Każdego roku 6 marca, w ustanowionym przez Parlament Europejski Dniu Pamięci o Sprawiedliwych, Komitet Fundacji Ogród Sprawiedliwych ogłasza nazwiska osób, które w swoim życiu wykazały się szlachetnym czynem. Podczas tegorocznej edycji uhonorowani zostali: afgańska obrończyni praw kobiet Frozan Safi, irański adwokat Khosrow Alikordi oraz bułgarski prawnik i polityk Dimityr Peszew, który podczas II wojny światowej sprzeciwił się deportacji bułgarskich Żydów do obozów zagłady. 

3 listopada na Uniwersytecie Warszawskim odbyła się uroczystość upamiętniająca Sprawiedliwych, zorganizowana przez Fundację Ogród Sprawiedliwych we współpracy z Instytutem Slawistyki Zachodniej i Południowej UW oraz Wydziałem Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych UW.

– Naszym zadaniem jest podkreślać dobro; upamiętnić fakt, że byli, są i – wierzę, że – zawsze będą wśród nas tacy , którzy wyciągną do bliźniego pomocną dłoń, bez względu to, jak trudna będzie sytuacja. Będą pomagać bliźniemu, nawet narażając własne życie. Dziś oddajemy im hołd – powiedział prof. Alojzy Z. Nowak, rektor UW, otwierając uroczystość. – Mnie i całej społeczności Uniwersytetu Warszawskiego bardzo zależy na tym, żebyście zawsze czuli się tutaj bezpiecznie. Żebyście pamiętali, że to jest Wasze miejsce– dodał rektor.

W uroczystości udział wzięli m.in. Sylwia Gregorczyk-Abram, rzecznik praw obywatelskich, Artur Jóźwik, dyrektor Biura Kultury m.st. Warszawy, Margarita Ganeva, ambasador Bułgarii w Polsce, Luca Franchetti Pardo, ambasador Włoch w Polsce, Emmanuelle Lamoureux, ambasador Kanady w Polsce, przedstawiciele Ambasad Niemiec oraz Anglii, przedstawiciele Ministerstwa Spraw Zagranicznych oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, prof. Agnieszka Bieńczyk-Missala, p.o. dziekana WNPiSM UW i przewodnicząca Komitetu Fundacji Ogród Sprawiedliwych.

Przyzwoitość w trudnych czasach

Tego samego dnia w auli Starej Biblioteki na Kampusie Głównym UW odbyła się międzynarodowa konferencja „Odwaga i odpowiedzialność w czasach kryzysu”, podczas której uczestnicy rozmawiali o źródłach odwagi do działania, konsekwencjach sprzeciwu wobec przemocy oraz roli jednostki w reagowaniu na naruszenia praw człowieka.

Ważnym elementem wydarzenia było również ogólnopolskie seminarium dla nauczycieli poświęcone budowaniu poczucia sprawczości, odpowiedzialności i krytycznego myślenia wśród młodych ludzi oraz wykorzystaniu historii i edukacji obywatelskiej do kształtowania postaw opartych na szacunku, empatii i zaangażowaniu społecznym.

Jednym z głównych celów konferencji było podjęcie debaty nad potrzebą przyjęcia ustawy, która zapewni niematerialnemu dziedzictwu kulturowemu trwałą i systemową ochronę. Dyskusje dotyczyły m.in. roli depozytariuszy w procesach decyzyjnych, odpowiedzialności państwa i instytucji publicznych oraz potrzeby stworzenia trwałych mechanizmów wspierających praktykowanie, przekazywanie i rozwój żywego dziedzictwa. 

Wydarzenie zorganizowali: wicemarszałkini Sejmu RP Monika Wielichowska, sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi Małgorzata Gromadzka oraz Stowarzyszenie Twórców Ludowych. Partnerami konferencji były: Katedra UNESCO ds. publicznych i globalnych procesów zarządzania niematerialnym dziedzictwem kulturowym, Forum Muzyki Tradycyjnej oraz Wydział Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych UW.

– Uniwersytet Warszawski jest dumny z tego, że miał szansę dołożyć swoją cegiełkę do organizacji tej konferencji i uczestniczyć w przygotowaniu wszystkich działań zmierzających do uchwalenia ustawy o ochronie dziedzictwa niematerialnego. UW to miejsce szczególne, w którym wszelkie tradycje spotykają się z nowoczesnością; w którym wymagania współczesnego świata wymuszają na nas zdecydowane reakcje na wyzwania rzeczywistości. Nauka jest od tego, by rozumieć świat, opisywać go, ale też wytyczać ścieżki przyszłości, pokazywać możliwości. W tym sensie rola Uniwersytetu Warszawskiego w tworzeniu ram prawnych dla ochrony dziedzictwa niematerialnego jest ogromna. Jestem pewien, że nasze środowisko będzie w tym procesie bardzo aktywnie uczestniczyć – mówił prof. Zygmunt Lalak, prorektor UW ds. badań.

W konferencji uczestniczyli m.in.: Radosław Sikorski (wiceprezes Rady Ministrów, minister spraw zagranicznych), Małgorzata Kidawa-Błońska (marszałkini Senatu RP), Monika Wielichowska (wicemarszałkini Sejmu RP), Marta Cienkowska (ministra kultury i dziedzictwa narodowego), Małgorzata Gromadzka (sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi), dr hab. Alicja Jagielska-Burduk, prof. UO (sekretarz generalna Polskiego Komitetu ds. UNESCO), Waldemar Majcher (prezes Stowarzyszenia Twórców Ludowych), Iga Fedak (prezes Forum Muzyki Tradycyjnej).

Część merytoryczna konferencji rozpoczęła się wystąpieniem prof. Hanny Schreiber z Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych UW, która kieruje Katedrą UNESCO ds. publicznych i globalnych procesów zarządzania niematerialnym dziedzictwem kulturowym. Prof. Schreiber przedstawiła zagadnienia związane z potrzebą opracowania kompleksowych rozwiązań prawnych służących ochronie niematerialnego dziedzictwa kulturowego w Polsce. 

Na pierwszy rzut oka wydaje się to niemożliwe. Kryształ jest sztywny i uporządkowany, natomiast ciecz płynie. Jednak mechanika kwantowa pozwala na istnienie stanu, który łączy obie własności. Punktem wyjścia jest nadciekłość – niezwykły stan materii, w którym zanika lepkość. Nadciekła ciecz może przepływać przez najwęższe szczeliny bez żadnego oporu. Gdyby zanurzyć w niej wiosło, niemal nie czułoby się oporu – aż do przekroczenia pewnej prędkości krytycznej, kiedy pojawiają się wiry kwantowe.

Już w latach 60. XX wieku fizycy przewidzieli, że nadciekłość może współistnieć z okresową strukturą przypominającą kryształ. Powstaje wtedy nadstałość – materiał zachowujący zdolność bezoporowego przepływu, ale jednocześnie posiadający regularny, krystaliczny wzór gęstości. Przez ponad pół wieku pozostawało to jedynie teoretyczną hipotezą. Dopiero w 2017 roku udało się zaobserwować takie zjawisko w ultrazimnych gazach atomowych.

Zamiast atomów – światło

Zespół projektu TopoLight postanowił pójść zupełnie inną drogą. Badacze wykorzystali polarytony ekscytonowe – niezwykłe kwazicząstki powstające ze sprzężenia światła z materią wewnątrz mikrownęki optycznej. Choć żyją one zaledwie kilka pikosekund, w tym czasie potrafią utworzyć kondensat Bosego-Einsteina i zachowywać się jak kwantowa ciecz.

Mikrownęka została wypełniona specjalnie przygotowanym ciekłym kryształem i pokryta organicznym półprzewodnikiem. Dzięki temu udało się uzyskać silne sprzężenie światła z materią już w temperaturze pokojowej.

– Nasze mikrownęki optyczne mogą pracować nawet w temperaturze około 60°C – mówi prof. Wiktor Piecek z Wojskowej Akademii Technicznej, odpowiedzialnej za przygotowanie struktur ciekłokrystalicznych.

Jak rozpoznać fazę nadstałą?

Przejście do fazy nadstałej objawia się pojawieniem regularnych prążków intensywności światła emitowanego z próbki. Oznacza to, że kondensat spontanicznie tworzy okresową strukturę – podobnie jak kryształ.

Jednak w tym doświadczeniu wydarzyło się coś jeszcze bardziej niezwykłego. Po każdym impulsie lasera pobudzającym próbkę prążki pojawiały się w innym miejscu. Układ za każdym razem sam wybierał swoją konfigurację.

– To klasyczny przykład spontanicznego złamania symetrii – wyjaśnia prof. Guillaume Malpuech z Institut Pascal CNRS. – Teoria przewidywała, że nadstała faza będzie mogła przyjmować różne równoważne konfiguracje. Dokładnie to zaobserwowaliśmy.

Jednocześnie w próbce występowała również trwała helisa spinowa – periodyczna zmiana polaryzacji światła. W efekcie naukowcy mogli obserwować jednocześnie dwa uporządkowane wzory: jeden opisujący polaryzację, drugi natężenie emitowanego światła.

Wyścig z czasem

Eksperyment okazał się znacznie trudniejszy, niż początkowo zakładano. Półprzewodnik organiczny stopniowo reagował z ciekłym kryształem, dlatego wszystkie pomiary należało wykonać w ciągu kilkunastu godzin od przygotowania próbki.

– Musieliśmy dokładnie zaplanować całą sekwencję doświadczeń – wspomina dr Marcin Muszyński, pierwszy autor publikacji, obecnie pracujący w City College of New York. – Powtórzenie pomiarów oznaczało konieczność wykonania zupełnie nowej próbki.

Najważniejsze eksperymenty przeprowadzono w laboratoriach IBM Research w Zurychu, gdzie na struktury fotoniczne wykonane na Wojskowej Akademii Technicznej nanoszono cienką warstwę organicznego półprzewodnika.

– Od wielu lat badamy materiał MeLPPP (podstawiony grupami metylowymi poli(parafenylen) o strukturie drabinkowej), w którym wcześniej obserwowaliśmy kondensaty Bosego-Einsteina. Tym razem po raz pierwszy połączyliśmy go z mikrownęką ciekłokrystaliczną – mówi Thilo Stöferle z IBM Research.

Dlaczego to ważne?

Dotychczas większość badań nad egzotycznymi fazami materii kwantowej wymagała kosztownych instalacji kriogenicznych i temperatur bliskich zera absolutnego. Nowe wyniki pokazują, że podobne zjawiska można badać w układach fotonicznych pracujących w temperaturze pokojowej. To otwiera drogę do nowych technologii wykorzystujących kwantowe własności światła – od ultraszybkich elementów optycznych i neuromorficznych akceleratorów obliczeń po niezwykle czułe czujniki wykorzystujące nadzwyczajną wrażliwość fazy nadstałej na polaryzację światła.

Co być może jeszcze ważniejsze, mikrownęki ciekłokrystaliczne stanowią pierwszą elektrycznie dostrajaną platformę do badania superstałych kondensatów ekscytonowo-polarytonowych. W przeciwieństwie do poprzednich systemów, ich właściwości optyczne można dynamicznie kontrolować za pomocą zewnętrznego napięcia, co oferuje niespotykaną dotąd elastyczność w badaniu kwantowych faz światła i materii oraz toruje drogę do praktycznych kwantowych urządzeń fotonicznych.

Sojusz 4EU+ tworzy osiem uczelni badawczych, które wspólnie budują jeden Europejski Uniwersytet. Oprócz Uniwersytetu Warszawskiego do konsorcjum należą: Uniwersytet Karola (Czechy), Uniwersytet w Heidelbergu (Niemcy), Uniwersytet Paris-Panthéon-Assas (Francja), Uniwersytet Sorboński (Francja), Uniwersytet Kopenhaski (Dania), Uniwersytet w Mediolanie (Włochy) oraz Uniwersytet Genewski (Szwajcaria).

Współpraca między uczelniami obejmuje tworzenie wspólnych ram kształcenia i innowacyjnej oferty dydaktycznej, prowadzenie badań naukowych przez interdyscyplinarne zespoły badawcze, a także działania na rzecz innowacyjności, transferu technologii i społecznej odpowiedzialności uczelni. Trwają również prace nad integracją systemów i rozwiązań cyfrowych, których celem jest stworzenie wspólnego międzynarodowego kampusu.

Spotkanie w Paryżu

Co roku Sojusz organizuje na jednej z uczelni partnerskich doroczne spotkanie (Annual Meeting), podczas którego podsumowywane są jego działania i omawiane plany na przyszłość. Tegoroczną edycję przygotował Uniwersytet Paris-Panthéon-Assas.

Uniwersytet Warszawski reprezentowała niemal 30-osobowa delegacja, na czele z przedstawicielami władz rektorskich: prof. Samborem Gruczą, prorektorem ds. współpracy i spraw pracowniczych, prof. Maciejem Rasiem, prorektorem ds. studenckich i jakości kształcenia, oraz prof. Zygmuntem Lalakiem, prorektorem ds. badań.

W trakcie trzydniowego spotkania odbyły się posiedzenia i rozmowy przedstawicieli różnych struktur Sojuszu 4EU+, m.in. Komitetu Zarządzającego (Management Committee), Rady Akademickiej (Academic Council), Komitetu Studenckiego (Student Committee) oraz grup roboczych ds. komunikacji, mobilności, edukacji i badań. W wydarzeniu uczestniczyli również naukowcy zaangażowani w cztery programy flagowe 4EU+.

Rozmowy dotyczyły przedsięwzięć zrealizowanych w ramach kończącego się projektu 1CORE (One Comprehensive European Research University), a także innych zagadnień związanych m.in. z zaangażowaniem społeczności 4EU+, przyszłością badań naukowych czy mikropoświadczeniami.

Nie zabrakło również dyskusji o sztucznej inteligencji oraz szansach i wyzwaniach, jakie stwarza ona dla studentów i naukowców (Roundtable: Shaping AI — Opportunities and Challenges for Students and Academics). Osobna debata była poświęcona europejskiemu dyplomowi (Roundtable: The European Degree).

Zgodnie z przyjętą zasadą przewodnictwo w Sojuszu ma charakter rotacyjny i trwa rok. Podczas spotkania w Paryżu zostało ono uroczyście przekazane Uniwersytetowi Paris-Panthéon-Assas.

Podczas tegorocznego spotkania 4EU+ Student Committee Julian Affree, student Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego oraz wiceprzewodniczący Komisji Współpracy Zagranicznej w Zarządzie Samorządu Studentów UW, został wybrany na wiceprzewodniczącego Student Committee Sojuszu 4EU+.

Z wymiany mogą skorzystać studenci nie wcześniej niż po ukończeniu drugiego semestru studiów na studiach pierwszego stopnia i jednolitych magisterskich lub pierwszego semestru na studiach drugiego stopnia, a także doktoranci, którzy przedstawili dyrektorowi swojej szkoły doktorskiej indywidualny plan badawczy oraz otrzymali jego akceptację. Uczestnictwo doktoranta w programie MOST ma charakter stażu naukowego.

