22 kwietnia na Kampusie Ochota. Krew będzie można oddać w godz. 9.00–14.00.

Szczegółowy harmonogram wydarzenia oraz zalecenia dla krwiodawców dostępne są na stronie akcji na Facebooku.

To, w jaki sposób wyglądają tkanki żywych organizmów, w klasycznym ujęciu zależy od ich „programu” genetycznego oraz od sił mechanicznych działających na komórki – ich wzrostu, podziałów czy wzajemnych oddziaływań. Dr Paul Guillamat z Instytutu Bioinżynierii Katalonii (IBEC) wraz z zespołem postanowił sprawdzić, czy proces kształtowania się tkanek można nie tylko obserwować, ale też kontrolować. Naukowcy przeprowadzili eksperyment polegający na wytworzeniu na miękkim podłożu precyzyjnego wzoru z fibronektyny – białka macierzy zewnątrzkomórkowej – z celowo rozmieszczonymi defektami topologicznymi. Hodowane na takim podłożu komórki fibroblastów układały się zgodnie z wzorem, owijając się wokół miejsc defektów i tworząc uporządkowaną warstwę zachowującą się jak ciekły kryształ.

Okazuje się, że żywe tkanki można zaprogramować w taki sposób, by przyjmowały określone trójwymiarowe kształty. W zależności od liczby i rozmieszczenia defektów płaska warstwa komórek po odklejeniu od podłoża samoczynnie wygina się w przewidywalne formy, takie jak miseczki czy kształty siodłowe. Wyniki tych badań mogą pomóc m.in. w lepszym zrozumieniu podstaw tworzenia się skomplikowanych kształtów w przyrodzie oraz w rozwoju medycyny regeneracyjnej i projektowaniu „inteligentnych materiałów” przyszłości, które zmieniają kształt w odpowiedzi na bodźce zewnętrzne.

– Nie tylko geny czy biochemia mają wpływ na procesy biologiczne. Równie ważna jest np. geometria i fizyka – mówi prof. Łucja Kowalewska z Wydziału Biologii UW, która wraz z prof. Johnem W. C. Dunlopem z Uniwersytetu w Salzburgu opublikowała swoją opinię na temat badań opisanych w pracy pt. „Guidance of cellular nematic elastomers into shape-programmable living surfaces”. Zarówno artykuł, jak i opinia ukazały się 16 kwietnia na łamach „Science”.

– Defekty topologiczne celowo wprowadzone do białkowego podłoża nie tylko zmieniają kształt struktury, ale również stają się swego rodzaju „sterownikami” dyktującymi sposób zachowywania się komórek rosnących na tej powierzchni. Często wystarczy zmienić warunki fizyczne, np. wprowadzić lokalną krzywiznę, by wpłynąć na rozwój danej struktury. Pokazuje to, że obok genów istotną rolę w kształtowaniu organizmów odgrywają również czynniki fizyczne i geometryczne – tłumaczy prof. Kowalewska.

Jak dodaje badaczka, jej napisany wspólnie z prof. Dunlopem artykuł typu perspective powstał w związku z kierowniczą rolą obojga autorów w European Curvature and Biology Network. To międzynarodowa sieć badawcza (finansowana obecnie w ramach akcji COST EuroCurvoBioNet), która integruje naukowców reprezentujących różne dyscypliny, zainteresowanych tematem kształtów i krzywizny w przyrodzie. W zespole pracują razem biolodzy, fizycy, matematycy i inżynierowie, którzy wspólnie badają, skąd wynikają określone kształty organizmów i jak wpływają one na rozwój tkanek i narządów.

Czas i biologia

O badaniach prof. Łucji Kowalewskiej – laureatki Nagrody Narodowego Centrum Nauki 2025 – można przeczytać na łamach pisma uczelni „UW”:

 

Zakończyła się pierwsza edycja cyklu „mUWi się. Podkasty Uniwersytetu Warszawskiego” – projektu przybliżającego życie akademickie w jego najważniejszych wymiarach: nauki, dydaktyki, inwestycji oraz spraw istotnych dla społeczności uczelni.

W ramach serii zrealizowano 48 odcinków, publikowanych regularnie od 16 lutego do 13 kwietnia. W nagraniach wzięło udział 28 rozmówców – przedstawicieli władz Uniwersytetu Warszawskiego, naukowców, popularyzatorów nauki, a także reprezentantów studentów i doktorantów.

Uzupełnieniem cyklu są 24 komunikaty podsumowujące najważniejsze wątki poruszane w rozmowach. Równolegle opublikowano 30 wpisów na platformie społecznościowej Instagram oraz 50 materiałów – 48 podkastów i 2 rolki – w serwisie YouTube.

Rozmowy z zaproszonymi gośćmi przeprowadził Mateusz Szymkowiak – reporter i prezenter, uznawany za jednego z najciekawiej debiutujących w telewizji w ostatnich latach. Jest związany z Telewizją Polską i Iberionem. Jako konferansjer prowadził m.in. koncerty Krajowego Festiwalu Polskiej Piosenki w Opolu i Eurowizji Junior. Od lat relacjonuje najważniejsze krajowe i zagraniczne wydarzenia rozrywkowe i kulturalne. Swoje felietony o kulturze publikuje także w magazynie „La Vie”. Mateusz Szymkowiak studiował socjologię na Wydziale Stosowanych Nauk Społecznych i Resocjalizacji Uniwersytetu Warszawskiego.

Projekt został zrealizowany przez Biuro Prasowe UW. Za jego koordynację i stronę merytoryczną odpowiadają dr Anna Modzelewska oraz Olga Najfeld, natomiast za realizację i montaż – Mirosław Kaźmierczak.

Podkast powstaje dzięki finansowaniu w ramach programu Inicjatywa Doskonałości – Uczelnia Badawcza (IDUB) – jednego z kluczowych programów Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, wspierającego rozwój najlepszych polskich uczelni oraz wzmacnianie ich międzynarodowej pozycji.

Trwają już przygotowania do drugiej serii cyklu. Emisja nowych odcinków planowana jest jeszcze przed wakacjami.

Od początku swojej działalności Welcome Point (WP) UW realizuje dwa główne cele: zapewnienie kompleksowego wsparcia w procesie adaptacji do życia, pracy i studiów w Polsce członkom zagranicznej społeczności akademickiej oraz ułatwianie ich integracji ze środowiskiem uczelni i miasta. WP pełni funkcję pierwszego kontaktu dla osób nowo przybyłych, którym polskie procedury i przepisy mogą sprawiać trudność. Działa jako przewodnik po strukturach administracyjnych Uniwersytetu Warszawskiego oraz instytucjach publicznych, a jednocześnie tworzy przyjazne, otwarte otoczenie sprzyjające budowaniu relacji i włączaniu cudzoziemców w życie akademickie.

– Zależy nam, aby każda osoba przyjeżdżająca na Uniwersytet Warszawski mogła poczuć się u nas pewnie i bezpiecznie od pierwszego dnia. Welcome Point oferuje konkretne wsparcie, które przekłada się na jakość studiowania i pracy w międzynarodowej społeczności UW. Rozwój umiędzynarodowienia to jeden z filarów jakości kształcenia na UW, a Welcome Point odgrywa w tym procesie kluczową rolę – mówi prof. Maciej Raś, prorektor UW ds. studenckich i jakości kształcenia.

Obecnie WP działa w ramach Biura ds. Obsługi Kształcenia, w dwóch filiach:

– na kampusie przy Krakowskim Przedmieściu (Górny Dziedziniec);

– na kampusie Ochota (budynek Centrum Nowych Technologii).

Dodatkowo, na początku każdego roku akademickiego na dziedzińcu kampusu przy Krakowskim Przedmieściu funkcjonuje pawilon, w którym pracowników WP wspomagają studenci.

Realizując swoje zadania, zespół Welcome Point współpracuje z wydziałami i jednostkami administracji ogólnouniwersyteckiej, a także z innymi uczelniami i instytucjami naukowymi z Polski i zagranicy. Pracownicy Welcome Point pomagają cudzoziemcom w wypełnianiu wniosków o zezwolenie na pobyt na terenie Rzeczypospolitej Polskiej i doradzają w kwestiach związanych z legalizacją pobytu zarówno studentom, jak i pracownikom innych jednostek UW.

Badanie potrzeb zagranicznych pracowników przeprowadzone przez Welcome Point w 2022 roku potwierdziło, że skuteczną adaptację należy łączyć z działaniami integracyjnymi. Na tej podstawie realizowano następujące działania w ramach realizacji HRS4R na lata 2022–2027:

Niwelowanie barier językowych

Od 2021 roku Welcome Point, we współpracy z Centrum Języka i Kultury Polskiej dla Cudzoziemców Polonicum, organizuje kursy języka polskiego dla zagranicznych pracowników. Ze względu na rosnące zainteresowanie ofertą kursów ofertę z początkowych dwóch grup poszerzono do pięciu  na różnych poziomach zaawansowania, od A1 do C1. Dzięki większej liczbie grup i zróżnicowaniu poziomów kurs stał się jednym z kluczowych narzędzi wspierających adaptację pracowników zagranicznych, znacząco ułatwiając im codzienną komunikację oraz funkcjonowanie w polskim środowisku akademickim i społecznym. Od początku organizacji kursu wypełniono 456 miejsc.

Wsparcie administracyjno-prawne

Podstawowym obszarem działalności WP jest ułatwianie procedur związanych z pobytem i zatrudnieniem w Polsce.

• Legalizacja pobytu: Welcome Point prowadzi indywidualne konsultacje, pomaga w przygotowaniu wniosków, kompletowaniu dokumentów oraz monitorowaniu postępów spraw. Bieżące informacje o zmianach w przepisach publikowane są na stronie internetowej, w materiałach informacyjnych oraz mediach społecznościowych, a od 2023 roku w zespole działa prawnik specjalizujący się w prawie migracyjnym;
• Doradztwo podatkowe: od 2023 roku zagraniczni pracownicy mogą korzystać ze spotkań informacyjnych i indywidualnych konsultacji prowadzonych przez eksperta z zakresu podatków z Wydziału Nauk Ekonomicznych UW;
• Wsparcie informacyjne: strona welcome.uw.edu.pl zawiera najważniejsze informacje dotyczące przyjazdu, legalności pobytu, zasad zatrudnienia i funkcjonowania na uczelni. Sekcja Employees oferuje m.in. check-listy dla nowych pracowników, podstawy prawa podatkowego i migracyjnego, zasady własności intelektualnej oraz przewodnik po procedurach administracyjnych;
• Internetowa Rejestracja Gości Zagranicznych (IRGZ), https://visitors.uw.edu.pl/pl/: w ramach Programu IDUB opracowano i wdrożono system obsługujący rejestrację gości zagranicznych. Platforma jest zintegrowana z USOS i systemami Biblioteki Uniwersyteckiej, dzięki czemu służy nie tylko jako baza danych, ale także umożliwia dostęp do zasobów UW. W pierwszym okresie funkcjonowania systemu, od 1 kwietnia do 30 listopada 2025 roku, przeszkolono 130 koordynatorów w jednostkach, a w systemie zarejestrowało się 1435 gości.

Onboarding pracowników na UW

Od 2023 roku organizowane są spotkania Welcome Meeting, podczas których nowo zatrudnieni poznają strukturę uczelni, otrzymują pakiety powitalne, zwiedzają kampus i nawiązują pierwsze kontakty. Program uzupełniają szkolenia i warsztaty, obejmujące m.in.:

• szkolenia biblioteczne i wprowadzenie do systemu USOS,
• warsztaty z komunikacji międzykulturowej dotyczące różnic kulturowych, szoku kulturowego i specyfiki pracy w polskim środowisku akademickim.

Integralną częścią procesu onboardingu jest anglojęzyczny przewodnik Starter Kit for UW Employees, który omawia strukturę uczelni, systemy IT, procedury administracyjne oraz podstawowe kwestie formalne związane z pobytem w Polsce.

Działania integracyjne

Welcome Point rozwija również inicjatywy wspierające integrację zagranicznych pracowników, m.in. poprzez:

• anglojęzyczną grupę na Facebooku International UW Employees,
• spacery tematyczne po Warszawie, przybliżające historię i kulturę miasta,
• warsztaty improwizacji teatralnej Become a Pro at Impro, prowadzone od 2024 roku i skierowane zarówno do pracowników polskich, jak i zagranicznych. Udział obu grup sprzyja budowaniu relacji, przełamywaniu barier kulturowych i wzmacnianiu współpracy w środowisku międzynarodowym. W bieżącym roku akademickim utworzono dwie grupy: Open (dla początkujących) i Master (dla uczestników kontynuujących zajęcia).

Współpraca międzyinstytucjonalna i rozwój kompetencji administracji

Aby wzmocnić potencjał UW w przyjmowaniu zagranicznych naukowców, Welcome Point koordynował przystąpienie uczelni do sieci EURAXESS. W roku akademickim 2025/2026 będzie także współtworzyć Mazowiecką Sieć NAWA-EURAXESS wraz z pięcioma warszawskimi uczelniami i instytutami badawczymi. Celem współpracy jest budowanie partnerstw wspierających doktorantów, badaczy i ich rodziny przybywające do Polski.

Dzięki środkom z programu NAWA Welcome to Poland (2022) zakres działań Zespołu Welcome Point został rozszerzony także na kadrę administracyjną obsługującą studentów i doktorantów zagranicznych. W latach 2024–2025 przeprowadzono cykl warsztatów rozwijających kompetencje kulturowe i komunikacyjne pracowników administracji, a w latach 2026-2027 dzięki kolejnemu grantowi w ramach Programu Welcome to Poland NAWA oraz współpracy w ramach Mazowieckiej Sieci NAWA-Euraxess — analogiczne szkolenia zostaną skierowane do administracji obsługującej zagranicznych pracowników UW.

„Heurystyki” to cykl  zainicjowany przez rektora UW prof. Alojzego Z. Nowaka, podczas którego doktorantki i doktoranci prezentują swoje projekty badawcze. Kolejne spotkanie, organizowane przez Szkołę Doktorską Nauk Humanistycznych UW, odbędzie się 26 kwietnia o godz. 16.00 w Auli Starej Biblioteki na Kampusie Głównym UW.

Podczas seminarium pt. Relacje/Interakcje. Istoty ludzkie i nie-ludzkie w badaniach humanistów swoje badania i osiągnięcia naukowe będą przedstawiać:

• Lux Profus, który prowadzi badania w dyscyplinie literaturoznawstwo pod opieką naukową prof. Dominiki Oramus (Wydział „Artes Liberales”): „Zwierzę-maszyna” w literackim laboratorium;
• Aleksandra Leniarska, która prowadzi badania w dyscyplinie literaturoznawstwo pod opieką naukową prof. Agnieszki Graff-Osser (Instytut Ameryk i Europy): Czytanie nie-ludzkie: współczesna powieść amerykańska między lwicą górską, a modelem językowym;
• Anna Potoczny, która prowadzi badania w dyscyplinie literaturoznawstwo pod opieką naukową prof. Justyny Włodarczyk (Wydział Neofilologii) oraz dr Joanny Mąkowskiej (Instytut Ameryk i Europy): Ku roślinopisarstwu. Literacka flora Virginii Woolf;
• Adam Perzyński, który prowadzi badania w dyscyplinie nauki o sztuce pod opieką naukową prof. Grażyny Jurkowlaniec (Wydział Nauk o Kulturze i Sztuce) oraz dr Magdaleny Herman (Wydział Nauk o Kulturze i Sztuce): Jak wygląda archanioł i czy koń, jaki jest, każdy widzi? Istoty nie-ludzkie w twórczości Tomasza Makowskiego.

Wstęp wolny. Spotkanie będzie tłumaczone na język angielski.

W organizacji Programu MOST uczestniczy 21 polskich uczelni, które są sygnatariuszami Porozumienia Uniwersytetów Polskich na rzecz Jakości Kształcenia oraz stowarzyszone uczelnie. Program umożliwia odbycie semestralnego lub rocznego kształcenia na innej uczelni niż macierzysta.

Z wymiany mogą skorzystać studenci nie wcześniej niż po ukończeniu drugiego semestru studiów na studiach pierwszego stopnia i jednolitych magisterskich lub pierwszego semestru  na studiach drugiego stopnia, a także doktoranci, którzy przedstawili dyrektorowi swojej szkoły doktorskiej indywidualny plan badawczy oraz otrzymali jego akceptację. Uczestnictwo doktoranta w programie MOST ma charakter stażu naukowego.

Rekrutacja do programu odbywa się dwa razy w roku. Aktualne zapisy trwają do 15 maja. Rejestracja odbywa się za pośrednictwem systemu IRK MOST.

Więcej informacji znajduje się na stronie Programu MOST, na stronie Biura ds. Obsługi Kształcenia UW oraz na Facebooku.

Kurs Improwizacji teatralnej dla pracowników Uniwersytetu Warszawskiego  Improwiz jest organizowany przez Welcome Point we współpracy ze Szkołą Impro oraz Centrum Języka Polskiego i Kultury dla Cudzoziemców Polonicum.

Do grupy można dołączyć w dowolnym momencie. Udział w warsztatach sprzyja integracji, rozwijaniu umiejętności współpracy w zespole, a także rozwija kompetencje komunikacyjne.

Spotkania odbywają się w czwartki, w godz. 16.30–18.45 na Kampusie Głównym UW, kurs potrwa do 18 czerwca. Zajęcia odbywają się w języku angielskim (wymagany poziom minimum B1).

Więcej szczegółów oraz formularz zapisu znajdują się na stronie Welcome Point >>

 Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego oraz Białoruski PEN wraz z Centrum Obrony Praw Człowieka „Wiasna” organizują spotkanie z założycielem i przewodniczącym Centrum Obrony Praw Człowieka „Wiasna”, laureatem Nagrody Nobla – Alesiem Bialackim.

Spotkanie odbędzie się 20 kwietnia o godz. 17.30 w Auli Starej Biblioteki na Kampusie Głównym UW.

Laureat Pokojowej Nagrody Nobla

Aleś Bialacki, właśc. Alaksandr Wiktarawicz Bialacki (biał. Аляксандр Віктаравіч Бяляцкі) urodził się w 1962 roku w Karelskiej Autonomicznej SRR na terenie ówczesnego Związku Radzieckiego. Dwa lata później przeprowadził się wraz z rodzicami na Białoruś.

Od młodych lat aktywnie uczestniczył w działaniach antykomunistycznych i niepodległościowych. W latach 80. brał udział w antyrządowych protestach. Po upadku ZSRR był jednym z założycieli Białoruskiej Katolickiej Hramady, a w latach 90. objął stanowisko deputowanego w Mińskiej Miejskiej Radzie Deputowanych. W 1996 roku został przewodniczącym Centrum Obrony Praw Człowieka „Wiasna-96” (dziś „Wiasna”). Pełnił też funkcję wiceprzewodniczącego Międzynarodowej Federacji Praw Człowieka. Laureat Pokojowej Nagrody Nobla.

Wcześniej Pokojowa Nagroda Nobla została przyznana osobie osadzonej w więzieniu tylko dwa razy w historii. W 1935 roku otrzymał ją Carl von Ossietzky – pisarz i pacyfista, więziony w obozie koncentracyjnym w hitlerowskich Niemczech, następnie w 2010 roku nagrodą uhonorowano chińskiego pisarza i dysydenta Liu Xiaobo, więzionego przez chińskie władze. W 2022 roku, jako trzeci osadzony, nagrodę otrzymał Alaksandr Bialacki.

Alaksandr Bialacki jest symbolem walki o prawa człowieka na Białorusi. Za swoją działalność na rzecz praw człowieka Aleś Bialacki spędził łącznie ponad 7,5 roku w więzieniu.

Szczegółowe informacje dotyczące spotkania i link do rejestracji znajdują się na stronie SEW UW.

W marcu 2023 roku Uniwersytet Warszawski odwiedziła żona Alesia Bialackiego. Przypominamy rozmowę z Natalią Pinczuk, Wywiad ukazał się na łamach pisma uczelni „UW”. Pełna treść wywiadu jest dostępna w piśmie uczelni „UW” (nr 2/107, 2023, s. 6 i 7).

 

 

11 kwietnia w Hali Sportowej Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego odbył się turniej piłki halowej „PhD UW CUP”. W rywalizacji wzięły udział drużyny złożone z doktorantek i doktorantów czterech szkół doktorskich. Zwycięstwo i Puchar Rektora zdobyła Szkoła Doktorska Nauk Humanistycznych.

Turniej został zorganizowany z okazji siódmej rocznicy utworzenia szkół doktorskich UW.

– Siódma rocznica powstania szkół doktorskich to ważny moment dla Uniwersytetu Warszawskiego. Cieszy mnie, że doktorantki i doktoranci nie tylko rozwijają swoje projekty badawcze, lecz także tworzą zintegrowaną, zaangażowaną wspólnotę. Takie inicjatywy jak „PhD UW CUP” pokazują, że nauka i współpraca mogą iść w parze ze sportem, rozwijaniem pasji oraz budowaniem wspólnoty akademickiej – powiedział prof. Alojzy Z. Nowak, rektor UW.