Uczestnicy programu MOST realizują część programu studiów poza swoją macierzystą uczelnią, co umożliwia im nawiązanie kontaktu z szerszym gronem specjalistów, korzystanie z księgozbioru innej jednostki oraz rozwój kompetencji miękkich. Udział w programie jest bezpłatny.

Rekrutacja do programu odbywa się dwa razy w roku. Do 30 listopada trwają zapisy na semestr letni roku akademickiego 2026/2027.

Rejestracja odbywa się za pośrednictwem systemu IRK MOST.

Więcej informacji znajduje się na stronie programu MOST, stronie Biura ds. Obsługi Kształcenia UW oraz na stronie programu MOST na Facebooku.

Dni Japonii na Uniwersytecie Warszawskim odbyły się  pod honorowym patronatem Ambasady Japonii w Polsce oraz rektora UW.

Podczas uroczystości inaugurującej wydarzenie uczestnicy uhonorowali dorobek naukowy i dydaktyczny prof. Ewy Pałasz-Rutkowskiej. W uznaniu za pracę na rzecz uczelni rektor prof. Alojzy Z. Nowak wręczył badaczce Medal UW.

Droga naukowa i międzynarodowe uznanie

– Nie urodziłam się z miłością do Japonii. W trzeciej klasie liceum zastanawiałam się nad przyszłością. Wiedziałam, że chcę studiować, ale nie miałam jeszcze skonkretyzowanych planów. Pewnego dnia w jednym z warszawskich kin obejrzałam pierwszy w swoim życiu japoński film. Była to Saga o dżudo w reżyserii Akiry Kurosawy. Najsilniejsze wrażenie, jakie pamiętam z seansu, to szok międzykulturowy. Zaczęłam zgłębiać wiedzę o Japonii i tak natrafiłam na informację o japonistyce na Uniwersytecie Warszawskim – mówiła prof. Ewa Pałasz-Rutkowska w rozmowie na łamach pisma uczelni „UW” (nr 5/93, 2019).

Studia japonistyczne skończyła w 1977 roku, broniąc pracę o polityce Japonii wobec Mandżurii w latach 1918–1939. 10 lat później uzyskała stopień doktora nauk humanistycznych. Materiał do dysertacji zbierała podczas półtorarocznego pobytu na stypendium w Japonii. To była jej pierwsza wizyta w tym państwie i pierwsza na Uniwersytecie Tokijskim. Od tamtej pory regularnie współpracuje z japońskimi uczelniami. Jako profesor wizytujący lub realizator grantów badawczych odwiedzała Uniwersytet Tokijski, Uniwersytet Rikkyo, Tokijski Uniwersytet Międzynarodowy i Josai International University. Prowadziła wiele projektów naukowych z japońskimi uczonymi.

Jej prace badawcze obejmują szeroki zakres zagadnień dotyczących historii i kultury Japonii, a przede wszystkim historii stosunków polsko-japońskich, historii politycznej Japonii nowoczesnej i współczesnej, a także dziejów japońskiej rodziny cesarskiej. W pracy badawczej łączy analizę historyczną z perspektywą międzykulturową, a jej dotychczasowy dorobek obejmuje ponad 10 książek oraz około 200 rozdziałów w monografiach naukowych, artykułów naukowych i innych.

Jako czołowa badaczka relacji polsko-japońskich prof. Pałasz-Rutkowska opublikowała monumentalną, dwutomową Historię stosunków polsko-japońskich obejmującą lata 1904–2019, której oba tomy zostały przetłumaczone na język japoński. Do jej najważniejszych monografii należą także uznana biografia Cesarz Meiji (1852–1912). Wizerunek władcy w modernizowanej Japonii (2014), synteza pt. Dzieje kultury japońskiej (2023) oraz opracowanie W poszukiwaniu polskich grobów w Japonii (2010), poświęcone m.in. polskim uczestnikom wojny rosyjsko-japońskiej, pochowanym w Japonii.

Prowadziła aktywne prace badawcze w Japonii, związane szczególnie z Uniwersytetem Tokijskim, a wybitne osiągnięcia naukowe i zasługi dla relacji polsko-japońskich przyniosły jej prestiżowe japońskie odznaczenia: Order Wschodzącego Słońca Złote Promienie ze Wstęgą (2015), The Japan Foundation Award (2019) oraz Kokkiken Japanese Study Award (2022).

Dni Japonii na UW (19–20, 22 października)

Prof. Ewa Pałasz-Rutkowska jest również inicjatorką Dni Japonii na Uniwersytecie Warszawskim. Jubileuszową – XX już – edycję otworzył wykład specjalny poświęcony współpracy polsko-japońskiej, który wygłosił ambasador Japonii w Polsce Konō Akira.

Program obejmował także konferencję „Weaving History: Japan in an Intercultural Perspective”, w ramach której odbyły się sesje naukowe na temat historii, języka i kultury Japonii, a ponadto konferencję „Shinto: Its Past and Present”, zorganizowaną we współpracy z Uniwersytetem Kōgakkan, oraz sympozjum studenckie „Japonia nieodkryta – konteksty i interpretacje”, którego organizatorem było Japonistyczne Koło Naukowe „Maru”.

Jednym z wydarzeń towarzyszących Dniom Japonii na UW był pokaz teatru Kuromori Kabuki.

Kurs improwizacji teatralnej dla pracowników Uniwersytetu Warszawskiego Improwiz jest organizowany przez Welcome Point we współpracy z Centrum Języka Polskiego i Kultury Polskiej dla Cudzoziemców Polonicum oraz Szkołą Impro.

Do grupy można dołączyć w dowolnym momencie. Udział w warsztatach sprzyja integracji, rozwijaniu umiejętności współpracy w zespole, a także rozwija kompetencje komunikacyjne.

Spotkania odbywają się w czwartki, w godz. 16.30–18.45 na Kampusie Głównym UW, kurs potrwa do 3 grudnia. Zajęcia odbywają się w języku angielskim (wymagany poziom minimum B1).

Więcej szczegółów oraz formularz zapisu znajdują się na stronie Welcome Point >>

Zestawienie „Top Marka” to największa na polskim rynku analiza medialności brandów. W tym roku ukazała się jego XIX edycja. Przygotowały ją magazyn „Press” i Instytut Monitorowania Mediów.

Analiza dotyczyła treści z prasy, internetu i mediów społecznościowych, opublikowanych w okresie od 1 lipca 2025 do 30 czerwca 2026 roku. Łącznie było to 19,1 mln materiałów, w tym 700 tys. tekstów prasowych; 9,4 mln publikacji na portalach internetowych i 8 mln wpisów w mediach społecznościowych.

W zestawieniu uwzględniono 960 marek z 35 branż z dziedziny: szkolnictwa wyższego, mediów, bankowości, energetyki czy handlu. W każdym z sektorów wyłoniono 10 marek najczęściej pojawiających się w mediach, które analizowano pod względem liczby wzmianek, indeksu sentymentu oraz dotarcia.

Najsilniejszą marką uczelnianą pozostaje niezmiennie Uniwersytet Warszawski, który zajął 11. miejsce w ogólnej klasyfikacji „Top Marki 2026”, co jest awansem o dziewięć miejsc – w poprzedniej edycji Uniwersytet Warszawski zajął 20. pozycję.

W badanym okresie informacje o UW pojawiły się w 382 393 publikacjach, najwięcej w internecie (67,3%). Największe zainteresowanie mediów wzbudzały m.in. sukcesy UW w krajowych i międzynarodowych rankingach, inwestycje uczelni, w tym otwarcie budynku Wydziału Psychologii UW oraz budowa gmachu, z którego korzystać będzie m.in. Wydział Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii UW, nowe kierunki studiów, badania naukowe oraz osiągnięcia pracowników i studentów uczelni.

Od 2020 roku, gdy uczelnię uwzględniono w rankingu „Top Marka” po raz pierwszy, UW pozostaje liderem wśród szkół wyższych.

2. miejsce w rankingu, również bez zmian, zajął Uniwersytet Jagielloński (15. miejsce w ogólnej klasyfikacji). 3. miejsce, podobnie jak przed rokiem, zajmuje Szkoła Główna Handlowa (46. miejsce).

UW w mediach

W 2025 roku w prasie drukowanej – ogólnopolskiej i lokalnej – ukazało się 7380 artykułów, w których wzmiankowany był Uniwersytet Warszawski. W tym samym okresie odnotowano 10 704 materiały telewizyjne i 25 189 audycji radiowych, w których poruszono temat związany z UW. W 2025 roku w portalach internetowych Uniwersytet Warszawski pojawił się ponad 109 tys. razy, a w mediach społecznościowych (Facebook, X, Instagram) – około 45 tys. razy.

W 2025 roku stronę internetową UW w wersji polskiej odwiedzono ponad 5 mln razy (liczba unikalnych odsłon), a w wersji angielskiej ponad 940 tys. razy (liczba unikalnych odsłon). Biuro Prasowe opublikowało 567 newsów na stronie polskiej i 225 w witrynie angielskiej.

Każdego roku rzeczniczka prasowa dr Anna Modzelewska i pracownicy Biura Prasowego UW przygotowują kilkaset odpowiedzi na pytania dziennikarzy różnych redakcji, które następnie cytowane są w materiałach prasowych.

Pracownicy UW występują tygodniowo w kilkudziesięciu materiałach prasowych, radiowych i telewizyjnych jako eksperci komentujący bieżące wydarzenia ze świata polityki, nauki, biznesu czy kultury i sztuki. Biuro Prasowe UW pośredniczy w kontakcie między dziennikarzami a pracownikami uczelni. Prowadzi również bazę ekspertów, w której znajdują się wpisy dotyczące ponad 2,1 tys. naukowców.

Więcej informacji o działalności Biura Prasowego znajduje się na stronie UW pod adresem: https://www.uw.edu.pl/dla-mediow/.

Z jaką sprawą można przyjść do każdej z Pań? Czym różni się rozmowa z Rzeczniczką od formalnego zgłoszenia?

Magdalena Miksa: Do Zespołu Rzeczniczki Akademickiej może zwrócić się osoba studiująca, doktoryzująca się lub pracująca na UW, która znalazła się w trudnej sytuacji. Nie musi mieć gotowej skargi ani pewności, jak zdefiniować problem. Może chodzić o konflikt, nieporozumienie, naruszenie praw, poczucie niesprawiedliwego traktowania czy niepokojące zachowania w relacji z prowadzącym zajęcia lub przełożonym. Działamy nieformalnie, niezależnie, bezstronnie i poufnie. Pomagamy uporządkować sytuację, znaleźć możliwe rozwiązania, a za zgodą zainteresowanej osoby możemy podjąć interwencję, mediację lub facylitację. Nie orzekamy o winie i nie nakładamy kar.

Anna Grędzińska: Głównym obszarem mojej działalności jest tworzenie rozwiązań dla całej społeczności UW: polityki równościowej, badań, edukacji, zapobiegania dyskryminacji i usuwania barier w studiowaniu oraz pracy. Jednocześnie jako jedna z dwóch Koordynatorek przyjmuję formalne zgłoszenia dotyczące nierównego traktowania, dyskryminacji, mobbingu i innych zachowań niepożądanych. Wyjaśniam zasady działania obowiązującej procedury, przeprowadzam wstępną ocenę zgłoszenia i – jeśli są ku temu podstawy – kieruję sprawę do właściwej komisji (Komisji ds. nierównego traktowania i dyskryminacji lub Komisji ds. mobbingu i innych zachowań niepożądanych). Co istotne, nie prowadzę postępowania w ramach komisji i nie rozstrzygam o odpowiedzialności konkretnych osób.

Czy trzeba mieć pewność, że doszło do dyskryminacji lub mobbingu, żeby poprosić o pomoc?

Magdalena Miksa: Zdecydowanie nie. Czasem ktoś mówi: „Nie wiem, czy nie przesadzam”, „To może tylko konflikt” albo „Boję się konsekwencji zgłoszenia”. Właśnie wtedy rozmowa bywa szczególnie potrzebna. Nie każda trudna sytuacja jest dyskryminacją lub mobbingiem, ale nie oznacza to, że należy ją ignorować. Pomagamy nazwać trudność i zastanowić się, co można zrobić.

Anna Grędzińska: Zgłaszane sprawy mogą dotyczyć niechcianych komentarzy dotyczących wyglądu, płci czy pochodzenia, naruszania granic, zachowań o charakterze seksualnym, poniżania, wykluczania, nadużywania zależności akademickiej lub służbowej. Nie oczekujemy od osoby zgłaszającej samodzielnej kwalifikacji prawnej. Ważne, aby opisała, co się wydarzyło, kiedy i gdzie oraz czy są inne osoby, które mogły być świadkami zdarzenia. Pomagamy w zebraniu dowodów i sformułowaniu formalnej skargi, jeśli na takie rozwiązanie zdecyduje się osoba, która się do nas zgłasza.

Co konkretnie zrobić, żeby zgłosić molestowanie seksualne lub inne zachowanie niepożądane?

Anna Grędzińska: Można zacząć od kontaktu z Rzeczniczką Akademicką albo z Pełnomocnikiem lub Pełnomocniczką ds. równości w jednostce. To droga do rozmowy, informacji i nieformalnego wsparcia. Jeżeli osoba chce skorzystać z formalnej procedury, może zgłosić sprawę do Zespołu Koordynatorek, także e-mailem: zespolkoordynatorow@uw.edu.pl, lub przez formularz dostępny na stronie Równoważni UW. Po otrzymaniu zgłoszenia Koordynatorka kontaktuje się z osobą zgłaszającą, wyjaśnia procedurę i dokonuje wstępnej oceny. W uzasadnionych przypadkach sprawa trafia do właściwej komisji, która prowadzi postępowanie i przygotowuje opinię oraz rekomendacje, które mają na celu naprawienie zaistniałej sytuacji. Ostateczną decyzję w sprawie, działając na podstawie opinii i rekomendacji właściwej komisji, podejmuje rektor.

Istnieje również możliwość zgłoszenia sprawy bezpośrdnio do władz uczelni z wnioskiem o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec osoby obwinionej. W takiej sytuacji rektor może zlecić rzecznikowi dyscyplinarnemu wszczęcie postępowania wyjaśniającego, które może zakończyć się skierowaniem sprawy do właściwej komisji dyscyplinarnej (Uczelnianej Komisji Dyscyplinarnej lub Komisji Dyscyplinarnej do spraw Studentów i Doktorantów). Szczegółowe zasady postępowania dyscyplinarnego określone są w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce – nie są to zatem nasze wewnętrzne przepisy.

Warto również pamiętać, że w przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa możliwe jest zgłoszenie sprawy odpowiednim organom ścigania, niezależnie od działań podejmowanych na uczelni. Współpracujemy także z fundacjami i organizacjami specjalizującymi się w przeciwdziałaniu przemocy ze względu na płeć. W zależności od charakteru sprawy i potrzeb osoby pokrzywdzonej wskazujemy również możliwość skorzystania z pomocy i wsparcia ekspertów oraz instytucji zewnętrznych.

Na jaką pomoc można liczyć poza samym przyjęciem zgłoszenia?

Magdalena Miksa: Przede wszystkim na rozmowę bez oceniania, uporządkowanie sytuacji, omówienie możliwych działań i – jeśli są ku temu warunki – nieformalną interwencję, mediację czy facylitację. Pomagamy też ustalić, która jednostka może zająć się konkretnym problemem. Nie każda sprawa nadaje się do mediacji, zwłaszcza gdy istotne są kwestie bezpieczeństwa lub duża nierównowaga sił.

Anna Grędzińska: Wsparcie może mieć kilka wymiarów: informację o prawach i procedurze, pomoc w dotarciu do właściwej jednostki, wsparcie interwencyjne, wsparcie psychologiczne oferowane przez Centrum Pomocy Psychologicznej UW, a zależnie od sprawy także wskazanie możliwości konsultacji prawnej lub innych specjalistycznych form pomocy. Nie oznacza to, że każda z tych usług jest automatycznie zapewniana w każdej sprawie. Naszym zadaniem jest wyjaśnić dostępne możliwości i nie pozostawiać osoby samej z problemem, z którym do nas przyszła.

Czy można najpierw skorzystać z rozmowy, nie uruchamiając postępowania?

Magdalena Miksa: Tak. Kontakt z Zespołem Rzeczniczki nie uruchamia automatycznie formalnej skargi. To osoba zainteresowana decyduje co do zasady, czy chce podjąć dalsze kroki. Interwencja wymaga jej pisemnej zgody. Poufność jest podstawą naszej pracy, choć należy pamiętać o wyjątkach wynikających z prawa oraz sytuacjach bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia. Można przyjść tylko po to, żeby zostać wysłuchanym i poznać możliwości.

Anna Grędzińska: W przypadku formalnego zgłoszenia zasady poufności są nieco inne. Wyjaśnienie sprawy może wymagać przekazania określonych informacji osobom uczestniczącym w postępowaniu. Dlatego już na początku informujemy osobę zgłaszającą o zasadach przebiegu procedury oraz zakresie i granicach poufności. Co istotne, wszystkie osoby uczestniczące w postępowaniu są zobowiązane do zachowania poufności, co potwierdzają podpisaniem stosownych oświadczeń. Obowiązujące przepisy przewidują również ochronę przed działaniami odwetowymi wobec osób zgłaszających nieprawidłowości.

Co oznacza bezstronność? Czy można wspierać osobę zgłaszającą i jednocześnie nie stawać po żadnej ze stron?

Magdalena Miksa: Bezstronność nie oznacza obojętności. Można uważnie słuchać, traktować czyjeś doświadczenie poważnie i pomóc znaleźć rozwiązanie, nie przesądzając z góry o odpowiedzialności innej osoby. Jestem rzeczniczką praw i wartości akademickich, a nie pełnomocniczką jednej strony konfliktu. To chroni wiarygodność oferowanej przez nasz zespół pomocy.

Anna Grędzińska: Także Koordynatorki mają obowiązek rzetelnej, bezstronnej wstępnej oceny zgłoszenia. Osoba zgłaszająca ma prawo do szacunku i informacji, ale nie możemy obiecać konkretnego wyniku postępowania. Oddzielenie wsparcia, wyjaśniania sprawy i decyzji o ewentualnych konsekwencjach służy ochronie praw wszystkich uczestników.

Z czym się wiąże poufność postępowań?

Magdalena Miksa: Poufność oznacza również ochronę tożsamości osób, które proszą o pomoc, oraz informacji przekazanych podczas rozmowy. Nie możemy opowiadać publicznie o cudzych doświadczeniach tylko po to, by wykazać, że coś robimy. Jednocześnie możemy sygnalizować władzom powtarzające się problemy systemowe i rekomendować zmiany bez ujawniania danych osób zgłaszających.

Anna Grędzińska: W postępowaniach formalnych również obowiązują zasady poufności i ochrony danych. Publiczne deklaracje o winie przed wyjaśnieniem okoliczności mogłyby zaszkodzić osobom uczestniczącym w sprawie i rzetelności postępowania. Możemy natomiast informować o zasadach systemu, działaniach prewencyjnych i zmianach organizacyjnych, bez ujawniania szczegółów konkretnych spraw.

A jeśli ktoś jest świadkiem niewłaściwego zachowania? Czy też może szukać wsparcia?

Anna Grędzińska: Tak. Świadek może odegrać bardzo ważną rolę, okazując wsparcie osobie, która doświadczyła niewłaściwego zachowania, pytając o jej potrzeby czy pomagając w znalezieniu odpowiedniej formy pomocy. Może również sam skonsultować się z właściwymi jednostkami uczelni, aby dowiedzieć się, jak najlepiej zareagować w danej sytuacji. Nie musi przy tym samodzielnie rozstrzygać, kto ma rację, ani wyjaśniać wszystkich okoliczności zdarzenia. Najważniejsze, aby nie pozostawać obojętnym na niepokojące zachowania, a jednocześnie szanować decyzje, potrzeby i poczucie bezpieczeństwa osoby, której sytuacja dotyczy.

Kto właściwie prowadzi postępowanie i kto może zdecydować o konsekwencjach?

Anna Grędzińska: W postępowaniu formalnym Koordynatorki przyjmują zgłoszenie i dokonują wstępnej oceny. Właściwa komisja (Komisja ds. nierównego traktowania i dyskryminacji lub Komisja ds. mobbingu i innych zachowań niepożądanych), za pośrednictwem wybranego z jej grona Zespołu Opiniującego, bada okoliczności i przygotowuje opinię oraz rekomendacje. Następnie rektor na podstawie rekomendacji podejmuje ostateczną decyzję w sprawie. Rektor może np. wymierzyć karę porządkową przewidzianą w Kodeksie Pracy lub skierować sprawę do rzecznika dyscyplinarnego. W przypadku postępowania dyscyplinarnego rzecznik dyscyplinarny prowadzi postępowanie wyjaśniające, a w uzasadnionych przypadkach przekazuje sprawę do właściwej Komisji (Uczelnianej Komisji Dyscyplinarnej lub Komisji Dyscyplinarnej do spraw Studentów i Doktorantów). Wówczas to właściwa komisja wydaje decyzje w sprawie.

Co istotne to fakt, że ani Rzeczniczka Akademicka, ani Koordynatorki nie przesądzają o odpowiedzialności konkretnych osób i nie wymierzają kar.

Warto również podkreślić, że w przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa sprawę można zgłosić bezpośrednio organom ścigania – policji lub prokuraturze. Uczelnia nie zastępuje bowiem organów państwowych odpowiedzialnych za prowadzenie postępowań karnych i rozstrzyganie o odpowiedzialności karnej. Postępowania prowadzone na uczelni oraz postępowania karne mają odrębny charakter i mogą toczyć się niezależnie od siebie. Oznacza to, że osoba pokrzywdzona może skorzystać z dostępnych na UW form wsparcia i procedur, a jednocześnie zawiadomić organy ścigania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Nie musi przy tym czekać na zakończenie postępowania uczelnianego.

Jak UW zapobiega takim sytuacjom, zanim pojawi się zgłoszenie?

Magdalena Miksa: Działania Uniwersytetu Warszawskiego obejmują zarówno reagowanie na zgłoszenia, jak i inicjatywy edukacyjne i profilaktyczne. Dobrym przykładem jest oddolna inicjatywa studentów, którzy zwrócili się do Zespołu Rzeczniczki Akademickiej, sygnalizując, że w ich środowisku pojawiają się hejt i mowa nienawiści. W porozumieniu z Rzeczniczką Akademicką powstała kampania edukacyjna, „UWażajmy na słowa”, w ramach której przygotowano filmy i broszury informacyjne.

Istotnym krokiem było również powołanie Rektorskiego Zespołu ds. Przeciwdziałania Mowie Nienawiści i Hejtowi, który pracuje nad rozwiązaniami systemowymi, w tym projektem zarządzenia określającego działania uczelni w tym obszarze.

Te inicjatywy pokazują, że UW nie ogranicza się do reagowania na sytuacje, które zostały już zgłoszone. Podejmuje również działania edukacyjne, buduje świadomość odpowiedzialności za słowo i inicjuje dyskusję o tym, jak zapobiegać przemocy słownej oraz wspólnie wypracowywać rozwiązania sprzyjające budowaniu bezpiecznego środowiska akademickiego.

Anna Grędzińska: Procedury są niezwykle ważne, ale same w sobie nie wystarczą. Równie istotne są edukacja i działania profilaktyczne, które pozwalają zapobiegać niepożądanym zachowaniom, zanim do nich dojdzie. Dlatego Zespół Równościowy UW prowadzi badania, analizuje dane, organizuje szkolenia i kampanie informacyjne oraz rozwija rozwiązania odpowiadające na potrzeby różnych grup społeczności akademickiej. Skalę naszych działań edukacyjnych dobrze ilustruje fakt, że opracowane przez nas kursy dotyczące równego traktowania, przeciwdziałania molestowaniu seksualnemu i mobbingowi ukończyło już niemal 50 tys. osób.

Ważną podstawą naszych działań są również badania, takie jak „Równość na UW” czy „Być rodzicem na UW”, które pozwalają identyfikować problemy, bariery i potrzeby społeczności akademickiej. Z kolei Obserwatorium Równości systematycznie gromadzi i analizuje dane, pomagając nam monitorować zmiany zachodzące na uczelni i oceniać skuteczność podejmowanych działań.

Wyniki badań i dotychczasowe doświadczenia stanowią podstawę rozwijania polityki równościowej UW. Jednym z jej kluczowych elementów jest przyjęty w 2026 roku Inkluzywny Plan Równości Płci na lata 2026–2030. Obejmuje on działania na rzecz budowania bezpiecznego, otwartego i przyjaznego środowiska akademickiego, opartego na równości, różnorodności i wzajemnym szacunku. Koncentruje się na przeciwdziałaniu dyskryminacji, wspieraniu osób i grup narażonych na nierówne traktowanie, wyrównywaniu szans w rozwoju karier naukowych i zawodowych oraz ułatwianiu łączenia pracy i studiowania z życiem rodzinnym i prywatnym. Uwzględnia także perspektywę płci i różnorodności w badaniach naukowych i dydaktyce.

Naszym celem jest nie tylko reagowanie na problemy, ale przede wszystkim tworzenie takich warunków, aby każda osoba na UW mogła czuć się bezpiecznie, być traktowana z szacunkiem i w pełni rozwijać swój potencjał.

Co dziś najbardziej wymaga poprawy w systemie wsparcia?

Anna Grędzińska: Przede wszystkim zależy nam na tym, aby system wsparcia był jak najbardziej przejrzysty i dostępny. Każda osoba, która znalazła się w trudnej sytuacji, powinna wiedzieć, do kogo może się zwrócić, jaką pomoc może otrzymać i czego spodziewać się na kolejnych etapach. Dlatego rozwijamy materiały informacyjne, poradniki i mapy wsparcia, które ułatwiają odnalezienie właściwej formy pomocy.

Jednocześnie pracujemy nad zwiększeniem skuteczności obowiązujących procedur, w szczególności usprawnieniem i przyspieszeniem reagowania na zgłoszenia, wzmocnieniem ochrony przed działaniami odwetowymi oraz ograniczeniem ryzyka wtórnego pokrzywdzenia. Zależy nam, aby osoby zgłaszające nieprawidłowości czuły się bezpiecznie i miały pewność, że ich sprawy zostaną potraktowane poważnie, z należytą uwagą i poszanowaniem ich praw.

Magdalena Miksa: Równie ważne są transparentność i indywidualne podejście do każdej sprawy. Istotne jest, aby osoba zgłaszająca od początku wiedziała, na czym polega ścieżka wsparcia, jakie ma możliwości działania, czego może się spodziewać na kolejnych etapach i jakie są granice kompetencji Zespołu Rzeczniczki Akademickiej. Dzięki temu proces jest przejrzysty, a osoba zgłaszająca otrzymuje wsparcie uwzględniające jej indywidualną sytuację, potrzeby i poczucie bezpieczeństwa.

Co powiedziałyby Panie komuś, kto od dawna zastanawia się, czy poprosić o pomoc?

Magdalena Miksa: Nie trzeba przychodzić z gotowym planem ani pewnością, że doszło do naruszenia przepisów. Można zacząć od rozmowy. Ważne, by nie zostawać samemu z sytuacją, która budzi niepokój.

Anna Grędzińska: Nie możemy zagwarantować określonego rozstrzygnięcia, ale możemy zapewnić, że każde zgłoszenie zostanie potraktowane poważnie, z należytą uwagą i poszanowaniem praw wszystkich zainteresowanych. Naszą rolą jest przede wszystkim udzielenie rzetelnych informacji, wyjaśnienie zasad obowiązujących procedur oraz wskazanie dostępnych możliwości działania i form wsparcia.

Zależy nam, aby osoby doświadczające niewłaściwych zachowań wiedziały, czego mogą oczekiwać na poszczególnych etapach postępowania, jakie przysługują im prawa oraz jakie rozwiązania służą ochronie ich bezpieczeństwa i godności. Równie ważne jest dla nas budowanie zaufania do systemu poprzez przejrzystość zasad, poufność i profesjonalne podejście do każdej sprawy.

Zachęcam do odwiedzenia strony rownowazni.uw.edu.pl, na której zebraliśmy praktyczne informacje o systemie wsparcia na UW, obowiązujących procedurach oraz osobach i jednostkach, do których można zwrócić się po pomoc. Dostępny jest tam również formularz zgłoszeniowy, który umożliwia zgłoszenie niepożądanych zachowań.

Chciałabym, aby każda osoba należąca do społeczności UW wiedziała, że ma prawo oczekiwać bezpiecznego środowiska pracy i studiowania, a w przypadku naruszenia swoich praw może liczyć na rzetelne potraktowanie i dostęp do odpowiednich form wsparcia.

W edług danych z 8 października ponad 43 tys. kandydatów dokonało i opłaciło ponad 85 tys. rejestracji. To jeden z najlepszych wyników w historii Uniwersytetu Warszawskiego. Ponad 69 tys. rejestracji dotyczyło studiów pierwszego stopnia i jednolitych studiów magisterskich, a 15 tys. – studiów drugiego stopnia.

– Wyniki tegorocznej rekrutacji pokazują, że Uniwersytet Warszawski jest uczelnią pierwszego wyboru dla wielu młodych ludzi. Cieszy nas nie tylko skala zainteresowania, ale przede wszystkim zaufanie, jakim kandydaci obdarzają naszą uczelnię. Chcemy oferować im najwyższą jakość kształcenia, możliwość rozwoju naukowego i zdobywania doświadczeń, które pozwolą im odważnie planować swoją przyszłość – mówi prof. Alojzy Z. Nowak, rektor UW.

Co wybierają kandydaci?

Pod względem liczby opłaconych rejestracji największym zainteresowaniem cieszył się kierunek ekonomia; finanse i rachunkowość; ekonometria i Data Science – 3494 rejestracje. Na drugim miejscu było zarządzanie (3142 rejestracje), a na trzecim psychologia (Psychology) – 2943.