Integracja społeczności doktoranckiej

W zawodach uczestniczyły drużyny reprezentujące cztery szkoły doktorskie. Każdy mecz składał się z dwóch części: pierwszą rozgrywały kobiety, drugą mężczyźni. Zwycięski Puchar otrzymała drużyna Szkoły Doktorskiej Nauk Humanistycznych, a pozostali uczestnicy turnieju – pamiątkowe medale.

Urodzinowy turniej odbył się w ramach inicjatywy PhD UW, realizowanej od tego roku akademickiego w pionie prorektora ds. doktoranckich i prawnych. Jej celem jest integracja środowiska doktoranckiego poprzez m.in. wydarzenia sportowe i artystyczne oraz rozwój nowych kanałów komunikacji.

– Inicjatywa PhD UW powstała w odpowiedzi na potrzeby środowiska doktoranckiego. Jestem przekonany, że dzięki niej budujemy bardziej wspierającą wspólnotę. To szczególnie istotne, ponieważ zintegrowane środowisko sprzyja zarówno zaangażowaniu w rozwój uczelni, jak i efektywniejszej pracy naukowej – wyjaśniał prof. Adam Niewiadomski, prorektor ds. doktoranckich i prawnych.

– Turniej to ogromny sukces. Cieszy mnie świetny wynik mojej szkoły doktorskiej – SDNH – ale myślę, że wszyscy świetnie spędzili czas – podsumowała Justyna Jaworska, przewodnicząca Samorządu Doktorantów UW.

Turniej „PhD UW CUP” został sfinansowany ze środków Programu „Inicjatywa Doskonałości – Uczelnia Badawcza”.

 „mUWi się. Podkasty Uniwersytetu Warszawskiego” to seria rozmów poświęconych życiu akademickiemu – nauce, dydaktyce, inwestycjom oraz sprawom ważnym dla uczelni. Gośćmi Mateusza Szymkowiaka byli prof. Hubert Kowalski, dyrektor Muzeum UW oraz asystentka muzealna Paulina Paul.

W pierwszej rozmowie Paulina Paul opowiada o swoich doświadczeniach i spojrzeniu na uczelnię oraz jej przestrzenie. Mówi o działalności naukowej i edukacyjnej muzeum, a także o prowadzonych przez siebie badaniach nad kolekcjonerstwem w Polsce XVIII wieku jako formą działalności edukacyjnej. W rozmowie podkreśla rolę uniwersytetów w rozwoju muzealnictwa oraz znaczenie muzeów jako miejsc edukacji, badań i integracji społecznej. Rozmówczyni przedstawia również ofertę edukacyjną muzeum, w tym spotkania z cyklu „Otwarte Czwartki”, które sama prowadzi.

Prof. Hubert Kowalski prezentuje działalność Muzeum Uniwersytetu Warszawskiego, jego zbiory oraz plany na przyszłość. Wskazuje na znaczenie rozwoju muzeum, digitalizacji zbiorów oraz otwartości na szeroką publiczność, nie tylko akademicką.

W drugim odcinku rozmowa z prof. Hubertem Kowalskim koncentruje się na związkach Fryderyka Chopina z Uniwersytetem Warszawskim. Kompozytor mieszkał i studiował na terenie kampusu, a obecnie muzeum przygotowuje odtworzenie jego dawnego mieszkania jako nowej przestrzeni ekspozycyjnej. W rozmowie pojawia się wątek znaczenia tej inicjatywy dla uczelni, miasta i Polski.

Cykl „Wiosna z HR Excellence in Research” otwiera wywiad z prof. Samborem Gruczą, prorektorem UW ds. współpracy i spraw pracowniczych, przewodniczącym Komitetu Sterującego ds. wdrożenia Europejskiej Karty Naukowca, oraz prof. Julią Kubisą, dziekaną Wydziału Socjologii, przewodniczącą Zespołu Roboczego ds. wdrożenia Europejskiej Karty Naukowca.

Minęło 10 lat, od kiedy Uniwersytet Warszawski zobowiązał się do przestrzegania zapisów Europejskiej Karty Naukowca dotyczącej warunków pracy naukowców i uzyskał prawo do posługiwania się wyróżnieniem HR Excellence in Research. Jak ocenia Pan z perspektywy czasu wpływ wyróżnienia na zmianę sposobu działania naszej uczelni?

Prof. SAMBOR GRUCZA: Pełnię funkcję prorektora ds. współpracy i spraw pracowniczych od ponad sześciu lat, jednocześnie będąc przewodniczącym Komitetu Sterującego ds. wdrożenia Europejskiej Karty Naukowca i Kodeksu Postępowania przy rekrutacji pracowników naukowych. Dzisiaj z perspektywy czasu widzę, jak wiele zmian zostało wdrożonych:

• rozbudowane zostało wsparcie w pozyskiwaniu grantów badawczych, szczególnie tych najbardziej prestiżowych, przyznawanych przez Europejską Radę ds. Badań Naukowych (European Research Council, ERC);
• wdrożono Plan równości płci i cały szereg rozwiązań związanych z zapewnieniem w Uniwersytecie równości, inkluzywności oraz przeciwdziałaniem mobbingowi;
• na ukończeniu są prace w Senacie UW nad Kodeksem Etyki, ostatecznie regulującym zasady współpracy w uczelni;
• Biuro Spraw Pracowniczych realizuje co roku ponad 200 szkoleń skierowanych do nauczycieli akademickich, w tym programy kompleksowe, takie jak Akademia Komunikacji Naukowej, czy wyrównujący szanse kobiet naukowczyń Program dla Młodych Badaczek i Dydaktyczek.

W Europejskiej Karcie Naukowca wiele uwagi poświęca się umiędzynarodowieniu uczelni jako swego rodzaju dźwigni rozwoju naukowego. Podczas pandemii i po niej mobilność geograficzna, finansowana ze środków Programu Erasmus +, znacząco się obniżyła. Niezwykle pomocnym było w tamtym czasie uzyskanie statusu uczelni badawczej i włączenie UW do Programu „Inicjatywa Doskonałości – Uczelnia Badawcza” (IDUB). Pozwolił on na:

• zintensyfikowanie wymiany uniwersyteckiej nie tylko w ramach działalności Biura Współpracy z Zagranicą, ale także dofinansowanie dodatkowych wyjazdów z programu „Mikrogranty” czy zapraszanie z zagranicy wybitnych naukowców w ramach programu „Mentor”;
• znaczące rozbudowanie przez Welcome Point oferty wsparcia dla zatrudnianych w uczelni pracowników naukowych. Wdrożono też system do rejestracji gości z zagranicy, pozwalający zebrać dane na temat liczby osób przyjeżdzających.

Te wszystkie inicjatywy były bardzo trafione. Przed nami jednak dużo do zrobienia. Odsetek nauczycieli akademickich posiadających obywatelstwo inne niż polskie wynosi obecnie około 10%. To dużo w porównaniu do innych polskich uczelni, ale dla nas za mało. Wiemy, że mobilność międzynarodowa owocuje bezpośrednimi kontaktami, często dalszą współpracą badawczą i dydaktyczną, nowymi pomysłami i wspólnymi projektami badawczymi, a następnie publikacjami. Na tym nam bardzo zależy, bo rozumiemy, że to jeden z elementów budujących pozycję naszej uczelni. Dlatego z pełną świadomością uwzględniamy tego rodzaju inicjatywy w Planie Działania.

PROF. JULIA KUBISA: Jako przewodnicząca Zespołu roboczego ds. wdrożenia Europejskiej Karty Naukowca i Kodeksu Postępowania przy rekrutacji pracowników naukowych chcę podkreślić, że utrzymanie wyróżnienia wymaga poddania się ciągłemu procesowi audytowemu i konsekwencji w doskonaleniu się Uniwersytetu. Co trzy lata zewnętrzni eksperci Komisji Europejskiej weryfikują, czy uczelnia dokonuje wystarczających postępów w poprawie warunków pracy i rozwoju dla naukowców. Każdorazowo Uniwersytet przygotowuje Plan Działania na kolejne lata oraz sprawozdaje wcześniej zrealizowane działania. Co sześć lat ocena dokonywana jest na miejscu, w Warszawie, podczas której eksperci rozmawiają z naukowcami na różnych etapach kariery oraz osobami z takich obszarów, jak mobilność, rozwój kompetencji, badania.

Pod koniec ubiegłego roku złożyliśmy w ramach ewaluacji Ocenę okresową, w której wskazaliśmy m.in. wdrożenie bardziej transparentnego podejścia do organizacji konkursów na stanowisko nauczyciela akademickiego, powstanie Obserwatorium Równości, stworzenie Polityki otwartej nauki i uruchomienie Repozytorium Instytucjonalnego na UW.

Wszystkie przekazywane Komisji Europejskiej dokumenty są na bieżąco publikowane na głównej stronie uczelni.

W jaki sposób powstaje Plan Działania na kolejne lata?

PROF. SAMBOR GRUCZA: Planując działania w ramach „HR Excellence in Research”, dokładamy starań, aby proponowane działania były spójne ze Strategią UW i potrzebami kadry naukowej. Te kilkadziesiąt osób zasiadających w Komitecie Sterującym i tworzących Zespół roboczy wsłuchuje się na co dzień w potrzeby nauczycieli akademickich podczas wykonywania pracy, ale przed przygotowaniem Planu dodatkowo:

• prowadzimy badanie ankietowe, przygotowywane od lat przez Pracownię Ewaluacji Jakości Kształcenia;
• wykorzystujemy też inne dostępne wyniki badań i konsultacji prowadzonych wśród społeczności akademickiej, a także materiały i analizy tworzone na potrzeby jednostek administracji ogólnouniwersyteckiej i innych jednostek.

Trzeba pamiętać, że w skład zarówno Komitetu Sterującego, jak i Zespołu roboczego wchodzą nauczyciele akademiccy, którzy uwarunkowania pracy naukowca znają z własnego doświadczenia. W 2021 roku, gdy dokonywaliśmy zmiany sposobu zarządzania procesem utrzymania wyróżnienia, bardzo nam zależało, aby uzyskać efekt synergii z innymi działaniami uczelni.

Dlatego członkowie Zespołu Roboczego to przedstawiciele jednostek w największym stopniu zaangażowanych w realizację działań, równocześnie uczestniczący w innych projektach i programach strategicznych dla uczelni, a członkowie Komitetu Sterującego to osoby, które zarządzają uczelnią i mają najlepszy jej ogląd jako całości. Taka konstrukcja Komitetu Sterującego i Zespołu Roboczego gwarantuje właściwe rozłożenie kompetencji i transparentny podział odpowiedzialności, a w konsekwencji efektywną pracę nad dostosowaniem Uniwersytetu do wymogów Europejskiej Karty Naukowca.

Z jakich środków finansowana jest realizacja działań?