Nieco inaczej przedstawia się zestawienie uwzględniające liczbę kandydatów przypadających na jedno miejsce. Jak co roku, od czterech lat, wygrywa w nim kierunek lekarski. O 60 miejsc ubiegało się 1967 osób, co oznacza 32,78 kandydata na miejsce. Na Business and Management przypadło 26,23 osoby na miejsce – 1049 kandydatów na 40 miejsc. Duża konkurencja była również na kierunku kultury Azji i Afryki – japonistyka, gdzie o 25 miejsc ubiegało się 478 osób, czyli 19,12 osób na miejsce.

UW oferuje ponad 300 programów studiów. Wybory kandydatów pokazują różnorodność ich zainteresowań – od medycyny i nauk społecznych, przez ekonomię i zarządzanie, po studia nad kulturami i językami. Jednocześnie dużym zainteresowaniem cieszą się programy odpowiadające na zmiany technologiczne i nowe potrzeby rynku pracy.

– Wybory kandydatów są dla nas ważnym sygnałem pokazującym, jak zmieniają się ich zainteresowania i oczekiwania wobec studiów. Widzimy duże zainteresowanie zarówno kierunkami od lat obecnymi w ofercie UW, jak i nowymi programami. Naszym zadaniem jest rozwijanie oferty w taki sposób, aby odpowiadała na przemiany społeczne i technologiczne, a jednocześnie zapewniała studentom solidne akademickie podstawy i kompetencje potrzebne w przyszłości – mówi prof. Maciej Raś, prorektor UW ds. studenckich i jakości kształcenia.

Nowe kierunki

Zainteresowanie kandydatów wzbudziły także nowe propozycje w ofercie Uniwersytetu. Na pedagogikę opiekuńczo-wychowawczą i szkolną odnotowano 299 rejestracji przy 30 dostępnych miejscach. Oznacza to niemal 10 osób na jedno miejsce. Kryminologia, po raz pierwszy oferowana w formie niestacjonarnych studiów pierwszego stopnia, przyciągnęła 327 kandydatów na 70 miejsc – 4,67 osoby na jedno miejsce.

Według danych z 8 października na studia pierwszego stopnia i jednolite studia magisterskie zakwalifikowano ponad 32 tys. osób, a na studia drugiego stopnia – 11 tys. Dla części z nich październik będzie początkiem nowego etapu – już jako studentów Uniwersytetu Warszawskiego.

Więcej kandydatów do szkół doktorskich UW

Na Uniwersytecie Warszawskim działają cztery szkoły doktorskie: Szkoła Doktorska Nauk Humanistycznych, Szkoła Doktorska Nauk Ścisłych i Przyrodniczych, Szkoła Doktorska Nauk Społecznych oraz Międzydziedzinowa Szkoła Doktorska. Doktoranci i doktorantki realizują w nich swoje projekty w 26 dyscyplinach.

W tegorocznej rekrutacji zgłosiło się 1189 osób, czyli o ponad 15% więcej niż rok wcześniej. Liczba kandydatów zagranicznych wzrosła o niemal 30%. Zespoły kwalifikacyjne zarekomendowały do przyjęcia 333 osoby, które od 1 października rozpoczną kształcenie w jednej z czterech szkół doktorskich UW.

– Cieszy mnie, że tak wiele osób, w tym obcokrajowców, jest zainteresowanych realizacją kształcenia doktorskiego na Uniwersytecie Warszawskim. Nasza uczelnia to świetne miejsce do prowadzenia ambitnych badań i budowania wyróżniającego się dorobku naukowego. Zapewniają to m.in. bogata oferta wsparcia badań, doskonała kadra akademicka i stale rozwijana infrastruktura – mówi prof. Adam Niewiadomski, prorektor UW ds. doktoranckich i prawnych.

Najwięcej kandydatów w rekrutacji na rok akademicki 2026/2027 ubiegało się o przyjęcie do Międzydziedzinowej Szkoły Doktorskiej (188 osób). Największym zainteresowaniem cieszyły się dyscypliny: literaturoznawstwo (84 kandydatów), nauki prawne (80) oraz nauki chemiczne (67). Najwyższy poziom konkurencji odnotowano w przypadku etnologii i antropologii kulturowej (7 kandydatów na miejsce), nauk o kulturze i religii (6,4 kandydata na miejsce) oraz stosunków międzynarodowych (5,8 kandydata na miejsce).

Rekrutacja do szkół doktorskich obejmowała ocenę osiągnięć naukowych kandydatów, projektów badawczych oraz rozmowy kwalifikacyjne, a w przypadku Szkoły Doktorskiej Nauk Ścisłych i Przyrodniczych również egzaminy przewidziane w zasadach rekrutacji.

Konferencja była okazją do przypomnienia wydarzeń, które doprowadziły do powstania Komitetu Obrony Robotników (KOR) we wrześniu 1976 roku, a także do dyskusji o znaczeniu solidarności społecznej, oporu obywatelskiego i przemian demokratycznych w Polsce.

Wystąpienie inauguracyjne wygłosił Radosław Sikorski, wiceprezes Rady Ministrów, minister spraw zagranicznych.

W imieniu władz rektorskich Uniwersytetu Warszawskiego głos zabrała prof. Ewa Krogulec, prorektor UW ds. rozwoju. Podkreśliła szczególne znaczenie konferencji ze względu na obecność osób, które osobiście uczestniczyły w wydarzeniach sprzed 50 lat i współtworzyły historię polskiej opozycji demokratycznej.

– Historia Komitetu Obrony Robotników to nie tylko historia sprzeciwu wobec ówczesnej władzy. To przede wszystkim historia ludzi, którzy uznali, że nie mogą pozostać obojętni wobec krzywdy innych. Mimo różnic w doświadczeniach, wykształceniu i poglądach potrafili działać wspólnie. Nie ograniczali się do słów – organizowali pomoc, wspierali represjonowanych i ich rodziny, upominali się o godność człowieka – mówiła prof. Ewa Krogulec.

Prorektor zwróciła również uwagę na związki historii Uniwersytetu Warszawskiego z dążeniami Polaków do wolności i niepodległości. Przypomniała, że w 2026 roku uczelnia obchodzi jubileusz 210-lecia istnienia, który skłania do refleksji nie tylko nad jej osiągnięciami naukowymi, lecz także nad postawami i odpowiedzialnością kolejnych pokoleń społeczności akademickiej.

– Uniwersytet to coś więcej niż miejsce prowadzenia badań naukowych i kształcenia studentów. To wspólnota, w której uczymy się samodzielnego myślenia, szacunku wobec innych i odpowiedzialności za posiadaną wiedzę. Historia KOR przypomina nam, że istotą społecznej odpowiedzialności jest gotowość do dostrzeżenia potrzeb innych i działania na rzecz dobra wspólnego – podkreśliła prorektor UW.

Dziedzictwo KOR i odpowiedzialność za wspólnotę

Pierwszy panel konferencji poświęcono sytuacji społeczno-gospodarczej i politycznej Polski w latach 70. XX wieku. Dyskusję moderował prof. Jacek Wojnicki, kierownik Katedry im. Tadeusza Mazowieckiego UW. Wzięli w niej udział prof. Andrzej Friszke, prof. Antoni Dudek, prof. Jan Skórzyński, prof. Marcin Zaremba oraz Adam Michnik. Rozmowa dotyczyła historycznych uwarunkowań powstania KOR i sytuacji społecznej, która doprowadziła do protestów robotniczych w 1976 roku.

Drugi panel, zatytułowany „Polska a świat”, moderowała prof. Agnieszka Bieńczyk-Missala, p.o. dziekana WNPiSM UW. W dyskusji uczestniczyli prof. Jacek Czaputowicz, prof. Adam Daniel Rotfeld, Joanna Stasińska-Weschler oraz Eugeniusz Smolar. Zdalnie dołączył do nich prof. Timothy Garton Ash z Uniwersytetu Oksfordzkiego. Uczestnicy rozmawiali o międzynarodowym kontekście działalności polskiej opozycji demokratycznej.

Ostatni panel, moderowany przez prof. Romana Kuźniara, dotyczył przemian politycznych dokonujących się poprzez opór społeczny. Wzięli w nim udział były Prezydent RP Bronisław Komorowski, Bogdan Borusewicz, Aleksander Hall, Ewa Kulik-Bielińska oraz Wojciech Włodarczyk.

Konferencja stanowiła okazję zarówno do naukowej analizy wydarzeń sprzed 50 lat, jak i do osobistej refleksji nad ich znaczeniem dla współczesności.

– Bardzo zależy mi na tym, aby ta historia nie została zapomniana. Nie tylko jako opowieść o wydarzeniach sprzed 50 lat czy przedmiot analizy naukowej, lecz także jako przypomnienie, że wolność, solidarność i ludzka przyzwoitość wymagają naszej codziennej troski – zaznaczyła prof. Ewa Krogulec.

Wydarzenie współorganizowała Katedra im. Tadeusza Mazowieckiego UW. Konferencja odbyła się pod honorowym patronatem Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

Global University Presidents and Leaders Summit to międzynarodowe forum wymiany doświadczeń na temat roli szkół wyższych we współczesnym świecie. Tegoroczna edycja była poświęcona globalizacji wiedzy oraz sposobom dostosowywania działalności uczelni do dynamicznych zmian społecznych, gospodarczych i technologicznych.

Wśród zaproszonych prelegentów był prof. Alojzy Z. Nowak, rektor UW, który uczestniczył w dyskusjach w gronie ponad 20 rektorów uczelni z różnych części świata. Rozmowy dotyczyły m.in. strategii rozwoju nauki i uniwersytetów w dobie deglobalizacji oraz rosnącego znaczenia sztucznej inteligencji.

W programie szczytu uwzględniono również zagadnienia związane z międzynarodową współpracą akademicką, transferem technologii, innowacjami oraz współpracą nauki z gospodarką.

Udział rektora UW w wydarzeniu stanowił okazję do wymiany doświadczeń z przedstawicielami zagranicznych ośrodków akademickich oraz zaprezentowania perspektywy Uniwersytetu Warszawskiego w międzynarodowej debacie o przyszłości szkolnictwa wyższego.

Forum zorganizowano po raz drugi i po raz drugi rektor UW został zaproszony przez lokalny rząd Hongkongu.

Spotkanie odbyło się w Auli im. Adama Mickiewicza w Auditorium Maximum Uniwersytetu Warszawskiego.

W imieniu władz Uniwersytetu Warszawskiego prof. Adam Niewiadomski, prorektor ds. doktoranckich i prawnych, powitał pisarkę oraz zgromadzonych gości, podkreślając znaczenie jej twórczości i związków z uczelnią: – Uniwersytet Warszawski jest miejscem, z którym związanych było wielu wybitnych naukowców, twórców i intelektualistów, w tym laureatów Nagrody Nobla. Jesteśmy szczególnie dumni, że w gronie naszych absolwentek jest Olga Tokarczuk – pisarka, której twórczość inspiruje czytelników na całym świecie, skłania do refleksji nad współczesnością, historią i ludzką tożsamością. Jej obecność na Uniwersytecie Warszawskim ma dla naszej społeczności wyjątkowe znaczenie.

Świata jest za dużo – opowieść o pamięci i tożsamości

Podczas rozmowy prowadzonej przez prof. Ryszarda Koziołka, literaturoznawcę i rektora Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, Olga Tokarczuk wspominała lata studiów na Uniwersytecie Warszawskim. Pisarka, która ukończyła psychologię na UW, nawiązała do wykładów, w których uczestniczyła w Auditorium Maximum – tym samym budynku, w którym odbyło się spotkanie.

Powrót do miejsca związanego ze studenckimi wspomnieniami stał się jednym z osobistych wątków wydarzenia.

Głównym tematem spotkania była najnowsza powieść Olgi Tokarczuk Świata jest za dużo, w której autorka podejmuje zagadnienia pamięci, migracji, tożsamości oraz odbudowy życia po doświadczeniu wojennej katastrofy.

Akcja książki rozpoczyna się wiosną 1946 roku we Wrocławiu. W zniszczonym wojną mieście spotykają się ludzie pochodzący z różnych miejsc, niosący ze sobą wspomnienia utraconych domów, rodzin i dawnych światów. Ich losy stają się punktem wyjścia do wielowątkowej opowieści o powojennych przemianach społecznych, kulturowych i historycznych.

W powieści szczególne miejsce zajmuje Dolny Śląsk, w tym Wrocław i Wałbrzych, przedstawione jako przestrzeń jednego z największych eksperymentów społecznych w historii Europy. Narracja wykracza jednak poza ten region, prowadząc czytelników m.in. do Lwowa, Drohobycza i Buenos Aires, a także przez różne epoki i doświadczenia kolejnych pokoleń.

– Ta książka jest moim aktem wiary w siłę życia, w moc budowania nowego po katastrofie, w potęgę różnorodności, która zdaje się być ewolucyjną siłą, pomagającą zachować nam odporność na wszelkie zagrożenia. Mam także nadzieję, że przysłuży się lepszemu rozumieniu naszej złożonej zbiorowej tożsamości – podkreśla Olga Tokarczuk w opisie powieści.

Noblistka z UW

Olga Tokarczuk jest jedną z najbardziej cenionych współczesnych polskich pisarek. W 2018 roku została uhonorowana Literacką Nagrodą Nobla. Jest absolwentką Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego. W 2022 roku otrzymała tytuł doktora honoris causa UW, przyznany jej przez Senat uczelni w grudniu 2020 roku.

Jej twórczość, tłumaczona na wiele języków, podejmuje zagadnienia związane z historią, kulturą, tożsamością oraz relacjami człowieka ze światem.

W ramach polityki wzmacniania systemu bezpieczeństwa Uniwersytetu Warszawskiego wprowadzona została nowa aplikacja Alert Edu stanowiąca integralną platformę komunikowania o zagrożeniach oraz sytuacjach mających wpływ na funkcjonowanie uczelni.

Aplikacja skoncentrowana jest na dwóch funkcjonalnościach: informowaniu zalogowanych użytkowników o zagrożeniach na terenie UW w czasie rzeczywistym, a także na możliwości zgłoszenia zaobserwowanych niebezpiecznych incydentów.

Korzystać z niej mogą studenci, doktoranci i pracownicy zalogowani za pomocą adresu e-mail w domenie uniwersyteckiej.

Więcej informacji znajduje się na stronie https://alert.edu.pl/, gdzie zamieszczone są linki do pobrania aplikacji na urządzenia mobilne zarówno z systemem iOS, jak i Android.

Przewlekła aktywacja interferonu (IFN) jest cechą charakterystyczną chorób autoimmunologicznych, takich jak toczeń rumieniowaty układowy i choroba Sjögrena (SjD), w których komórki nabłonkowe odgrywają kluczową rolę. Chociaż sugerowano, że czynnikami wyzwalającymi są wirusy i retroelementy, bezpośrednie dowody w tkankach pacjentów są ograniczone, a endogenne mechanizmy dysregulacji nabłonkowego IFN pozostają niejasne. Mitochondrialny dwuniciowy RNA (mt-dsRNA) jest silnym induktorem IFN typu I (IFN-I), ale jego regulacja w komórkach nabłonkowych jest słabo poznana.