PROF. JULIA KUBISA: Uniwersytet stara się pokrywać koszty działań w pierwszej kolejności ze środków zewnętrznych, co przyspiesza ich realizację. Pozwala też na dodatkowe inicjatywy, na które bez tych środków nie moglibyśmy sobie pozwolić. Były to dotychczas przede wszystkim Program IDUB  i Zintegrowany Program Rozwoju na rzecz UW (ZIP), realizowany w latach 2018–2023, a obecnie druga część tego programu, tzw. ZIP 2.0, jak również Erasmus+, projekt UWażni na dostępność – Uniwersytet równych szans. Dążymy do tego, aby uzyskać jak najwięcej z zainwestowanego czasu i środków.

Od kilku lat zespół Welcome Pointu UW we współpracy z Uniwersyteckim Centrum Wolontariatu, Zarządem Samorządu Studentów UW i Samorządem Studentów Wydziału Kultur Azji i Afryki (dawniej: Orientalistycznego) UW organizuje festiwal „Miasteczko na Styku Kultur – Cultural HotSpot”. To wydarzenie, podczas którego zagraniczni studenci – stanowiący liczną część wspólnoty akademickiej – mogą zaprezentować swoje kultury (tradycję, język, muzykę czy kuchnię).

Festiwal odbędzie się w tym roku 21 maja – już po raz piąty. Każda edycja sprzyja integracji cudzoziemców z członkami społeczności uczelni.

Zespół Wielokulturowy

Osoby studiujące, doktoranckie i pracujące na UW oraz uczestniczące w kursie Foundation Year mogą współtworzyć Wielokulturową Drużynę i zgłosić swój pomysł w zakresie kulturowej aktywności – prezentację wybranych, konkretnych elementów kultury (np. rzemiosła, sztuki, języka, muzyki, tańca, codziennych praktyk czy tradycji), najlepiej w formie angażującej osoby uczestniczące. Może to być np. pokaz, wspólne działanie lub inne doświadczenie, które zachęca do udziału i pozwala lepiej poznać dany element kultury.

Zgłoszenia przyjmowane są do 23 kwietnia. Szczegółowe informacje są dostępne na stronie Uniwersyteckiego Centrum Wolontariatu – wolontariat.uw.edu.pl >>

Warsztat Pomysłów

14 kwietnia odbędzie się wydarzenie otwarte dla wszystkich, którzy chcą dopracować swoje pomysły czy lepiej poznać formułę „Miasteczka na Styku Kultur – Cultural HotSpot” i innych uczestników.

Warsztat odbędzie się w języku angielskim i jest otwarty dla osób studiujących, doktoranckich i pracujących na UW oraz uczestniczących w kursie Foundation Year, którzy chcą zgłosić swój pomysł na Miasteczko na Styku Kultur. Aby wziąć udział w wydarzeniu, należy przesłać zgłoszenie do 12 kwietnia włącznie.

Szczegółowe informacje znajdują się na stronie Uniwersyteckiego Centrum Wolontariatu – wolontariat.uw.edu.pl >>

13 kwietnia i 19 maja od godz. 9.00 do 21.00 w siedzibie Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie (BUW) przy ul. Dobrej 56/66 w Warszawie osoby posiadające przetrzymane książki, płyty CD lub czytniki Kindle będą mogły zwrócić je bez ponoszenia opłat za przekroczenie terminu zwrotu, niezależnie od tego, kiedy opłaty zostały naliczone.

Akcja dotyczy materiałów wypożyczonych z BUW oraz z Biblioteki Medycznej UW (nie obejmuje zasobów wypożyczonych z bibliotek wydziałowych UW).

Zwroty będą możliwe w Wypożyczalni Miejscowej BUW, selfczeku (dla książek), Trezorze (pasaż BUW, poziom 0, przed wejściem do biblioteki) oraz poprzez odesłanie materiałów pocztą lub kurierem (decyduje data nadania).

Akcja biblioteczna „Zwracam bez opłat” jest organizowana z okazji 45-lecia działalności Samorządu Studentów UW oraz 210-lecia Uniwersytetu Warszawskiego.

Szczegółowe informacje znajdują się na stronie BUW.

„mUWi się. Podkasty Uniwersytetu Warszawskiego” to cykl rozmów poświęconych życiu akademickiemu – nauce, dydaktyce oraz sprawom ważnym dla uczelni. W kolejnych odcinkach gośćmi Mateusza Szymkowiaka były Barbara Siedlicka, kierowniczka Sekcji Zieleni UW oraz Dorota Szubierajska, kuratorka kolekcji roślin ozdobnych, użytkowych i leczniczych w Ogrodzie Botanicznym UW.

Rozmowa z Barbarą Siedlicką dotyczy kulis pracy Sekcji Zieleni UW i codziennej opieki nad terenami zielonymi kampusów – specyfiki pracy ogrodników, zależnej od pór roku i warunków pogodowych, a także wieloletniego planowania nasadzeń z uwzględnieniem zmian klimatu i historycznego charakteru przestrzeni uniwersyteckiej. Rozmówczyni przybliża także historię powstania i funkcjonowania ogrodu na dachu Biblioteki Uniwersyteckiej, który jest jedną z najważniejszych wizytówek uczelni.

Odcinek z Dorotą Szubierajską skupia się na działalności Ogrodu Botanicznego UW jako miejsca badań naukowych, edukacji i wypoczynku. Rozmówczyni opowiada o roli ogrodu w życiu uczelni i miasta, jego funkcjach dydaktycznych oraz znaczeniu dla odwiedzających. W rozmowie poruszono także praktyczne aspekty pielęgnacji roślin, szczególnie w kontekście zmian klimatycznych. Gościni opisuje również proces wyhodowania i rejestracji nowej odmiany rośliny ozdobnej.

Porozumienie zostało podpisane 9 kwietnia w Sali Złotej Pałacu Kazimierzowskiego na Kampusie Głównym UW. W wydarzeniu wzięli udział rektorzy trzech uczelni: prof. Alojzy Z. Nowak (Uniwersytet Warszawski), prof. Piotr Jedynak (Uniwersytet Jagielloński)  oraz, prof. Bogumiła Kaniewska (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu), a także przedstawiciele środowiska akademickiego i instytucji wspierających naukę.

Celem współpracy jest rozwijanie nowoczesnych modeli kształcenia doktorantów, wzmacnianie jakości opieki promotorskiej oraz tworzenie wspólnych inicjatyw badawczych i edukacyjnych. Porozumienie zakłada także wymianę doświadczeń, dobrych praktyk oraz rozwój projektów, które będą odpowiadać na wyzwania współczesnej nauki i rynku pracy.

– Współczesna nauka wymaga ścisłej współpracy między uczelniami oraz tworzenia silnych, wzajemnie wspierających się środowisk akademickich. Rozwój szkół doktorskich to inwestycja w przyszłość nauki – zarówno w Polsce, jak i w wymiarze międzynarodowym. Dlatego tak ważne jest budowanie partnerstw, które pozwolą młodym naukowcom rozwijać się w najlepszych możliwych warunkach – podkreślił prof. Alojzy Z. Nowak, rektor UW.

Podpisaniu porozumienia towarzyszył panel dyskusyjny pt. „Kształcenie doktorantów w Polsce – szanse i zagrożenia”, w którym udział wzięli: prof. Jolanta Itrich-Drabarek, wiceprezes Sieci Badawczej Łukasiewicz; Rafał Ramut, przewodniczący Krajowej Reprezentacji Doktorantów oraz Tomasz Piotrowski, zastępca dyrektora Departamentu Nauki Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Dyskusję moderował prof. Adam Niewiadomski, prorektor UW ds. doktoranckich i prawnych.

W trakcie spotkania zaprezentowano także efekty prac zespołów roboczych oraz kierunki dalszej współpracy, obejmujące m.in. rozwój wspólnych programów, inicjatyw takich jak PhD Bridge oraz działania na rzecz podnoszenia jakości kształcenia i wsparcia młodych badaczy.

– Zaburzenia snu są w dzisiejszych czasach coraz powszechniejsze. Czasami nawet określa się to zjawisko jako „epidemię bezsenności” – mówi Patrycja Ściślewska z Wydziału Biologii UW, dodając: – Czasami celowo pomijamy sen. Nie wydaje nam się ważny w życiu. Wolimy dłużej pracować lub się uczyć, a robimy to kosztem snu. Dwa główne typy zaburzeń, które sami sobie w ten sposób fundujemy, to całkowita deprywacja snu – czyli zarwana noc albo chroniczny niedobór snu, kiedy przez dłuższy okres śpimy mniej, niż powinniśmy.

Celem badań było sprawdzenie, jak różne formy zaburzeń snu wpływają na funkcjonowanie mózgu. Zbadano 28 osób w wieku 20–36 lat.

– Nowością jest fakt, że badania były prowadzone w sposób podłużny, czyli każdy uczestnik badania był skanowany trzykrotnie – wyspany, po zarwanej nocy i po pięciu dniach niewystarczająco długiego snu, około pięciu godzin na dobę. Korzystaliśmy z rezonansu magnetycznego – przy jego użyciu skanowaliśmy mózg. Mogliśmy dzięki temu spojrzeć zarówno na jego anatomię, jak i funkcjonowanie. Do analizy tych danych wykorzystaliśmy teorię grafów, dzięki czemu udało nam się szczegółowo zmapować sieć połączeń funkcjonalnych w mózgu  – tłumaczy Patrycja Ściślewska.

Dwa scenariusze dla mózgu

– Sprawdzaliśmy, po pierwsze, czy deprywacja snu będzie miała wpływ na aktywność mózgu, a po drugie – czy te dwa typy deprywacji różnią się od siebie – mówi Patrycja Ściślewska i dodaje: – Okazało się, że brak snu powoduje zmiany, ale w zależności od typu ulegają im inne obszary mózgu. Dla tego narządu to są dwa różne scenariusze. Jest to przełomowy wniosek płynący z naszych badań.

Wskutek niedoboru snu upośledzeniu ulegają funkcjonalne połączenia między obszarami mózgu. W szczególności wrażliwe są tzw. „huby” – obszary mózgu, które charakteryzują się największą liczbą połączeń. Mózg kompensuje sobie utratę połączeń, tworząc nowe drogi przepływu informacji. Wykorzystując uczenie maszynowe, naukowcy potrafią rozpoznać, czy dany obraz połączeń w mózgu należy do osoby chronicznie niewyspanej, czy do osoby, która zarwała noc.

Na to, jak bardzo reagujemy na deficyt snu, mają wpływ czynniki indywidualne. Wyniki badań sugerują, że osoby o silnie zaznaczonym rytmie okołodobowym, czyli takie, które mają określone pory aktywności, są bardziej odporne na brak snu. Z kolei tzw. „wieczorne sowy” doświadczały większych różnic między całonocną i chroniczną deprywacją snu.