Odpowiedź immunologiczna

– Naukowcy z Uniwersytetu Paris-Saclay skontaktowali się z naszym laboratorium, ponieważ temat ten był związany z naszymi wcześniejszymi odkryciami. Zajmujemy się badaniem metabolizmu RNA w mitochondriach – mówi dr Łukasz Borowski z Wydziału Biologii UW i dodaje: – Nasze wcześniejsze badania wykazały, że zaburzenie degradacji RNA w mitochondriach człowieka prowadzi do akumulacji mt-dsRNA, który może wydostawać się z mitochondriów do cytoplazmy, gdzie indukuje wrodzoną odpowiedź immunologiczną. Nasi współpracownicy z Francji, prowadzący badania nad chorobą Sjögrena, odkryli, że w materiale pochodzącym od pacjentów obniża się poziom badanego przez nas białka REXO2. Białko to bierze udział w ostatnim etapie degradacji mitochondrialnego RNA, a jego niedobór prowadzi do akumulacji mt-dsRNA w komórkach. Nasi współpracownicy zidentyfikowali mechanizm, w którym metylotransferaza RNA METTL3 stabilizuje mRNA REXO2 w pierwotnych komórkach nabłonkowych gruczołów ślinowych poprzez modyfikację N6-metyloadenozyną (m6A). Spadek aktywności METTL3 prowadzi do destabilizacji mRNA REXO2, w wyniku czego powstaje mniej białka REXO2. To z kolei prowadzi do wzrostu poziomu mt-dsRNA, indukcji odpowiedzi interferonowej oraz rozwoju stanu zapalnego.

Co istotne, opisane powyżej zjawiska mogły zostać odwrócone dzięki suplementacji S-adenozylometioniną, która zwiększa potencjał metylacyjny komórki, prowadząc do wzrostu poziomu białka REXO2. Odkrycia te otwierają nowe możliwości interwencji terapeutycznych w chorobach autoimmunologicznych o podłożu interferonowym.

21.10.2025

WOJCIECH ZIELONKA

wieloletni pracownik Instytutu Lingwistyki Stosowanej UW

27.10.2025

DR HAB. INŻ. DARIUSZ DOBRZYŃSKI, PROF. UW

hydrogeolog, wieloletni pracownik Wydziału Geologii UW

3.11.2025

ANDRZEJ KORWIN-KOSSAKOWSKI

pierwszy dyrektor administracyjny Wydziału Geografii i Studiów Regionalnych UW

4.11.2025

PROF. DR HAB. KRZYSZTOF RĄCZKA

prawnik, były dziekan Wydziału Prawa i Administracji UW, sędzia Sądu Najwyższego

13.11.2025

BOGUSŁAW BACA

pracownik dawnego Biura Gospodarczego UW, kierownik obiektu dydaktycznego dawnego Wydziału Orientalistycznego UW

16.11.2025

PROF. DR HAB. CHRYSTIAN DROSTE

ekspert w zakresie spektroskopii jądrowej, wieloletni pracownik Wydziału Fizyki UW, współpracownik Środowiskowego Laboratorium Ciężkich Jonów UW

18.11.2025

PROF. DR HAB. ANDRZEJ TRYBUŁA

współzałożyciel i członek Towarzystwa Przyjaciół Chóru Uniwersytetu Warszawskiego, wykładowca Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina i ilustrator muzyczny w Telewizji Polskiej

20.11.2025

DR ROBERT STANISZEWSKI

politolog, pracownik Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych UW

29.11.2025

PROF. DR HAB. MARIA SKOCZEK

geografka i latynoamerykanistka, była dziekan Wydziału Geografii i Studiów Regionalnych UW, wieloletnia kierowniczka byłego Zakładu Geografii Ameryki Łacińskiej UW

5.12.2025

DR ANDRZEJ KAZNOWSKI

wieloletni pracownik Instytutu Anglistyki UW

13.12.2025

DR ANDRZEJ WALEWSKI

specjalista w zakresie geografii regionalnej, były pracownik Wydziału Geografii i Studiów Regionalnych UW

15.12.2025

DR HAB. EWA KULIKOWSKA

ekspertka w dziedzinie biochemii i biofizyki, emerytowana pracowniczka Wydziału Fizyki UW, była kierowniczka Zakładu Biofizyki UW

24.12.2025

JOLANTA ŁOWICKA

wieloletnia opiekunka sekretariatu Komisji Zakładowej NSZZ „Solidarność” UW

2.01.2026

DR HAB. WOJCIECH GUZICKI

matematyk, ekspert w dziedzinie kryptografii, były prodziekan Wydziału Matematyki, Informatyki i Mechaniki UW

2.01.2026

PROF. DR HAB. MICHAŁ TEMPCZYK

filozof nauk przyrodniczych, specjalista w zakresie filozofii fizyki, pracownik dawnych wydziałów Matematyki i Fizyki oraz Historycznego UW

6.01.2026

PROF. DR HAB. ANDRZEJ BOGUSŁAWSKI

językoznawca, ekspert w dziedzinie historii języka i slawistyki, wieloletni pracownik Uniwersytetu Warszawskiego, były prodziekan Wydziału Neofilologii UW i kierownik Katedry Lingwistyki Formalnej UW

14.01.2026

PROF. DR HAB. ALEKSANDRA MACIOSZCZYK

specjalistka w zakresie hydrogeochemii, wieloletnia pracowniczka Wydziału Geologii UW

22.01.2026

DR WANDA KACZYŃSKA

emerytowana pracowniczka Instytutu Profilaktyki Społecznej i Resocjalizacji UW

25.01.2026

MAREK TRZASKOWSKI

wieloletni pracownik Wydziału Fizyki UW, najpierw w Pracowni Pokazów Dydaktycznych, a później w Zakładzie Optyki

27.01.2026

WITOLD OSAKIEWICZ

wieloletni dyrektor administracyjny UW

6.02.2026

DR ANDRZEJ ROSTOCKI

socjolog, prowadził zajęcia na podyplomowych studiach polityki wydawniczej i księgarstwa na UW

13.02.2026

JAN KŁOSKOWSKI

członek Chóru Akademickiego Uniwersytetu Warszawskiego oraz Towarzystwa Przyjaciół Chóru UW i Chóru Amici Canenentes, artysta Chóru Teatru Wielkiego – Opery Narodowej w Warszawie

16.02.2026

PROF. DR HAB. JAN ŻYLICZ

fizyk jądrowy, twórca warszawskiej szkoły spektroskopii jądrowej, wieloletni pracownik Wydziału Fizyki UW, odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, laureat Medalu Mariana Smoluchowskiego

18.02.2026

ANDRZEJ ZBIGNIEW KOWALCZYK

były wykładowca na Wydziale Nauk Ekonomicznych UW

19.02.2026

STANISŁAW KOLANOWSKI

fotograf, wieloletni pracownik Wydziału Geologii UW

24.02.2026

PROF. DR HAB. WŁADYSŁAW KUPISZEWSKI

językoznawca, dialektolog i historyk języka polskiego, były prodziekan Wydziału Polonistyki UW oraz wicedyrektor i dyrektor Instytutu Języka Polskiego UW

8.03.2026

PROF. DR HAB. MIROSŁAWA WŁODARCZYK

mikrobiolożka, wieloletnia pracowniczka Wydziału Biologii UW, kierowała Zakładem Genetyki Bakterii UW

16.03.2026

DR TADEUSZ MAJEWSKI

były pracownik Pracowni Peptydów na Wydziale Chemii UW

20.03.2026

PROF. DR HAB. BARBARA WOYNAROWSKA

lekarka, pediatra, ekspertka z zakresie medycyny szkolnej i zdrowia publicznego, wieloletnia pracowniczka Wydziału Pedagogicznego UW, kierowniczka Katedry Biomedycznych Podstaw Rozwoju i Wychowania UW

21.03.2026

DOC. DR ANDRZEJ CHODKOWSKI

muzykolog, wieloletni wykładowca w Instytucie Muzykologii UW, profesor Akademii Muzycznej w Warszawie

4.04.2026

wieloletnia lektorka języka niemieckiego w Szkole Języków Obcych (obecnie Centrum Nauczania Języków Obcych) UW

27.03.2026

ANNA GROCHOLSKA

rzeźbiarka, mieszkanka Pałacu Czetwertyńskich-Uruskich na Kampusie Głównym UW

30.04.2026

LUDMIŁA BOHDANOWICZ

filolog klasyczny, wieloletnia lektorka języka łacińskiego, pracownica Biblioteki Instytutu Filologii Klasycznej UW

30.04.2026

DR KRYSTYNA ZAWIDZKA

badaczka systemu triasowego, emerytowana nauczycielka akademicka na Wydziale Geologii UW

12.05.2026

PROF. DR HAB. TADEUSZ MAJDA

orientalista i turkolog, emerytowany pracownik Wydziału Kultur Azji i Afryki UW, były dziekan Wydziału Neofilologii UW i dyrektor Instytutu Orientalistycznego UW, doktor honoris causa Uniwersytetu Ankarskiego

27.05.2026

KAZIMIERZ MALUCH

wieloletni pracownik Wydziału Chemii UW, kierownik Sekcji Gospodarczej

30.05.2026

DR HAB. KATARZYNA KOŁODZIEJCZYK, PROF. UW

dziekan Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych UW, badaczka integracji europejskiej, pełniąca liczne funkcje kierownicze na uczelni

Wspomnienie w piśmie uczelni „UW”, nr 2/119 >>

3.06.2026

PROF. DR HAB. PIOTR TARACHA

były dziekan i prodziekan Wydziału Orientalistycznego UW, kulturoznawca, historyk i archeolog, były przewodniczący Prezydium Komitetu Nauk Orientalistycznych Polskiej Akademii Nauk

Wspomnienie w piśmie uczelni „UW”, nr 2/119 >>

15.06.2026

PROF. DR HAB. HANNA JADACKA

językoznawczyni, ekspertka w zakresie słowotwórstwa, leksykologii oraz kultury języka, była prodziekan ds. badań naukowych Wydziału Polonistyki UW, wykładowczyni Instytutu Języka Polskiego UW

17.06.2026

DR DARIUSZ WORONKO

pracownik Wydziału Geografii i Studiów Regionalnych UW

29.06.2026

ZBIGNIEW LEWICKI

wieloletni pracownik Wydziału Fizyki UW

LIPIEC 2026

KAMILA KŁOSIEWICZ

pracownica Wydziału Fizyki UW

6.07.2026

DR HAB. SILVIA BONACCHI, PROF. UCZ.

językoznawczyni, ekspertka w zakresie języków germańskich, wieloletnia pracowniczka Wydziału Lingwistyki Stosowanej UW, była zastępczyni dyrektora Instytutu Komunikacji Specjalistycznej i Interkulturowej UW

9.07.2026

DR KRZYSZTOF OLSZEWSKI

klimatolog, pracownik Wydziału Geografii i Studiów Regionalnych UW

13.07.2026

PŁK DR JAN ALEKSANDER NOWAKOWSKI

docent na Uniwersytecie Warszawskim, żołnierz, były kierownik Studium Wojskowego UW

21.07.2026

25.07.2026

DR MAŁGORZATA SZYMAŃSKA

3.08.2026

PROF. DR HAB. MAŁGORZATA KOŚCIELSKA

3.08.2026

GRZEGORZ RYMARZ

pracownik Wydziału Chemii UW

5.08.2026

WOJCIECH OSTROWSKI

6.08.2026

PROF. DR HAB. JAROSŁAW PIASECKI

6.08.2026

DR MAŁGORZATA SKURA

8.08.2026

PROF. DR HAB. ODED STARK

11.08.2026

ALIAKSANDR MILINKIEWICZ

13.08.2026

DR ADAM MARCHWIŃSKI

13.08.2026

PROF. DR HAB. WIESŁAW THEISS

14.08.2026

PROF. DR HAB. ANNA PARZYMIES

17.08.2026

ALICJA ZWIERZYŃSKA

18.08.2026

WANDA TRACZYK-STAWSKA, PS. „PĄCZEK”

30.08.2026

DR BARBARA KLEBANOWSKA

WRZESIEŃ 2026

PROF. DR HAB. TOMASZ KRZESZOWSKI

1.09.2026

PROF. DR HAB. MICHAŁ KOPCEWICZ

9.09.2026

PROF. DR HAB. ANDRZEJ ELŻANOWSKI

26.09.2026

DR ANDRZEJ ĆWIEK

28.09.2026

PROF. DR JACEK FURDYNA

28.09.2026

DR EMMA HARRIS, PROF. UCZ.

29.09.2026

DR HAB. MIROSŁAW PRZYGODA

specjalista w zakresie finansów przedsiębiorstw, wieloletni pracownik Katedry Finansów i Rachunkowości Wydziału Zarządzania UW

PAŹDZIERNIK 2026

DOC. DR EWA KRAKOWIŃSKA

ekonomistka, była prodziekan Wydziału Zarządzania UW, wieloletnia pracownica Katedry Gospodarki Narodowej UW oraz Centrum Europejskiego UW

PAŹDZIERNIK 2026

DR WOJCIECH NOWICKI

geograf fizyczny, nauczyciel akademicki i działacz na rzecz ochrony środowiska, przez wiele lat związany z Wydziałem Geografii i Studiów Regionalnych UW

7.10.2026

JAN GRZEGORZ BIAŁECKI, PS. „KRÓTKI”

bohaterski uczestnik Powstania Warszawskiego, żołnierz 3. kompanii „Lewar” VIII Zgrupowania Grupy Bojowej AK „Krybar”, członek Środowiska „Krybar” w Światowym Związku Żołnierzy AK

11.10.2026

DR DOROTA KOPCIŃSKA

językoznawczyni, wieloletnia pracowniczka i była wicedyrektor Instytutu Języka Polskiego UW

14.10.2026

PROF. DR HAB. ADAM JAMRÓZ

prawnik i politolog, prorektor Uniwersytetu Warszawskiego ds. Filii w Białymstoku, twórca i pierwszy rektor Uniwersytetu w Białymstoku, sędzia Trybunału Konstytucyjnego, senator RP, odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, doktor honoris causa Uniwersytetu w Grodnie i Uniwersytetu w Białymstoku, przyjaciel Uniwersytetu Warszawskiego

16.10.2026

PROF. DR HAB. DARIUSZ KOŁODZIEJCZYK

historyk epoki nowożytnej, znawca dziejów Turcji Osmańskiej, dyplomacji Rzeczpospolitej oraz historii globalnej, były dyrektor Instytutu Historycznego UW, wieloletni kierownik Zakładu Historii Nowożytnej UW

24.10.2026

PROF. DR HAB. ANDRZEJ SOPOĆKO

ekonomista, specjalista w zakresie bankowości i finansów, wieloletni pracownik Wydziału Zarządzania UW, gdzie kierował Zakładem Ubezpieczeń i Rynków Kapitałowych oraz pełnił funkcję prodziekana, były wicedyrektor Instytutu Finansów, wiceminister finansów i prezes Urzędu Antymonopolowego, a następnie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, współtwórca i wiceprezes Giełdy Papierów Wartościowych

26.10.2026

DR JERZY CZERSKI, PS. „SZCZUPAK”

biolog, specjalista w zakresie fizjologii roślin, wieloletni pracownik Wydziału Biologii UW, żołnierz Armii Krajowej, bohaterski uczestnik Powstania Warszawskiego

W konkursie OPUS 30 w ścieżce LAP polskie zespoły badawcze mogą ubiegać się o finansowanie projektów realizowanych we współpracy dwu- lub trójstronnej z zespołami z zagranicy w ramach programu Weave. W XXX edycji konkursu eksperci Narodowego Centrum Nauki (NCN) ocenili projekty angażujące naukowców z Polski i Słowenii, a ich rekomendacje zostały zaakceptowane przez słoweńską agencję ARIS (Javna agencija za znanstvenoraziskovalno in inovacijsko dejavnost Republike Slovenije), która sfinansuje prace słoweńskich zespołów.