Jedna trzecia życia to sen

– Nie jest tak, że jedną trzecią życia marnujemy na sen – mówi Patrycja Ściślewska, dodając: – Podczas snu nasz mózg porządkuje wspomnienia, produkuje ważne hormony i oczyszcza się ze zbędnych produktów metabolizmu. Zaburzenia snu są obecne w większości chorób neurodegeneracyjnych – nie jesteśmy w tym momencie w stanie określić związku przyczynowo–skutkowego między tymi dwoma faktami, ale na pewno występuje tu korelacja. Mam nadzieję, że wyniki naszych badań w przyszłości posłużą lepszej, bardziej celowanej terapii zaburzeń snu.

Interdyscyplinarny zespół naukowców Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu pod kierownictwem dr. Michała Czepkiewicza z Centrum Europejskich Studiów Regionalnych i Lokalnych (EUROREG) UW przeprowadził badania w aglomeracjach Poznania i Trójmiasta. Zespół analizował zarówno mobilność krótkodystansową – miejską i codzienną – jak i długodystansową, obejmującą podróże wakacyjne, krajowe i międzynarodowe. Wyniki ukazują nie tylko rozkład emisji w różnych grupach społecznych, lecz także motywacje i emocje towarzyszące decyzjom transportowym.

Raport został opublikowany na stronie projektu conasporusza.pl.

Nierówny rozkład emisji

Jednym z kluczowych wniosków raportu jest bardzo nierówny rozkład emisji. W badanej próbie 10% osób emitujących najwięcej odpowiada za około 44% emisji gazów cieplarnianych związanych z mobilnością. Jeszcze większe dysproporcje dotyczą podróży lotniczych – 10% najczęściej latających generuje aż 68% emisji z tego źródła.

Analizy wskazują, że najwyższe emisje notują użytkownicy z wyższym wykształceniem, natomiast najniższe – osoby z wykształceniem podstawowym i zawodowym. Wykształcenie silniej wpływa przy tym na mobilność długodystansową niż na codzienne przemieszczanie się w obrębie miast.

Autorzy podkreślają, że większa liczba podróży i wyższe emisje nie muszą oznaczać większego zaspokojenia potrzeb transportowych.

Kierowcy a normy społeczne

Raport zwraca także uwagę na aspekt genderowy mobilności. Z ustaleń badaczy wynika, że to od mężczyzn częściej oczekuje się posiadania prawa jazdy, samochodu oraz podejmowania decyzji transportowych dla całej rodziny, co autorzy wiążą z utrwalonymi normami społecznymi dotyczącymi ról płciowych.

Badanie pokazuje ponadto, że choć ruch lotniczy rośnie, latanie wciąż pozostaje praktyką mniejszości. W roku poprzedzającym badanie samolotem podróżowała około jedna czwarta mieszkańców analizowanych miast. Jednocześnie rośnie przekonanie – szczególnie wśród młodszych pokoleń – że trudno wyobrazić sobie udane wakacje czy rozwój zainteresowań bez podróży lotniczych.

Jak podkreślają autorzy, o poziomie emisji decyduje nie tylko środek transportu, lecz przede wszystkim pokonywana odległość. Ma to istotne znaczenie w kontekście rozlewania się miast i rosnących dystansów między miejscem zamieszkania a pracą, usługami czy szkołami. Dotyczy to również podróży lotniczych – szczególnie tych długodystansowych.

Zawody o statusie Akademickich Mistrzostw Polski cieszą się dużą popularnością. Nierzadko są okazją do spotkania wyczynowych sportowców z pasjonatami, dzięki czemu wysokiemu poziomowi sportowemu towarzyszy niepowtarzalna atmosfera.

Narciarstwo alpejskie

AMP w narciarstwie alpejskim odbyły się w Zakopanem, w dniach 2–5 marca. Reprezentująca UW Maja Woźniczka zwyciężyła w slalomie, natomiast w slalomie gigancie zajęła 6. lokatę. W klasyfikacji drużynowej kobiet UW zajął 2. miejsce, natomiast w klasyfikacji uniwersytetów – 1. W klasyfikacji drużynowej mężczyzn studenci UW stanęli na 3. stopniu podium w klasyfikacji uniwersytetów.

Szachy

W dniach 5–7 marca w Opolu odbyły się AMP w szachach. Na 10. miejscu zawody ukończyła Zofia Frej, 18. była Magdalena Kicińska. W klasyfikacji generalnej mężczyzn najlepiej spośród reprezentantów UW wypadł Iwo Kiciński, zajmując 16. miejsce. W klasyfikacji generalnej uczelni UW zajął 3. miejsce i 1. wśród uniwersytetów.

Snowboard

W dniach 5–8 marca w Białce Tatrzańskiej odbyły się AMP w snowboardzie. Reprezentująca UW Zuzanna Milczarska zajęła 21. pozycję, a tuż za nią, na 23. miejscu, zawody ukończyła Klaudia Nowak, która wystąpiła również w Banked Slalom, gdzie wywalczyła 16. lokatę. Brąz w slalomie wywalczył Michał Lachowicz, 5. był Grzegorz Seroczyński. 6. lokatę w Blanked Slalom zajął Krzysztof Orwaldi.

W klasyfikacji generalnej kobiet UW zajął 5. miejsce i 2. w kategorii uniwersytetów. W klasyfikacji mężczyzn było to odpowiednio 1. miejsce w klasyfikacji generalnej i co za tym idzie – również najwyższa lokata w klasyfikacji uniwersytetów.

Judo

AMP w judo odbyły się w dniach 20–22 marca w Białymstoku. Srebrne medale zdobyli Adam Kazimierczak (kat. -73 kg) oraz Kamil Bouatia (kat. -81 kg), a brązowe – Aleksander Eidu (kat. -100 kg) i Azad Mutallimov (kat. +100 kg). UW uplasował się na 6. miejscu w klasyfikacji generalnej i na 1. miejscu w kategorii uniwersytetów.

Ergometr wioślarski

Ergometr wioślarski to dyscyplina, w której startują zarówno wioślarze, jak i zawodnicy sportów siłowych czy wytrzymałościowych. Podczas odbywających się w dniach 21–22 marca AMP w Warszawie w kategorii OPEN piątą lokatę zdobył Wojciech Derentowicz. W wadze lekkiej kobiet 8. była Alicja Wodzińska. W klasyfikacji drużynowej UW zdobył odpowiednio 6. miejsce wśród kobiet i 8. wśród mężczyzn.

Pływanie

49 reprezentantów UW wystartowało podczas odbywających się w dniach 27–29 marca w Poznaniu AMP w pływaniu. Poziom zawodów był bardzo wysoki, wzięli w nich udział m.in. uczestnicy Igrzysk Olimpijskich, Mistrzostw Świata czy uniwersjad. UW triumfował w klasyfikacji generalnej kobiet, a indywidualny rekord AMP na 100 m stylem grzbietowym ustanowił Aleksander Styś (50.52). W wyścigu na 50 m stylem dowolnym oraz na 50 m stylem motylkowym triumfowała Martyna Jabłońska, na 100 m stylem klasycznym srebro zdobyła Barbara Mazurkiewicz, w wyścigu na 100 m stylem grzbietowym dwa niższe stopnie podium zajęły kolejno Nadia Walentynowicz i Aleksandra Polańska. Brąz na 200 m stylem dowolnym wywalczyła Julia Kulik. W sztafecie 4 x 50 stylem zmiennym 2. miejsce zdobyły Lena Drynkowska, Martyna Jabłońska, Barbara Mazurkiewicz i Julia Kulik. Srebrny medal na 100 m stylem klasycznym wywalczył Oliwier Misztal. Złoto na 100 m stylem grzbietowym i tytuł najlepszego zawodnika zawodów zdobył Aleksander Styś. 2. i 3. miejsce na 100 m stylem dowolnym zajęli kolejno Jan Wermiński i Jakub Bachanek. Brąz w sztafecie 4 x 50 stylem zmiennym trafił w ręce Aleksandra Stysia, Jakuba Barchwica, Jana Wermińskiego i Oliwiera Górki. Reprezentacja UW – Oliwier Górka, Katarzyna Szlęk, Konrad Madey i Barbara Mazurkiewicz – wystartowała też w mikście, zdobywając 3. lokatę.

Brydż sportowy

W dniach 27–29 marca w Katowicach odbyły się AMP w brydżu sportowym. Wydarzenie cieszyło się dużym zainteresowaniem – o laury walczyło 250 osób z 29 uczelni. Uniwersytet Warszawski sięgnął po złoto w rywalizacji drużynowej. W klasyfikacji generalnej uczelni UW zdobył 2. miejsce, ustępując Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie i wyprzedzając Uniwersytet Jagielloński.

Biegi przełajowe

W łódzkim parku Baden-Powella w dniach 28–30 marca rozegrano AMP w biegach przełajowych. Srebro na 6 km wywalczyła Magdalena Missala, natomiast złoto na 4,5 km Wiktor Miłkowski.

Trajektoria na niebie misji kosmicznej NASA Artemis II wracającej z podróży wokółksiężycowej na Ziemię przecinała w nocy z 8 na 9 kwietnia pola centrum Drogi Mlecznej regularnie obserwowane przez astronomów z projektu OGLE prowadzonego w Obserwatorium Astronomicznym UW. Doktorzy Przemek Mróz i Mariusz Gromadzki uchwycili na kilku zdjęciach nieba statek Orion przemieszczający się w gęstych polach gwiazdowych centrum Galaktyki. Obraz ilustruje ruch statku, który ma postać kreski na skutek przemieszczania się na niebie w trakcie ekspozycji.

Statek Orion misji Artemis II uchwycony przez astronomów z UW w nocy z 8 na 9 kwietnia. Fot. Przemek Mróz, Mariusz Gromadzki/OGLE

W nocy z 9 na 10 kwietnia statek Orion był już dużo bliżej Ziemi (około 170 tys. km od Ziemi), więc poruszał się z o wiele większą prędkością niż dzień wcześniej (niemal trzy razy szybciej).

Statek Orion misji Artemis II uchwycony przez astronomów z UW w nocy z 9 na 10 kwietnia. Fot. Przemek Mróz/OGLE

Powrót astronautów misji Artemis II na Ziemię przewidziany jest na 11 kwietnia o godz. 2.07 CEST.

Więcej informacji o osiągnięciach astronomów z UW publikujemy na łamach pisma uczelni „UW” (nr 4/117):

„mUWi się. Podkasty Uniwersytetu Warszawskiego” to cykl rozmów poświęconych życiu akademickiemu – nauce, dydaktyce oraz sprawom ważnym dla uczelni. Gośćmi Mateusza Szymkowiaka byli Agnieszka Paja z Oddziału Wspierania Nauki BUW oraz Przemysław Wątroba, kurator rysunków architektonicznych w Gabinecie Rycin BUW.