Finansowanie otrzymało sześć projektów. Łączny budżet przeznaczony dla polskich zespołów to ponad 11,1 mln zł.

Wśród nagrodzonych projektów jest Eksploracja chemii gazów szlachetnych w ekstremalnych warunkach w oparciu o przewidywanie struktury krystalicznej realizowany pod kierunkiem prof. Mihailsa Arhangelskisa z Wydziału Chemii UW.

Świat gazów szlachetnych

Kongres Efektywnej Komunikacji odbywał się od 26 do 28 października w Warszawie. Wydarzenie zostało zorganizowane przez Fundację Języka Polskiego oraz Uniwersytet Warszawski.

W konferencji finałowej 28 października wzięli udział m.in. przedstawiciele środowiska akademickiego, instytucji publicznych i biznesu. Badacze języka oraz eksperci mówili m.in. o prostym i efektywnym języku, wykorzystaniu sztucznej inteligencji i nowych technologiach w komunikacji, a także dostępności językowej dla wszystkich odbiorców. 

Konferencję otworzyli m.in. prof. Adam Niewiadomski, prorektor UW ds. doktoranckich i prawnych, oraz dr Magdalena Wanot-Miśtura z Wydziału Polonistyki UW, prezes zarządu Fundacji Języka Polskiego.

– Cieszę się, że Uniwersytet Warszawski może ponownie być współorganizatorem Kongresu Efektywnej Komunikacji. Nasza uczelnia wspiera to przedsięwzięcie, a także podejmuje liczne działania na rzecz efektywnej komunikacji oraz prostego języka. Jesteśmy przekonani, że o sprawach ważnych można mówić w sposób zrozumiały dla wszystkich, choć jako prawnik i językoznawca wiem, że nie jest to łatwe zadanie – mówił prof. Adam Niewiadomski.

AI i dostępność

Częścią konferencji był panel dyskusyjny „Prosty język na uczelni – konieczność czy fanaberia?”, który poprowadziła prof. Monika Kresa z Wydziału Polonistyki UW, koordynatorka Zespołu ds. Prostego Języka Uniwersytetu Warszawskiego. W debacie wzięły udział także przedstawicielki Uniwersytetu SWPS, Uniwersytetu im. Marii Curie-Skłodowskiej, Uniwersytetu Szczecińskiego i Akademii im. Leona Koźmińskiego w Warszawie. Ekspertki rozmawiały o tym, dlaczego prosty język jest potrzebny w środowisku akademickim oraz o tym, jakie działania podejmują uczelnie na rzecz inkluzyjności językowej.

W części poświęconej sztucznej inteligencji prelegenci skupili się na kwestiach związanych z wpływem nowych technologii na współczesną rzeczywistość językową. Prof. Jarosław Liberek z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu mówił o algorytmach maszyn jako mechanizmach kształtujących współczesne wzorce językowe. Dominika Grajewska z NASK – Państwowego Instytutu Badawczego przedstawiła prezentację dotyczącą algorytmów sztucznej inteligencji, które tworzą iluzję rozmowy z drugim człowiekiem, dr Iwo Zmyślony z ICAN Institute mówił m.in. o filozoficzno-etycznych aspektach wykorzystania sztucznej inteligencji, a także kompetencjach przyszłości.

Uczestnicy konferencji rozmawiali również m.in. o zwiększaniu dostępności dla wszystkich użytkowników w kontekście identyfikacji potencjalnych barier, a także o upraszczaniu języka i skutecznej komunikacji w sektorze bankowym. Spotkanie zakończyło wystąpienie Mateusza Adamczyka z Rady Języka Polskiego, który mówił o języku niewykluczającym i budowania międzyludzkich relacji komunikacyjnych. 

Pierwszego i drugiego dnia kongresu odbyły się warsztaty specjalistyczne dotyczące zagadnień przewodnich konferencji.

Więcej informacji dotyczących Kongresu Efektownej Komunikacji znajduje się pod adresem: https://www.kongresefektywnejkomunikacji.pl.

Sojusz 4EU+ tworzy osiem uczelni badawczych, które wspólnie budują jeden Europejski Uniwersytet. Oprócz Uniwersytetu Warszawskiego do konsorcjum należą: Uniwersytet Karola (Czechy), Uniwersytet w Heidelbergu (Niemcy), Uniwersytet Paris-Panthéon-Assas (Francja), Uniwersytet Sorboński (Sorbonne Université, Francja), Uniwersytet Kopenhaski (Dania), Uniwersytet w Mediolanie (Włochy) oraz Uniwersytet Genewski (Szwajcaria).

Współpraca międzyuczelniana dotyczy tworzenia wspólnych ram kształcenia i innowacyjnej oferty dydaktycznej, prowadzenia badań naukowych przez multidyscyplinarne zespoły naukowców, przedsięwzięć związanych z innowacyjnością, transferem technologii i społeczną odpowiedzialnością uczelni. W celu utworzenia jednego, wspólnego międzynarodowego kampusu trwają również prace nad połączeniem systemów i rozwiązań cyfrowych.

Europa siłą napędową

4EU+: Europe as a Driving Force for a Brighter Future to hasło tegorocznego Annual Meeting Sojuszu – wydarzenia, które gromadzi członków społeczności akademickiej ośmiu uczelni. Gospodarzem tegorocznego spotkania jest Uniwersytet Paris-Panthéon-Assas. Uniwersytet Warszawski reprezentuje niemal 30-osobowa delegacja z władzami rektorskimi na czele: prof. Samborem Gruczą, prorektorem ds. współpracy i spraw pracowniczych, prof. Maciejem Rasiem, prorektorem ds. studenckich i jakości kształcenia, oraz prof. Zygmuntem Lalakiem, prorektorem ds. badań. 

Annual Meeting jest okazją do bezpośredniego kontaktu (face to face) i zacieśnienia współpracy między uczelniami partnerskimi. W programie przewidziano m.in. spotkania Komitetu Zarządzającego (Management Committee), Rady Akademickiej (Academic Council), Komitetu Studenckiego (Student Committee), grup roboczych ds. komunikacji, mobilności, edukacji oraz badań. W wydarzeniu uczestniczą również naukowcy zaangażowani w cztery programy flagowe 4EU+, a także przedstawiciele innych struktur 4EU+. 

Uniwersytet Warszawski i Lumagica – międzynarodowy kreator ogrodów świetlnych – już po raz szósty  przygotowały wystawę MagicznyBotaniczny inspirowaną światem roślin i zwierząt. Tegoroczna edycja będzie poświęcona różnorodności przyrody egzotycznych regionów świata. Wśród świetlnych instalacji znajdą się m.in. flamingi, małpy, panda, słoń, a także mieszkańcy rafy koralowej. Zwiedzający zobaczą również podświetlone palmy, kaktusy oraz imponujących rozmiarów modele roślin owadożernych – muchołówki i dzbanecznika.

Wystawę świetlną MagicznyBotaniczny będzie można obejrzeć do 14 lutego.

Świetlny azyl

Na trasie wystawy przygotowano ponad 40 przystanków świetlnych. Część prezentowanych instalacji będzie można zobaczyć w Polsce po raz pierwszy.

– Ogród Botaniczny UW jest miejscem, w którym codziennie spotykają się ludzie ciekawi świata i miłośnicy przyrody. To zielony azyl w samym sercu stolicy, gdzie od lat troszczymy się o florę i pomagamy odkrywać jej niezwykłą różnorodność. Tegoroczną wystawą chcieliśmy podarować naszym gościom odrobinę tej samej radości, która towarzyszy odkrywaniu czegoś po raz pierwszy. Do tej pory pokazywaliśmy głównie gatunki bliskie polskim ekosystemom, tym razem zapraszamy do świata egzotycznych roślin i zwierząt. Mamy nadzieję, że wiele osób wyjdzie z ogrodu nie tylko z pięknymi zdjęciami, ale także z nową historią i wiedzą o naturze – mówi prof. Marcin Zych, dyrektor Ogrodu Botanicznego UW.

Wystawie iluminacji będzie towarzyszyć rodzinna gra terenowa, łącząca zwiedzanie ogrodu z poznawaniem świata przyrody. Uczestnicy otrzymają dostęp do wirtualnego Paszportu Podróżnika, w którym będą zbierać pieczątki za rozwiązywanie kolejnych zadań.

Ponadto na trasie przygotowano zagadki logiczne, wyzwania ruchowe oraz ciekawostki dotyczące egzotycznych gatunków roślin i zwierząt. Gra jest przeznaczona przede wszystkim dla rodzin z dziećmi w wieku od 4 do 12 lat. Za ukończenie wszystkich zadań przewidziano drobne upominki.

– Co roku obserwujemy, jak rozświetlone alejki Lumagica łączą rodziny i budują wspomnienia, a zwykły wieczór zamienia się tu w małe święto. To właśnie z myślą o takich chwilach przygotowujemy każdą kolejną edycję. W tym roku wiele prezentowanych na wystawie rzeźb świetlnych będzie mieć tu swoją polską premierę. Mamy nadzieję, że Barwy Egzotyki przyniosą naszym gościom odrobinę zachwytu, który zostanie w pamięci długo po zgaszeniu świateł, trochę jak pamiątka przywieziona z dalekiej wyprawy – mówi Marzena Seweryniak, dyrektor zarządzająca Lumagica Warszawa.

Sztuka botaniczna

Jednym z elementów tegorocznej wystawy będzie prezentacja wybranych prac Barbary Oozeerally, artystki specjalizującej się w ilustracji botanicznej. Jej twórczość można obecnie oglądać w Ogrodzie Botanicznym UW na wystawie Cztery Pory Roku, będącej pierwszą indywidualną prezentacją prac artystki w Polsce.

Podczas wieczornych spacerów po ogrodzie świateł część ilustracji zostanie zaprezentowana w specjalnej oprawie świetlnej. Będzie to okazja do poznania sztuki botanicznej w nowej odsłonie.

Od algorytmów do dobrobytu – jak sztuczna inteligencja zmieni polską gospodarkę? Czy AI stanie się motorem wzrostu gospodarczego, zwiększy produktywność przedsiębiorstw i przyspieszy rozwój innowacji? A może przyniesie nowe wyzwania dla rynku pracy, konkurencyjności i polityki gospodarczej? Na te i wiele innych pytań odpowiedzą eksperci – ekonomiści, badacze gospodarki cyfrowej, specjaliści w dziedzinie AI oraz przedstawiciele administracji publicznej.

W debacie wezmą udział:

• prof. Gabriela Grotkowska, dziekan Wydziału Nauk Ekonomicznych UW;
• dr hab. Dominik Batorski z Interdyscyplinarnego Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego UW, członek Rady Przyszłości;
• prof. Jakub Growiec z Katedry Ekonomii Ilościowej Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie;
• prof. Piotr Sankowski z Instytutu Informatyki Wydziału Matematyki, Informatyki i Mechaniki UW, dyrektor Instytutu Badawczego IDEAS;
• dr Dariusz Standerski z Katedry Historii Gospodarczej WNE UW, sekretarz stanu w Ministerstwie Cyfryzacji;
• prof. Katarzyna Śledziewska z Katedry Ekonomii Cyfrowej WNE UW, dyrektor zarządzająca DELab UW.

Dyskusję poprowadzi prof. Łukasz Goczek z Katedry Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego WNE UW.

Szczegółowe informacje dostępne są na stronie Innovation Fest UW >>

– Uniwersytet Warszawski ma 210 lat. Rozpoczynamy obchody tego pięknego jubileuszu. Te 210 lat to okres wielkich wydarzeń, ogromnych osiągnięć, znakomicie prowadzonej dydaktyki, ale także uczestnictwo w życiu społecznym, politycznym i gospodarczym. Każdego dnia na UW mamy powody do dumy, dlatego że mamy znakomitą kadrę, znakomitą młodzież studiującą i poczucie wykonywania rzetelnej, pożytecznej i mądrej pracy – mówi prof. Alojzy Z. Nowak, rektor UW.

Publikujemy pierwszy z serii filmów przygotowanych z okazji jubileuszu 210-lecia Uniwersytetu Warszawskiego, w którym członkowie Zespołu Rektorskiego wyjaśniają, w jaki sposób każdego dnia na UW tworzymy przyszłość.

Życie akademickie jest dziś siecią powiązań, dla której nie liczą się granice. Działalność uczelni wykracza poza własne kampusy, miasta i państwa. Zagraniczni partnerzy, mobilność studentów, doktorantów i pracowników, międzynarodowe zespoły badawcze, studia prowadzone po angielsku, wspólne programy kształcenia i projekty naukowe – lista jest długa.

Na Uniwersytecie Warszawskim, dla którego umiędzynarodowienie jest jednym z priorytetów, widać to niemal na każdym kroku.

Cztery tysiące historii

W 2025 roku na UW studiowało 39 620 osób na studiach pierwszego i drugiego stopnia oraz jednolitych studiach magisterskich. Kolejnych 1769 kształciło się w szkołach doktorskich. Wśród studentów i doktorantów było 4078 obcokrajowców, a w liczącej ponad 8 tys. osób społeczności pracowników – ponad 430 osób z zagranicy.

To spora grupa. Ale sama liczba zagranicznych studentów czy pracowników nie przesądza jeszcze o tym, czy uczelnia rzeczywiście jest międzynarodowa. Ważniejsze jest to, czy osoby przyjeżdżające z innych krajów stają się pełnoprawnymi uczestnikami życia akademickiego – uczą się, prowadzą badania, pracują i współtworzą Uniwersytet razem z pozostałymi członkami jego społeczności.

Na UW mają one do dyspozycji ponad 50 programów kształcenia prowadzonych w języku angielskim oraz sześć programów studiów wspólnych przygotowanych we współpracy z zagranicznymi instytucjami. Uniwersytet wprowadza również system mikropoświadczeń.

Skala umiędzynarodowienia jest jeszcze bardziej widoczna w badaniach i współpracy instytucjonalnej. W 2025 roku pracownicy UW uczestniczyli w około 300 projektach naukowych finansowanych ze źródeł międzynarodowych. Uniwersytet współpracuje z ponad tysiącem uczelni, instytucji badawczych, instytucji kultury i innych organizacji. Tylko w 2025 roku UW realizował umowy o bezpośredniej współpracy z ponad 400 partnerami z 78 państw, a w roku akademickim 2024/2025 w wymianie w ramach programu Erasmus+ wzięło udział ponad 2 tys. stypendystów.

Przyjazd do obcego kraju oznacza nie tylko nowe możliwości, lecz także konieczność odnalezienia się w nieznanym systemie prawnym, administracyjnym, językowym i kulturowym. W przyszłym roku minie dekada działalności Welcome Point – miejsca pierwszego kontaktu dla zagranicznych członków społeczności UW. Zespół pomaga odnaleźć się w strukturze Uniwersytetu i polskich instytucjach publicznych, wspiera w kwestiach związanych z legalizacją pobytu, zatrudnieniem czy podatkami, a jednocześnie organizuje działania ułatwiające integrację ze społecznością akademicką.

Welcome Point działa obecnie w dwóch lokalizacjach: na kampusie przy Krakowskim Przedmieściu oraz na Kampusie Ochota. Na początku każdego roku akademickiego uruchamiany jest także pawilon powitalny, w którym pracowników wspierają studenci.

Od 2021 roku, wspólnie z Centrum Języka i Kultury Polskiej dla Cudzoziemców Polonicum, Welcome Point organizuje kursy języka polskiego dla zagranicznych pracowników. Z początkowych dwóch grup oferta rozrosła się do pięciu, na poziomach od A1 do C1. Od początku programu wykorzystano już ponad 450 miejsc.

Do tego dochodzą Welcome Meetings dla nowo zatrudnionych, anglojęzyczny przewodnik Starter Kit for UW Employees, spacery po Warszawie, warsztaty i inne inicjatywy integracyjne. Uczelnia przystąpiła także do europejskiej sieci EURAXESS, wspierającej mobilność i rozwój karier naukowców.

Europejski kampus

Gdy mówimy o umiędzynarodowieniu uczelni, jednym z pierwszych skojarzeń jest mobilność. A jeśli mobilność – to Erasmus+. Ten program Unii Europejskiej umożliwia studentom, doktorantom i absolwentom odbycie części studiów lub praktyk za granicą. Dzięki niemu też nauczyciele akademiccy prowadzą zajęcia na uczelniach partnerskich, a pracownicy administracji uczestniczą w szkoleniach, poznając rozwiązania stosowane w innych instytucjach.

Program Erasmus powstał w 1987 roku. Polska dołączyła do niego 1 marca 1998 roku, ale na Uniwersytecie Warszawskim przygotowania rozpoczęły się wcześniej – decyzję w tej sprawie Senat UW podjął już w lutym 1997 roku.

W roku akademickim 1998/1999 na UW przyjechało pierwszych 23 studentów. Z Warszawy wyjechało wówczas 176 studentów i 37 nauczycieli akademickich. Budżet projektu wynosił 442 tys. euro. Od tego czasu Uniwersytet zrealizował około 50 tys. wyjazdów i przyjazdów, a budżet pojedynczego projektu oscyluje dziś wokół 5 mln euro.

UW należy do europejskich uczelni wysyłających za granicę największą liczbę studentów i realizujących programy mobilności o najwyższych funduszach. Jego działalność w ramach Erasmusa była wielokrotnie wyróżniana przez Komisję Europejską, m.in. Złotym Erazmem za liczbę mobilności i wpływ programu na zmiany instytucjonalne oraz wizerunek uczelni.

Erasmus przyczynił się również do powstania nowego sposobu myślenia o europejskim uniwersytecie. Jednym z najważniejszych przykładów jest Sojusz 4EU+, strategiczna inicjatywa UW, w ramach której osiem uczelni badawczych tworzy wspólną przestrzeń akademicką. W jego skład, poza Uniwersytetem Warszawskim, wchodzą: Uniwersytet Karola (Czechy), Uniwersytet w Heidelbergu (Niemcy), Uniwersytet Paris-Panthéon-Assas (Francja), Uniwersytet Sorboński (Francja), Uniwersytet Kopenhaski (Dania), Uniwersytet w Mediolanie (Włochy) i Uniwersytet Genewski (Szwajcaria). Współpraca obejmuje projekty naukowe, wspólne programy studiów, kształcenie doktorantów, innowacje, transfer technologii i działania związane ze społeczną odpowiedzialnością uczelni.

Działalność Sojuszu koncentruje się wokół czterech flagshipów: zdrowia i zmian demograficznych w środowisku miejskim; europejskości, wielojęzyczności, różnorodności i obywatelskości; danych, modeli i transformacji oraz przemian środowiskowych.

Trwają też prace nad połączeniem systemów cyfrowych uczelni i utworzeniem jednego międzynarodowego kampusu oraz nad wspólnym dyplomem European University 4EU+. Już teraz dostępne są cztery programy studiów wspólnych, w których UW jest partnerem: M3EP – Erasmus Mundus Joint Master’s in European Environmental Economics and Policy, MERGED – Erasmus Mundus Joint Master’s in Global Environment and Development, Migration Studies and New Societies oraz QuBiD – Quantitative Biodiversity.

Z oferty shared courses, czyli zajęć hybrydowych i online przygotowywanych przez uczelnie członkowskie, może korzystać łącznie ponad 350 tys. studentów i doktorantów Sojuszu. Można więc studiować w Warszawie i jednocześnie uczestniczyć w zajęciach prowadzonych setki kilometrów dalej.

Co roku na innej uczelni Sojusz organizuje zakrojone na szeroką skalę wydarzenie podsumowujące – Annual Meeting. W 2025 roku odbyło się na Uniwersytecie Genewskim, a dwa lata temu na UW. Od tego momentu UW sprawował najdłuższą w historii Sojuszu prezydencję w 4EU+ (od września 2024 roku do listopada 2025 roku). Okres ten zbiegł się z rozpoczęciem dziesięcioletniej strategii 4EU+ na lata 2025–2035 oraz realizacją projektu 1CORE – One Comprehensive Research-Intensive European University. Powołano również grupę 4EU+ RESEARCH, której przewodniczy prorektor UW ds. badań prof. Zygmunt Lalak.

Projekt Uczelnie Przyszłości to innowacyjny program dydaktyczny, który zmienia sposób, w jaki studenci zdobywają efekty uczenia się. W jego ramach wdrażany jest Model Edukacji Spersonalizowanej (MES), który pozwala uczestnikom realizować Indywidualne Projekty Innowacyjne (IPI) we współpracy m.in. z przedstawicielami otoczenia społeczno-gospodarczego.

Studenci biorący udział w programie zyskują możliwość:

• realizacji własnych projektów – wspieranych przez opiekunów z uczelni oraz zewnętrznych mentorów biznesowych i naukowych;
• zdobycia 20 tys. zł stypendium na realizację swojego pomysłu;
• uczestnictwa w zindywidualizowanych mikrokursach i warsztatach rozwijających kluczowe kompetencje;
• uzyskania co najmniej 24 punktów ECTS, które zastępują zajęcia na studiach (w ramach indywidualnej organizacji studiów);
• nawiązania współpracy z innowacyjnymi firmami i instytucjami.

Na temat założeń programu oraz doświadczeń dotychczasowych uczestników realizujących w jego ramach swoje autorskie projekty można przeczytać więcej w artykule pt. „Edukacja szyta na miarę” opublikowanym w piśmie uczelni „UW” 2 (119), 2026, s. 42–43.

Uczelnie Przyszłości

Program Uczelnie Przyszłości, którego liderem jest Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, angażuje 12 czołowych polskich uczelni. Oprócz Uniwersytetu Warszawskiego udział w nim biorą również:

• Politechnika Poznańska;
• Politechnika Gdańska;
• Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu;
• Politechnika Śląska;
• Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu;
• Uniwersytet Śląski w Katowicach;
• Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie;
• Uniwersytet Rolniczy w Krakowie;
• Politechnika Łódzka;
• Politechnika Warszawska;
• Warszawski Uniwersytet Medyczny.

Celem programu jest wdrożenie innowacyjnego Modelu Edukacji Spersonalizowanej, który pozwoli osobom studiującym na realizację w ramach studiów Indywidualnych Projektów Innowacyjnych dopasowanych do ich zainteresowań i aspiracji zawodowych. Uniwersytet Warszawski podpisał umowę o dołączeniu do programu w maju 2024 roku.

Projekt Uczelnie Przyszłości jest realizowany w ramach Działania 5.1 Innowacje Społeczne Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego (FERS EFS + 2021–2027).

4 listopada rozpocznie się I edycja Dni Bibliotek Naukowych – ogólnopolskiej inicjatywy Stowarzyszenia Bibliotek Szkół Wyższych, organizowanej pod hasłem „Nauka zaczyna się w bibliotece”. W ramach obchodów biblioteki akademickie w całej Polsce przygotowują wydarzenia, których celem jest promocja bibliotek jako nowoczesnych centrów wiedzy, wspierających naukę, edukację i rozwój innowacyjności.

W programie przygotowanym przez Bibliotekę Uniwersytecką w Warszawie są wydarzenia poświęcone m.in. otwartej nauce, udostępnianiu i popularyzacji wyników badań, historii muzyki, literaturze i sztuce oraz dziedzictwu naukowemu Stanisława Staszica.

Większość wydarzeń jest otwarta dla wszystkich zainteresowanych. Udział w wybranych spotkaniach wymaga wcześniejszej rejestracji.

Szczegółowe informacje i pełny program wydarzeń dostępne są na stronie Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie.

Ważnym punktem jubileuszowych obchodów 210. rocznicy powstania Uniwersytetu Warszawskiego jest cykl wydarzeń prezentujących dorobek kulturalny osób związanych z uczelnią. 22 października otworzył go spektakl Teatru Hybrydy UW pt. „Życie to jest teatr. Kultura studencka Uniwersytetu Warszawskiego”.

Wydarzenie odbyło się w Gmachu Audytoryjnym na Kampusie Głównym UW. Gości powitała prof. Ewa Krogulec, prorektor UW ds. rozwoju: – Inaugurujemy dziś jubileuszowy cykl występów zespołów artystycznych Uniwersytetu Warszawskiego. To wyjątkowa okazja, by przypomnieć bogate tradycje naszej uczelni, a zarazem pokazać, że UW jest nie tylko miejscem kształcenia i prowadzenia badań naukowych, lecz także ważnym ośrodkiem życia kulturalnego, którego działalność wzbogaca Warszawę i całą Polskę.

Spektakl przypomniał twórczość artystów związanych z Teatrem Hybrydy oraz środowiskiem uniwersyteckim. W nowych aranżacjach instrumentalnych wykonywanych na żywo zabrzmiały utwory Jonasza Kofty, Wojciecha Młynarskiego, Andrzeja Kreczmara, Edwarda Stachury, Agnieszki Osieckiej i Ernesta Brylla. Publiczność usłyszała również kompozycje twórców legendarnego Hot Club Hybrydy – miejsca narodzin polskiego jazzu nowoczesnego – w tym Jerzego „Dudusia” Matuszkiewicza, Krzysztofa Komedy, Andrzeja Trzaskowskiego i Włodzimierza Nahornego. Program uzupełniły utwory artystów, którzy współtworzyli historię tego środowiska, m.in. Urszuli Dudziak, Wandy Warskiej, Ewy Bem czy Wojciecha Trzcińskiego.

Warstwa teatralna spektaklu była inspirowana tekstami Stefanii Grodzieńskiej oraz Juliana Tuwima – wybitnego poety i absolwenta Uniwersytetu Warszawskiego.

Konferencja naukowo-metodyczna podsumowująca projekt Dialog pokoleń w dialogu języków odbywała się na Uniwersytecie Warszawskim 20 i 21 października. Pierwszego dnia uczestnicy wzięli udział w spotkaniu w Sali Senatu UW na kampusie uczelni przy Krakowskim Przedmieściu, podczas którego omówili działania zrealizowane w projekcie.

Wydarzenie otworzył prof. Adam Niewiadomski, prorektor UW ds. doktoranckich i prawnych: – Chciałbym serdecznie powitać wszystkich uczestników dzisiejszego spotkania, wśród których – mam nadzieję – są przyszłe studentki i przyszli studenci Uniwersytetu Warszawskiego. Cieszę się, że możemy spotkać się z okazji prezentacji rezultatów  projektu, w który zaangażowany był Instytut Języka Polskiego UW. Uniwersytet Warszawski jest zawsze otwarty na takie inicjatywy – pozwalają one nie tylko dzielić się wiedzą i wynikami badań, lecz także pokazywać pasję, zapał i zaangażowanie uczestników. To wartości, które na uczelni bardzo cenimy.

W projekcie Dialog pokoleń w dialogu języków uczestniczyli uczniowie z powiatów bielskiego, cieszyńskiego i żywieckiego, którzy w maju i czerwcu zbierali materiały, teksty oraz słownictwo gwarowe, prowadząc rozmowy z członkami rodzin i znajomymi starszych pokoleń. Wszystko po to, by udokumentować i ocalić kulturę ludową oraz gwarowe odmiany języka przed zapomnieniem.

Koordynatorką projektu była prof. Elżbieta Wierzbicka-Piotrowska z Instytutu Języka Polskiego UW, która podczas konferencji podsumowała przebieg badań gwaroznawczych.

Częścią konferencji były także wykłady dr. Tymoteusza Króla z Instytutu Slawistyki Polskiej Akademii Nauk pt. „Język wilamowski – historia i stan obecny” oraz prof. Justyny Garczyńskiej z Instytutu Języka Polskiego UW pt. „Gwary w Polsce – żywe dziedzictwo czy język dziadków?”. Dr Magdalena Wanot-Miśtura z Instytutu Języka Polskiego UW poprowadziła warsztaty językowe dla uczniów pod hasłem „Tajemnice współczesnej i dawnej polszczyzny”.

Konferencję uświetnił występ artystyczny uczniów szkoły podstawowej w Wilamowicach.

Proxima to studencki klub Uniwersytetu Warszawskiego, którego tradycja sięga lat 70. XX wieku. Znajduje się przy ul. Żwirki i Wigury 99a na Kampusie Ochota UW. Jest miejscem organizacji wydarzeń muzycznych i kulturalnych.

W 1993 roku budynek został przekazany do użytkowania Fundacji „Universitatis Varsoviensis”, która w kolejnych latach przeprowadziła jego remont i przebudowę, wykorzystując do tego celu środki zgromadzone dzięki własnej inicjatywie i działalności gospodarczej.  Jest także siedzibą Fundacji.

23 października odbyła się symboliczna inauguracja gmachu po przeprowadzeniu prac budowlanych. W uroczystości wzięli udział przedstawiciele m.in.: władz UW, zarządu Fundacji „Universitatis Varsoviensis”, Biura Inwestycji UW, Sejmu RP, instytucji państwowych i samorządowych, a także członkowie społeczności akademickiej oraz zaproszeni goście.

Spotkanie otworzyli: rektor UW prof. Alojzy Z. Nowak, prorektor UW ds. współpracy i spraw pracowniczych prof. Sambor Grucza, prorektor  UW ds. doktoranckich i prawnych prof. Adam Niewiadomski, kanclerz UW Robert Grey, wiceprezesi Fundacji „Universitatis Varsoviensis” Robert Kaleta i Sławomir Sokołowski, poseł na Sejm RP Jarosław Krajewski oraz burmistrz dzielnicy Ochota m.st. Warszawy Piotr Krasnodębski.

– Wydarzenia studenckie są częścią tożsamości Uniwersytetu Warszawskiego. W tym roku obchodzimy 210-lecie powstania naszej uczelni. Mam nadzieję, że wydarzenia kulturalne organizowane w klubie studenckim Proxima również wpiszą się w ten jubileusz – powiedział prof. Alojzy Z. Nowak, rektor UW.