W pierwszej rozmowie Agnieszka Paja opowiada o działalności Oddziału Wspierania Nauki, który wspiera naukowców m.in. w zakresie otwartej nauki, bibliometrii oraz publikowania w Repozytorium Instytucjonalnym UW. Wyjaśnia także zasady polityki otwartego dostępu i znaczenie deponowania publikacji dla widoczności oraz dostępności wyników badań.

Drugi odcinek dotyczy działalności Gabinetu Rycin BUW. Przemysław Wątroba przybliża historię i znaczenie jednej z najcenniejszych kolekcji graficznych w Polsce, wywodzącej się ze zbiorów króla Stanisława Augusta. Opowiada o pracy badawczej nad rysunkami i grafikami oraz o projektach przebudowy Zamku Królewskiego, które – mimo licznych koncepcji – w większości nie zostały zrealizowane.

Badania prowadzone były przez badaczy z University of Virginia (USA), University College Cork (Irlandia) i Uniwersytetu Warszawskiego. W Charlottesville wykonane zostały badania strukturalne, w Cork biochemiczne, a w Warszawie analizy danych profilowania rybosomów. W badania zaangażowany był Michał Świrski z Wydziału Biologii UW.

Jak wskazują badacze, rybosom – machina molekularna odczytująca informację genetyczną – standardowo syntetyzuje białka na matrycy mRNA do napotkania kodonu STOP, będącego sygnałem do zakończenia procesu i uwolnienia produktu. Jednak w pewnych sytuacjach niewielka część rybosomów może „przeczytać” kodon STOP i kontynuować translację. Tak dzieje się w przypadku genu AMD1, kodującego kluczowy enzym dla biosyntezy poliamin, czyli małych, dodatnio naładowanych cząsteczek wiążących kwasy nukleinowe i przez to pełniących ważne funkcje regulatorowe. Co więcej, w przypadku AMD1, rybosomy, które przejdą przez kodon STOP, ulegają następnie trwałemu zablokowaniu, co zostało wskazane (w publikacji „Nature”, 2018) jako mechanizm powstawania „pamięci molekularnej”, tj. cząsteczka mRNA poprzez kolejkę zablokowanych rybosomów „pamięta” liczbę cykli translacji, które się na niej dokonały.

Publikacja Mechanism of Ribosome Stalling by the AMD1 C-terminal Tail Arrest Peptide (tytuł w j. polskim: Mechanizm zatrzymania rybosomu przez C-końcowy peptyd AMD1)  w „Science Advances” wyjaśnia, jak ten proces przebiega na poziomie molekularnym. Dzięki wyznaczeniu struktury zatrzymanego rybosomu przy pomocy techniki Cryo-EM udało się zaobserwować krótki C-końcowy fragment powstającego przedłużenia białka AMD1, oddziałującego z wnętrzem rybosomu. Powstający łańcuch polipeptydowy tworzy molekularny zacisk, uniemożliwiając kontynuację translacji.

Badania były prowadzone na komórkach ludzkich, ale dzięki analizie zachowania ewolucyjnego i funkcjonalnego przy pomocy profilowania rybosomów możliwe było wskazanie, że sygnatura przeczytu kodonu STOP i zatrzymania rybosomu jest szeroko zachowana u kręgowców, a podobny wzorzec znaleziono też w innych genach.

Naukowczynie i naukowcy z Uniwersytetu Warszawskiego od lat prowadzą badania nad migracjami przedstawicieli mniejszości etnicznej Romów. Od 2024 roku zespół Ośrodka Badań nad Migracjami (OBM), złożony z badaczek i badaczy romskich i nieromskich, skupia się na badaniu doświadczenia uchodźstwa wśród ukraińskich Romów, grupy szczególnie wrażliwej wśród osób z ochroną czasową w Polsce.

Z okazji przypadającego 8 kwietnia Międzynarodowego Dnia Romów badacze z OBM UW na blogu Europejskiego Uniwersytetu Viadrina Entanglements. Polish and Ukrainian Studies (https://entanglements.hypotheses.org/) opublikowali teksty popularyzatorskie poświęcone różnym aspektom doświadczeń ukraińskich Romów w Polsce i w Ukrainie. Autorami publikacji są: dr Kamila Fiałkowska, dr Elżbieta Mirga-Wójtowicz oraz dr Ignacy Jóźwiak.

W tekstach naukowcy podejmują tematy rozwijane przez polsko-ukraiński, romsko-nieromski zespół projektu ROCIT.

• Kierowniczka zespołu ROCIT dr Kamila Fiałkowska koncentruje się na temacie postrzegania Romów przez społeczeństwa większościowe jako nieodmiennie obcych, co sprawia, że są niemile widziani jako migranci przymusowi, a ich uchodźstwo bywa podważane i poddawane w wątpliwość (https://entanglements.hypotheses.org/6550).
• Dr Elżbieta Mirga-Wójtowicz natomiast analizuje problematykę neutralności oraz relacji między politykami integracyjnymi a codziennym życiem, wskazując na rozbieżności między założeniami programów a ich praktycznym funkcjonowaniem oraz podkreślając znaczenie lokalnych kontekstów (https://entanglements.hypotheses.org/6479).
• Dr Ignacy Jóźwiak podejmuje wątek sprawczości i potencjału emancypacyjnego w ewangelicznych wspólnotach charyzmatycznych, rozpatrywanych przez pryzmat koncepcji obywatelskości (https://entanglements.hypotheses.org/6620).

Badacze zachęcają również do obejrzenia zwiastunu filmu Na mojej ziemi, zrealizowanego przez członków zespołu ROCIT, we współpracy z Pauliną Ibek i Maciejem Gonkiewiczem. Film stanowi ważne uzupełnienie poruszanych w tekstach zespołu tematów, oddając głos ukraińskim Romom i ich doświadczeniom w czasie trwającej wojny. Prace nad produkcją dobiegają końca, a premiera planowana jest w najbliższym czasie.

Co roku, wiosną, tysiące larw i nimf Hyalomma trafiają do Europy, w tym Polski, wraz z ptakami migrującymi z Afryki. W drodze lub po dotarciu na kontynent kleszcze zwykle ginęły z powodu niskiej temperatury i wilgotności. Ciepłe i suche wiosny sprawiają jednak, że kleszcze przeżywają podróż do Europy.

Analizą pajęczaków zajmują się naukowcy z Wydziału Biologii UW w ramach projektu Narodowe kleszczobranie. Inicjatywa rozpoczęła się wiosną 2024 roku. Jest to badanie z zakresu nauki obywatelskiej, realizowane w Zakładzie Ekoepidemiologii Chorób Pasożytniczych na Wydziale Biologii UW pod kierunkiem prof. Anny Bajer.

Naukowcy z UW w ramach projektu prowadzą działania na rzecz oszacowania populacji kleszczy Hyalomma w Polsce. Narodowe kleszczobranie umożliwia dzielenie się z naukowcami obserwacjami nietypowych kleszczy, przesłanie ich do badań oraz mapowanie nowych stanowisk. Jest to pierwszy tego typu projekt w Polsce. Kleszcze mogą przesyłać wszystkie zainteresowane osoby.

Nowy patogen

Po dwóch sezonach kleszcze Hyalomma zaobserwowano w różnych regionach kraju, np. na Śląsku czy w Wielkopolsce. U wszystkich kleszczy Hyalomma przesłanych przez uczestników projektu Narodowe kleszczobranie wykryto patogenne egzotyczne bakterie.

Wyniki badań kleszczy przesłanych do laboratorium wykazały, że okazy zawierały bakterie riketsje R. aeschlimannii, które należą do patogennych mikroorganizmów wywołujących u ludzi riketsjozy z grupy gorączek plamistych. Zakażenie może objawiać się wysoką gorączką, silnym osłabieniem, bólami mięśni oraz charakterystyczną zmianą skórną w miejscu ukłucia.

Ten gatunek bakterii jest ściśle związany z kleszczami z rodzaju Hyalomma. To nowy patogen, po raz pierwszy zanotowany na terenie Polski.

Na Uniwersytecie Warszawskim funkcjonują cztery szkoły doktorskie: Międzydziedzinowa Szkoła Doktorska, Szkoła Doktorska Nauk Humanistycznych, Szkoła Doktorska Nauk Społecznych oraz Szkoła Doktorska Nauk Ścisłych i Przyrodniczych. Obecnie kształci się w nich ponad 1700 doktorantek i doktorantów, którzy prowadzą badania w szerokim spektrum dziedzin nauki.

Proces rekrutacji odbywa się w pełni elektronicznie za pośrednictwem systemu Internetowej Rekrutacji Kandydatów (IRK). Zapisy rozpoczęły się 14 kwietnia i potrwają do 21 maja. Po ich zakończeniu nastąpi ocena dokumentów, w tym propozycji projektów badawczych oraz dorobku naukowego kandydatów. Kolejnym etapem są egzaminy (w Szkole Doktorskiej Nauk Ścisłych i Przyrodniczych) oraz rozmowy kwalifikacyjne we wszystkich szkołach doktorskich. Wyniki rekrutacji zostaną ogłoszone w lipcu.

Doktorat wdrożeniowy

Jak co roku odbędzie się również rekrutacja do programu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego „Doktorat wdrożeniowy”. Jest on przeznaczony dla osób, które chciałyby realizować projekt doktorski we współpracy z pracodawcą – przedsiębiorstwem lub innym podmiotem gospodarczym. Efektem takiej współpracy będzie wdrożenie w miejscu pracy rozwiązań, które są przedmiotem rozprawy doktorskiej. Szczegółowe informacje dostępne będą na stronach szkół doktorskich i w systemie IRK.

Szczegółowe zasady oraz terminy zostaną opublikowane po ich ogłoszeniu przez Ministerstwo. Aktualne informacje są dostępne na stronach szkół doktorskich.

Stypendium na Start

Dla najlepszych kandydatów przyjętych do szkół doktorskich UW przygotowano „Stypendium na Start”, finansowane w całości ze środków Uniwersytetu Warszawskiego. Otrzymuje je 20% osób z najlepszymi wynikami w ramach każdej z dyscyplin.

IV edycja Stypendium na Start

Stypendia doktoranckie

Osoby kształcące się w szkołach doktorskich otrzymują stypendium doktoranckie przez okres 48 miesięcy. Stypendium wynosi obecnie 4242 zł brutto (przed oceną śródokresową) i 5340,90 zł brutto miesięcznie (po ocenie śródokresowej). Doktoranci posiadający orzeczenie o niepełnosprawności otrzymują stypendium doktoranckie zwiększone o 1040,70 zł brutto miesięcznie.

Promotorzy

Na etapie rekrutacji kandydaci zobowiązani są do wskazania promotora. W jego wyborze pomocna jest wyszukiwarka dostępna na stronie Forum Szkół Doktorskich, zawierająca biogramy nauczycieli akademickich gotowych do podjęcia opieki nad doktorantami: promotorzy.szkolydoktorskie.uw.edu.pl.

Prof. Marek Safjan jest sędzią, wybitnym ekspertem w zakresie prawa cywilnego i medycznego. Przez wiele lat wykładał na Uniwersytecie Warszawskim. W latach 1996–1997 pełnił funkcję prorektora uczelni. Był prezesem Trybunału Konstytucyjnego, a w 2009 roku został sędzią Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). Odznaczono go Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

Uniwersytet Jagielloński docenił prof. Safjana za wybitne zasługi dla nauki prawa, zwłaszcza prawa cywilnego, prawa medycznego, prawa europejskiego i prawa konstytucyjnego, zasługi w budowaniu podstaw państwa prawa i obronę praworządności oraz wkład w kształtowanie polskich i europejskich standardów prawnych, służących ochronie i poszanowaniu godności ludzkiej. Senat UJ podjął uchwałę w tej sprawie 29 października 2025 roku. Uroczystość nadania tytułu odbyła się 31 marca.

Recenzentkami dorobku prof. Marka Safjana były prof. Dagmara Kornobis-Romanowska z Uniwersytetu Wrocławskiego i prof. Małgorzata Pyziak-Szafnicka z Uniwersytetu Łódzkiego. Laudację wygłosił prof. Jerzy Pisuliński.

– Nasze rozwiązanie łączy kilka dziedzin fizyki: od mechaniki kwantowej, przez inżynierię materiałową, po optykę i fizykę ciała stałego – wyjaśnia prof. Jacek Szczytko z Wydziału Fizyki UW, lider grupy badawczej.

Inspiracją były układy znane z atomów, gdzie elektrony mogą zajmować różne stany energetyczne. W fotonice podobną funkcję pełnią pułapki optyczne, które zamiast elektronów więżą światło.

– Można to sobie wyobrazić jako optyczny wir – mówi dr Marcin Muszyński z Wydziału Fizyki UW oraz City College of New York, pierwszy autor badań, dodając: – Fala świetlna skręca wokół swojej osi, a jej faza zmienia się spiralnie. Co więcej, nawet polaryzacja, czyli kierunek drgań pola elektrycznego, zaczyna rotować.

Jak wskazują badacze, takie struktury światła są bardzo obiecujące – mogą znaleźć zastosowanie m.in. w komunikacji kwantowej czy manipulowaniu mikroskopijnymi obiektami. Problem polega jednak na tym, że ich wytwarzanie zwykle wymaga skomplikowanych nanostruktur lub dużych układów eksperymentalnych.

– Zamiast budować złożone układy, wykorzystaliśmy ciekły kryształ, czyli materiał o właściwościach pośrednich między cieczą a ciałem stałym. Choć można go przelewać jak ciecz, jego cząsteczki układają się w uporządkowany sposób, zachowując kierunek i wzajemne położenie, podobnie jak w krysztale – mówi inż. Joanna Mędrzycka, studentka nanoinżynierii na Wydziale Fizyki UW, która wraz z dr Evą Oton z Wojskowej Akademii Technicznej przygotowała próbki ciekłokrystaliczne.

Torony

W takiej strukturze można wywołać defekty zwane toronami.

– Można je sobie wyobrazić jako ciasno skręconą spiralę – podobną do DNA – wzdłuż której układają się cząsteczki ciekłego kryształu. Jeśli taką spiralę zamkniemy, łącząc jej końce w pierścień przypominający pączek, otrzymamy właśnie toron – wyjaśnia Joanna Mędrzycka i dodaje: – Struktury te działają jak mikroskopijne pułapki dla światła. Kluczowym krokiem było stworzenie dla fotonów odpowiednika pola magnetycznego. Choć światło nie reaguje na pole magnetyczne tak jak elektrony, możliwe jest odtworzenie jego efektu innymi metodami.

– Zmienna w przestrzeni dwójłomność, czyli różnica w propagacji różnych polaryzacji światła, działa jak syntetyczne pole magnetyczne – tłumaczy dr Piotr Kapuściński z Wydziału Fizyki UW. – Nazywamy je „syntetycznym”, ponieważ jego matematyczny opis przypomina działanie pola magnetycznego, choć fizycznie go tam nie ma. W efekcie światło zaczyna „zakręcać”, podobnie jak elektrony poruszające się po orbitach cyklotronowych.

Aby wzmocnić to zjawisko, toron umieszczono w mikrownęce optycznej – strukturze złożonej z luster, w której światło wielokrotnie się odbija i pozostaje uwięzione przez dłuższy czas.

– Dzięki temu pole działa znacznie silniej – mówi dr Muszyński. – Dodatkowo możemy kontrolować rozmiar pułapki, a więc i właściwości światła, za pomocą zewnętrznego napięcia elektrycznego – dodaje naukowiec.

– W typowych układach światło z orbitalnym momentem pędu pojawia się w stanach wzbudzonych. Nam po raz pierwszy udało się uzyskać taki efekt w stanie podstawowym, czyli najniższym energetycznie. To istotne, ponieważ stan podstawowy jest najbardziej stabilny i najłatwiej się w nim gromadzi energia – wyjaśnia prof. Guillaume Malpuech z Université Clermont Auvergne i CNRS, który wraz z prof. Dmitryjem Solnyshkovem i Daniilem Bobylevem opracowali model teoretyczny zjawiska.– Dzięki temu znacznie łatwiej uzyskać laserowanie. Światło naturalnie „wybiera” ten stan, ponieważ wiąże się on z najmniejszymi stratami – podkreśla prof. Szczytko.

Aby to potwierdzić, badacze dodali do układu barwnik laserowy.

– Otrzymaliśmy światło, które nie tylko wiruje, ale także zachowuje się jak światło laserowe: jest spójne, ma dobrze określoną energię i kierunek emisji – mówi dr Marcin Muszyński.

– Co ciekawe, nasze podejście czerpie inspirację z bardzo zaawansowanych teorii dotyczących tak zwanego ładunku wektorowego. W pewnym sensie udało nam się sprawić, że fotony zachowują się już nawet nie jak elektrony, ale jak kwarki, naładowane cząstki, z których składają się protony – dodaje prof. Dmitry Solnyshkov.

Miniaturowe źródła światła

Odkrycie otwiera nową drogę do tworzenia miniaturowych źródeł światła o złożonej strukturze.

– To pokazuje, że zamiast skomplikowanej nanotechnologii można wykorzystać materiały samoorganizujące się. W przyszłości może to umożliwić budowę prostszych i bardziej skalowalnych urządzeń fotonicznych, na przykład do komunikacji optycznej czy technologii kwantowych – podsumowuje prof. Wiktor Piecek.

„Stypendium na Start” to program finansowany w ramach Rektorskiego Funduszu Stypendialnego. Mogą się o nie ubiegać osoby, które w roku akademickim 2025/2026 rozpoczęły kształcenie na studiach pierwszego lub drugiego stopnia, jednolitych magisterskich lub w szkole doktorskiej.

Program obejmuje trzy typy stypendiów:

• „Stypendium na Start dla Olimpijczyków” – przeznaczone dla studentów I roku studiów pierwszego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich, będących laureatami olimpiad przedmiotowych, którzy w postępowaniu rekrutacyjnym na studia uzyskali maksymalną liczbę punktów na podstawie posiadanego tytułu laureata olimpiady przedmiotowej;
• „Stypendium na Start dla Sportowców” – przeznaczone dla studentów I roku studiów pierwszego i drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich oraz doktorantów pierwszego roku kształcenia w szkole doktorskiej, będących wybitnymi sportowcami. Do uzyskania stypendium jest uprawniona osoba, która zajęła punktowane miejsce podczas Igrzysk Olimpijskich, Mistrzostw Świata, Mistrzostw Europy lub Mistrzostw Polski (jednak nie dalsze niż 10.), a także – w przypadku studentów – mająca prawo do uzyskania stypendium rektora w roku akademickim, w którym ubiega się o „Stypendium na Start”;
• „Stypendium na Start dla Doktorantów” – przeznaczone dla doktorantów I roku kształcenia w szkole doktorskiej, którzy w postępowaniu rekrutacyjnym osiągnęli wynik punktowy znajdujący się w 20% najwyższych wyników spośród osób przyjętych według stanu na 1 października roku akademickiego, w którym doktorant ubiega się o przyznanie stypendium, osobno dla: Międzydziedzinowej Szkoły Doktorskiej, Warszawskiej Szkoły Doktorskiej Matematyki i Informatyki, a w pozostałych przypadkach: osobno dla każdej szkoły doktorskiej w podziale na dyscypliny kształcenia.

Stypendium jest przyznawane na okres 12 miesięcy i wypłacane jednorazowo. Dotychczas, we wszystkich edycjach programu, dofinansowanie przyznano łącznie ponad 660 razy.

Nabór w ramach IV edycji trwa do 24 kwietnia.

Szczegółowe informacje znajdują się na stronie Biura ds. Pomocy Materialnej UW – bpm.uw.edu.pl >>

„mUWi się. Podkasty Uniwersytetu Warszawskiego” to seria rozmów poświęconych życiu akademickiemu – nauce, dydaktyce, inwestycjom oraz sprawom ważnym dla uczelni. Gościem dwóch kolejnych odcinków był Piotr Maculewicz, kierownik Gabinetu Zbiorów Muzycznych BUW.

Piotr Maculewicz od lat związany jest z Uniwersytetem Warszawskim. Studiował muzykologię, a obecnie zajmuje się opracowywaniem i udostępnianiem zbiorów muzycznych, w tym archiwów kompozytorskich. W pierwszej części rozmowy opowiada o studiach muzykologicznych oraz swojej drodze zawodowej. Przybliża także działalność Gabinetu Zbiorów Muzycznych i jego bogate zbiory – od druków muzycznych po archiwa kompozytorów, takich jak Karol Szymanowski czy Andrzej Panufnik. Nie zabrakło również ciekawostek związanych z samym gmachem BUW – w tym historii muzycznego „hejnału” biblioteki.

Druga część rozmowy dotyczy badań prowadzonych na podstawie zbiorów oraz ich użytkowników – głównie naukowców i muzykologów. Piotr Maculewicz mówi również o historii kolekcji, jej powojennych losach oraz roli Biblioteki Uniwersyteckiej jako miejsca otwartego dla wszystkich zainteresowanych muzyką.

Uniwersytet Warszawski zajął pierwszą pozycję w zestawieniu, z 648 wzmiankami merytorycznymi (268 wzmianek to takie, w których głos zabiera ekspert uczelni, w 198 wzmiankach uczelnia pojawia się jako podmiot, a w 182 doniesieniach medialnych mówi się o badaniach UW). Jednymi z najbardziej aktywnych ekspertów wypowiadających się w mediach są prof. Rafał Chwedoruk i dr hab. Bartłomiej Biskup z Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych UW.

31 marca zostało zawarte porozumienie pomiędzy Uniwersytetem Warszawskim a 18 Stołeczną Brygadą Obrony Terytorialnej.

Ze strony Uniwersytetu Warszawskiego dokument podpisał rektor UW prof. Alojzy Z. Nowak. W imieniu Wojsk Obrony Terytorialnej porozumienie podpisał płk Mirosław Tołodziecki, dowódca 18 Stołecznej Brygady Obrony Terytorialnej.

Uniwersytet reprezentowali również: prof. Maciej Raś, prorektor ds. studenckich i jakości kształcenia, Robert Grey, kanclerz, prof. Agnieszka Bieńczyk-Missala, prodziekan Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych ds. współpracy międzynarodowej, dr Anna Modzelewska, rzeczniczka prasowa, oraz Łukasz Prądzyński, koordynator ds. bezpieczeństwa Samorządu Studentów UW. Ze strony WOT udział w spotkaniu wzięli także: ppłk Jarosław Ryś, por. Mateusz Siwakowski, st. chor. sztab. Dariusz Jędrowski.

– Uniwersytet Warszawski konsekwentnie rozwija współpracę z partnerami instytucjonalnymi, którzy wnoszą do procesu kształcenia wymiar praktyczny i odpowiadają na aktualne wyzwania społeczne. Współpraca z Wojskami Obrony Terytorialnej ma w tym kontekście szczególne znaczenie – pozwala łączyć wiedzę akademicką z doświadczeniem w obszarze bezpieczeństwa i zarządzania kryzysowego, wzmacniając rolę uniwersytetu jako miejsca kształtującego kompetencje istotne dla bezpieczeństwa i odporności państwa – powiedział prof. Alojzy Z. Nowak, rektor UW.

– Uniwersytet Warszawski uczy i jednocześnie buduje potencjał obronny państwa. Wojska Obrony Terytorialnej przygotowują do działań kryzysowych oraz właściwych zachowań w trakcie klęsk żywiołowych. Widzimy potrzebę rozwijania współpracy ze studentami, tak aby równolegle z przygotowaniem akademickim zdobywali kompetencje przydatne w działaniach obronnych. Dostrzegamy w tym obszarze duży potencjał współpracy z Uniwersytetem Warszawskim – powiedział płk Mirosław Tołodziecki, dowódca 18 SBOT.

Podpisany dokument określa ramy długofalowej współpracy, której celem jest łączenie potencjału naukowego uczelni z doświadczeniem formacji odpowiedzialnej za bezpieczeństwo i reagowanie kryzysowe. Wspólne działania obejmą m.in. realizację projektów edukacyjnych, naukowych i społecznych, organizację szkoleń, warsztatów oraz wykładów dla studentów, kadry akademickiej i żołnierzy, a także udział w wydarzeniach organizowanych przez obie instytucje.

– Dla naszych studentów to realna szansa na zdobycie kompetencji wykraczających poza program studiów – zarówno w obszarze reagowania na sytuacje kryzysowe, jak i pracy zespołowej czy odpowiedzialności społecznej. Współpraca z 18 SBOT pozwoli im rozwijać umiejętności praktyczne w środowisku, które stawia na działanie i gotowość do niesienia pomocy – podkreślił prof. Maciej Raś, prorektor UW ds. studenckich i jakości kształcenia.

– Współpraca z 18 Stołeczną Brygadą Obrony Terytorialnej pokazuje, że bezpieczeństwo państwa zaczyna się dziś od wiedzy. Wojska Obrony Terytorialnej są zawsze blisko ludzi i reagują zarówno w sytuacjach kryzysowych, jak i zagrożeniach militarnych, a Uniwersytet jest miejscem, które buduje kompetencje potrzebne, by te wyzwania rozumieć i na nie odpowiadać. To połączenie wiedzy i praktyki jest dziś kluczowe dla odporności państwa – zaznaczył Robert Grey, kanclerz UW.

Istotnym elementem współpracy będzie również upowszechnianie wiedzy na temat działań podejmowanych przez Wojska Obrony Terytorialnej oraz możliwości rozwoju kompetencji przydatnych w sytuacjach kryzysowych. W ramach współpracy planowane są cykle szkoleń dla kadry akademickiej oraz studentów UW przeprowadzone przez z 18 Stołeczną Brygadą Obrony Terytorialnej.

Na Uniwersytecie Warszawskim rankingi, w tym ten szanghajski, wykorzystujemy przede wszystkim do analizy osiągnięć naukowych i edukacyjnych oraz tempa rozwoju względem innych uczelni. Jedną z istotnych przewag na przykład uniwersytetów amerykańskich jest ich silnie rozwinięta współpraca: biznes-nauka-startupy. Na pewno transfer wyników badań z dziedziny technologii z uczelni do biznesu to po prostu najlepsza odpowiedź na zarządzanie przedsiębiorstwem w erze cyfrowej. Polskie firmy cechuje jeszcze silna awersja do błędu, skutkującego często stratą finansową. Dominuje jeszcze kultura rozliczania zamiast eksperymentowania. Krótkoterminowe kalkulacje finansowe zamiast perspektyw długoterminowych sukcesów dających szansę i na silną konkurencję zarówno krajową, jak i międzynarodową i w perspektywie duże przychody, dochody i zyski. Nie wspominając już o gruntowaniu pozycji badawczej i biznesowej, co może z kolei skutkować większą rozpoznawalnością i tym samym zwiększonymi możliwościami przyciągania zarówno kapitału ludzkiego, jak i materialnego.

Wciąż funkcjonuje u nas ideał uniwersytetu humboldtowskiego, który — przypomnę — trwa od dawna i skupia się wokół dwóch kanonów. Pierwszy z nich łączy integralnie kształcenie akademickie i badania naukowe, drugi gwarantuje wolność intelektualną i swobodę w badaniach oraz nauczaniu. Te podstawowe wartości powinny być gwarantowane przez autonomię uniwersytetu. (…) bez wyników badań podstawowych nie będzie badań stosowanych, a bez ciągłego podnoszenia jakości nauczania nie będzie wysokiej kompetencji absolwentów w żadnej, w tym także w naszej uczelni. Także bez nabycia przez nich takich umiejętności jak krytyczne myślenie, pasja czy praca w zespołach nie będzie sukcesu. Mam nadzieję też, że Uniwersytet Warszawski sprzyja tworzeniu warunków do powstawania nowoczesnego społeczeństwa, opartego na wiedzy.

 

prof. Alojzy Z. Nowak, rektor UW

„mUWi się. Podkasty Uniwersytetu Warszawskiego” to seria rozmów poświęconych życiu akademickiemu – nauce, dydaktyce oraz sprawom ważnym dla uczelni. Gościem Mateusza Szymkowiaka była Agnieszka Kościelniak-Osiak z Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie.

Agnieszka Kościelniak-Osiak pełni funkcję zastępcy dyrektora Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie. W chwili nagrania odcinka pracowała na stanowisku kierowniczki Oddziału Promocji, Wystaw i Współpracy BUW.

W pierwszej części rozmowy Agnieszka Kościelniak-Osiak przedstawia swoją drogę zawodową związaną z Uniwersytetem Warszawskim i podkreśla znaczenie biblioteki jako miejsca wspierającego rozwój naukowy i osobisty. W rozmowie podkreśla czym są zbiory specjalne Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie, zwracając szczególną uwagę na ich historyczny i artystyczny charakter oraz rolę w dokumentowaniu dziejów uczelni i kraju.

Druga część rozmowy poświęcona jest badaniom nad starymi drukami i rękopisami. Agnieszka Kościelniak-Osiak tłumaczy znaczenie marginaliów – notatek pozostawianych przez dawnych czytelników – które pozwalają odtwarzać historię idei i praktyki czytelnicze. Rozmowa dotyczy także współczesnych wyzwań związanych z archiwizacją dorobku twórców i naukowców w erze cyfrowej oraz wpływu nowych technologii i sztucznej inteligencji na przyszłość bibliotek.

„Rektor Uniwersytetu Warszawskiego stwierdza, że w dniu 16 lipca 2020 r. w dziale „Aktualności” serwisu internetowego Uczelni zostało opublikowane oświadczenie Biura Prasowego UW, które naruszało dobra osobiste Pani Profesor Agnieszki Chacińskiej – ówczesnego pracownika Uniwersytetu Warszawskiego oraz Dyrektor Międzynarodowej Agendy Badawczej „ReMedy”, realizującej projekty naukowe w strukturach Uczelni. Wobec powyższego, Rektor Uniwersytetu Warszawskiego oświadcza, że stwierdzenia dotyczące Pani Profesor Agnieszki Chacińskiej, jakie znalazły się w oświadczeniu z dnia 16 lipca 2020 r. wskazujące, że decyzje prof. Agnieszki Chacińskiej negatywnie wpłynęły na funkcjonowanie Centrum Nowych Technologii, doprowadziła Ona do odejścia z tej jednostki utalentowanych badaczy, zaś Komisja Etyki i Dobrych Praktyk Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, rozpatrując te sprawy, uznała, że prof. Agnieszka Chacińska naruszyła zasady etyczne były nieprawdziwe i godzące  w jej dobre imię – zarówno jako profesora UW, jak i Dyrektora MAB „ReMedy” w Centrum Nowych Technologii”.

Debata była próbą spojrzenia na temat wód miejskich z różnych perspektyw. Dyskutowano o badaniach nad wodami gruntowymi i powierzchniowymi, zarządzaniu wodami w mieście oraz strategiach ich wykorzystywania.

Tematami rozmów były także: skarpa wiślana i strumienie dawnej Warszawy, funkcjonowanie współczesnej sieci wodociągowej oraz sposoby utrzymywania w niej odpowiedniej jakości wody, kulturotwórcza i społeczna rola rzeki w mieście oraz promocja Wisły jako znaku rozpoznawczego Warszawy.

W debacie udział wzięli: prof.  Ewa Krogulec, prorektor UW ds. rozwoju, prof. Artur Magnuszewski z Wydziału Geografii i Studiów Regionalnych UW, dr inż. Anna Olejnik – zastępczyni dyrektora Pionu Wody Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w m.st. Warszawie, Jan Piotrowski pełnomocnik Prezydenta ds. Wisły w Zarządzie Zieleni m.st. Warszawy.

Rozmowę prowadziła prof. Elżbieta Wichrowska, dyrektorka Centrum Badań nad Kulturą Warszawy Uniwersytetu Warszawskiego.