– Dziękuję wszystkich biurom i jednostkom UW zaangażowanym w realizację inwestycji. Życzę Państwu dobrej energii i udanego kolejnego sezonu muzycznego – dodał Robert Grey, kanclerz UW.

Uroczystość odbyła się 23 października w Krakowie.

Sebastian Skuza jest doktorem habilitowanym nauk ekonomicznych, doktorem nauk prawnych i ekonomicznych oraz profesorem Uniwersytetu Warszawskiego. Kieruje Katedrą Systemów Finansowych Gospodarki na Wydziale Zarządzania UW. Jego dorobek naukowy obejmuje ponad 180 publikacji i tekstów poświęconych m.in. finansom publicznym, bankowości, stabilności finansowej oraz regulacjom rynku finansowego.

Szczególne znaczenie mają jego osiągnięcia na rzecz rozwoju systemu nauki i szkolnictwa wyższego w Polsce. W latach 2017–2020, jako podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego, odpowiadał m.in. za finanse, audyt i kontrolę. Uczestniczył w procesie zmian systemu finansowania uczelni publicznych, obejmujących m.in. wprowadzenie subwencji, mechanizmów zwiększających stabilność finansowania oraz wykorzystanie skarbowych papierów wartościowych do wspierania rozwoju uczelni.

Prof. Sebastian Skuza pełnił również funkcję sekretarza stanu w Ministerstwie Finansów, Generalnego Inspektora Informacji Finansowej oraz zastępcy przewodniczącego Komisji Nadzoru Finansowego. Jest promotorem czterech rozpraw doktorskich i ponad 600 prac dyplomowych.

Wkład w rozwój szkolnictwa wyższego

W uzasadnieniu nadania tytułu prof. Marek Dudek, dziekan Wydziału Zarządzania AGH, podkreślił znaczenie łączenia działalności naukowej z praktyką zarządzania instytucjami publicznymi.

Promotorem doktoratu honoris causa był prof. Tadeusz Słomka, były rektor AGH. Recenzje przygotowali prof. Piotr Jedynak, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, oraz prof. Piotr Wachowiak, rektor Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie.

Prof. Piotr Wachowiak zwrócił uwagę na osiągnięcia prof. Sebastiana Skuzy w zakresie opracowywania i wdrażania mechanizmów finansowania nauki i szkolnictwa wyższego, w tym rozwiązań dotyczących zasad przyznawania środków uczelniom oraz zwiększania nakładów na naukę, podkreślając ich trwałe znaczenie dla funkcjonowania polskiego systemu szkolnictwa wyższego. 

„Do najważniejszych osiągnięć można zaliczyć: opracowanie autorskiej propozycji zastąpienia dotacji podmiotowej subwencją, opracowanie algorytmu wzrostu nakładów na naukę i szkolnictwo wyższe w oparciu o wskaźnik inflacji i wzrostu PKB, wprowadzenie instrumentu obligacji skarbowych jako możliwości finansowania nakładów na naukę i szkolnictwo wyższe (…). Rozwiązania opracowane przez dr. hab. Sebastiana Skuzę, prof. UW na trwałe wpisały się w funkcjonowanie systemu nauki i szkolnictwa wyższego” – napisał rektor SGH.

Z kolei prof. Piotr Jedynak podkreślił znaczenie dorobku naukowego i doświadczenia zawodowego prof. Skuzy, wskazując na jego wkład w tworzenie rozwiązań systemowych i legislacyjnych wspierających rozwój szkolnictwa wyższego.

„Wszystkie wyżej wymienione osiągnięcia razem, ale także każde z nich z osobna świadczą o doniosłym wkładzie Sebastiana Skuzy w rozwój i poprawę stanu szkolnictwa wyższego w Polsce” – zaznaczył rektor UJ.

Po odczytaniu uchwały Senatu AGH prorektor prof. Tadeusz Telejko wręczył nowemu doktorowi honoris causa epitogium, dyplom oraz medal.

Kapitał żelazny i finanse publiczne 

Podczas uroczystości prof. Sebastian Skuza wygłosił wykład poświęcony stabilności finansowej uczelni publicznych. Przedstawił koncepcję budowania kapitału żelaznego jako instrumentu wzmacniającego długoterminową autonomię finansową szkół wyższych.

– Kapitał żelazny powinien być traktowany jako instrument budowania fundamentów długookresowej autonomii i stabilności finansowej uczelni – podkreślił prof. Sebastian Skuza.

Profesor zaproponował systemowy mechanizm corocznego przekazywania uczelniom publicznym skarbowych papierów wartościowych o wartości co najmniej 0,2 proc. PKB, z przeznaczeniem uzyskiwanych środków przede wszystkim na inwestycje i rozwój.

Konkurs na Grant jest realizowany w ramach Zadania nr 1 „Inkubator Rozwoju” projektu Science4Business – Nauka dla Biznesu. Pracownicy i doktoranci Uniwersytetu Warszawskiego mogli ubiegać się o finansowanie prac przedwdrożeniowych, których celem jest podniesienie poziomu gotowości technologicznej (TRL) oraz biznesowej (BRL).

– Tworzymy coraz bardziej zintegrowaną drużynę i społeczność sportu akademickiego. Bardzo mnie to cieszy, podobnie jak dobra współpraca z Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Ministerstwem Sportu i Turystyki. Prowadzimy również bardzo dobre rozmowy z firmami publicznymi i prywatnymi. Mam nadzieję, że jeszcze do końca roku podpiszemy kilka umów sponsorskich, które dopełnią ten system wsparcia – powiedział prof. Alojzy Z. Nowak, rektor UW, który pro publico bono pełni funkcję prezesa Zarządu Głównego AZS.

UW liderem klasyfikacji generalnej

Podczas gali w Teatrze Capitol, która odbyła się 22 października, przypomniano rok sukcesów polskiego sportu akademickiego. Jednym z najważniejszych punktów wydarzenia było podsumowanie Akademickich Mistrzostw Polski. To cykl, który przez cały rok angażuje tysiące studentów i pozwala uczelniom z całego kraju rywalizować w ponad 30 dyscyplinach. Zwycięzcą klasyfikacji generalnej został Uniwersytet Warszawski. Drugie miejsce zajęła Politechnika Gdańska, a podium uzupełniła Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie.

– Cieszyłem się także wtedy, gdy wygrywały inne uczelnie i z wielką przyjemnością wręczałem im medale za pierwsze czy drugie miejsce. Uniwersytet Warszawski z reguły znajdował się w pierwszej trójce, a teraz mam podwójny powód do radości. Gratuluję wszystkim medalistom, uczelniom z pierwszej dziesiątki, ale także wszystkim uczestnikom Akademickich Mistrzostw Polski. Drużynie Uniwersytetu Warszawskiego ściskam dłoń ze szczególną satysfakcją, bo jej sukces daje mi dodatkową radość jako rektorowi – mówił prof. Alojzy Z. Nowak.

W uroczystości uczestniczył również prof. Adam Niewiadomski, prorektor UW ds. doktoranckich i prawnych.

W klasyfikacji medalowej cyklu AMP zwyciężyła Akademia Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach przed Uniwersytetem Warszawskim i Politechniką Gdańską.

Najważniejsze indywidualne wyróżnienie trafiło do Anny Puławskiej. Reprezentantka AZS AWF Gorzów Wielkopolski w sierpniu zdobyła w Poznaniu brązowy medal mistrzostw świata w olimpijskiej konkurencji K1 na 500 m. Wcześniej, podczas mistrzostw Europy w portugalskim Montemor-o-Velho, dwukrotnie sięgnęła po srebro: w jedynce na 500 m oraz w dwójce na tym samym dystansie, wspólnie z Martyną Klatt. To kolejne sukcesy zawodniczki, która ma w dorobku m.in. dwa medale olimpijskie z Tokio: srebrny w K2 i brązowy w K4 na 500 m.

Ważną częścią uroczystości było uhonorowanie medalistów tegorocznych Akademickich Mistrzostw Świata. Biało-czerwoni wielokrotnie stawali na podium, potwierdzając, że potrafią skutecznie łączyć studiowanie ze sportem na wysokim poziomie. Nagrody odebrali przedstawiciele kajakarstwa, kolarstwa, podnoszenia ciężarów, karate i zapasów, cheerleadingu, futsalu kobiet i mężczyzn, żeglarstwa oraz sportów umysłowych: brydża i szachów. Doceniono również trenerów, których codzienna praca miała istotny udział w tych osiągnięciach.

Szczególne wyróżnienie otrzymali organizatorzy Akademickich Mistrzostw Świata w futsalu w Warszawie. Turniej uznano za sportową imprezę roku AZS. Zawody, przygotowane przez AZS Warszawa, odbyły się w lipcu i sprowadziły do Polski akademickie reprezentacje walczące o medale zarówno w rywalizacji kobiet, jak i mężczyzn. Po 20 latach od mistrzostw w Poznaniu światowy futsal akademicki ponownie zagościł w naszym kraju. Organizacyjny sukces szedł w parze ze sportowym, a podczas gali wyróżniono medalistki i medalistów obu polskich reprezentacji futsalowych.

Gala była również okazją do docenienia pracy z najmłodszymi zawodnikami. Wyróżniono 10 najlepszych klubów AZS w systemie sportu dzieci i młodzieży. Najwyżej spośród nich sklasyfikowano OŚ AZS Poznań, który zajął pierwsze miejsce w całym systemie. Drugą pozycję wywalczył AZS AWF Warszawa. Nagrody im. Eugeniusza Pietrasika otrzymali Miłosz Grzybowski, Aleksandra Lewandowska i Monika Moskal, a medalem za zasługi w rozwoju sportu akademickiego uhonorowano Dušana Hamara. Wśród wyróżnionych instytucji i partnerów są: Ministerstwo Sportu i Turystyki, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, PGE Polska Grupa Energetyczna oraz Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.

O sportowej tradycji Uniwersytetu Warszawskiego można przeczytać na łamach jubileuszowego pisma uczelni „UW” >>

 

„mUWi się. Podkasty Uniwersytetu Warszawskiego” to cykl rozmów poświęconych życiu akademickiemu – nauce, dydaktyce, inwestycjom oraz sprawom ważnym dla uczelni. Gośćmi dwóch kolejnych odcinków drugiego sezonu są dr Irina Bogdanovich – dyrygentka, pianistka i kompozytorka, od 2002 roku dyrygentka i kierowniczka artystyczna Chóru Akademickiego UW, laureatka licznych nagród dyrygenckich, oraz dr Wojciech Pławner, skrzypek, dyrygent i pedagog, laureat krajowych i międzynarodowych konkursów skrzypcowych, pełniący w chórze funkcję instruktora głosowego.

Pierwszy odcinek poświęcony jest działalności Chóru Akademickiego UW oraz przygotowaniom do obchodów 210-lecia Uniwersytetu Warszawskiego. Rozmówcy zapowiadają jubileuszowy repertuar inspirowany twórczością kompozytorów związanych z uczelnią, w tym Józefa Elsnera, Karola Szymanowskiego i Fryderyka Chopina. Opowiadają również o intensywnym sezonie koncertowym oraz przybliżają także codzienne funkcjonowanie chóru.

W drugim odcinku dr Irina Bogdanovich i dr Wojciech Pławner zastanawiają się nad fenomenem Chóru Akademickiego UW, którego historia liczy już 105 lat. Rozmowa dotyczy różnorodności repertuaru – od muzyki dawnej i klasycznych dzieł Bacha, Mozarta czy Beethovena po kompozycje współczesne – oraz sukcesów zespołu, w tym nagrody Fryderyk i nominacji do tego wyróżnienia. Goście wspominają występy na prestiżowych scenach i podczas ważnych wydarzeń, a także opowiadają o planach na przyszłość.

Dbałość o zachowanie standardów debaty publicznej jest wspólną odpowiedzialnością wszystkich członków i członkiń społeczności akademickiej – zarówno osób zatrudnionych, jak i studiujących. Dotyczy to również wypowiedzi publikowanych w internecie, w tym w mediach społecznościowych.

Zasady dotyczące kultury wypowiedzi zostały określone w Kodeksie Etyki UW, przyjętym na mocy zarządzenia rektora UW z 1 października 2026 roku, oraz w Kodeksie Etyki Studenckiej UW, uchwalonym przez Parlament Studentów UW 14 listopada 2023 roku.

Odpowiedzialność za wypowiedzi publiczne

Kodeks Etyki UW określa konkretne standardy publicznych wypowiedzi. Zobowiązuje członków społeczności UW do zachowania kultury wypowiedzi, powstrzymywania się od upowszechniania treści obraźliwych, dyskryminujących i poniżających oraz niedyskredytowania osiągnięć naukowych innych osób. Przypomina również o odpowiedzialności za prezentowane stanowiska i konieczności ich rzeczowego uzasadniania.

Rozpowszechnianie nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd informacji, formułowanie bezpodstawnych oskarżeń oraz publiczne obrażanie i poniżanie innych osób są sprzeczne ze standardami odpowiedzialnej komunikacji. Zachowania takie mogą naruszać godność i dobre imię osób, których dotyczą, prowadzić do eskalacji konfliktów, podważać wzajemne zaufanie oraz negatywnie wpływać na funkcjonowanie całej wspólnoty akademickiej.

Wolność słowa i prawo do krytyki

Uniwersytet Warszawski szanuje prawo pracowników, doktorantów i studentów do wyrażania niezależnych opinii, również krytycznych wobec funkcjonowania uczelni, działań jej władz i obowiązujących procedur. Krytyka jest ważnym elementem życia akademickiego, powinna jednak opierać się na faktach, argumentach merytorycznych i poszanowaniu innych osób. Prawo do krytyki nie oznacza jednak przyzwolenia na rozpowszechnianie świadomie fałszywych informacji, formułowanie bezpodstawnych zarzutów czy naruszanie godności innych osób.

Szczególna odpowiedzialność w sprawach wrażliwych

Szczególnej odpowiedzialności wymagają wypowiedzi dotyczące spraw wrażliwych, w tym dyskryminacji, molestowania seksualnego i innych zachowań niepożądanych. Uniwersytet uznaje potrzebę otwartej dyskusji o tych problemach, zgłaszania nieprawidłowości i krytycznej oceny stosowanych rozwiązań. Równocześnie podkreśla znaczenie rzetelnego przedstawiania okoliczności oraz poszanowania godności i praw wszystkich osób, których dotyczą omawiane sprawy.

Wspólna odpowiedzialność za standardy debaty

Odpowiedzialność za standardy życia akademickiego to też reagowanie na naruszenia. Kodeks Etyki UW określa również zasady reagowania na naruszenia, w szczególności możliwość sygnalizowania nieprawidłowości przełożonym lub powołanym do tego organom uczelni.

Więcej o dostępnych formach pomocy i instytucjach wsparcia na UW >>

UNICENTRO to publiczny uniwersytet stanowy położony w stanie Paraná, w południowej Brazylii. Uniwersytet Warszawski współpracuje z nim od 2017 roku, głównie w dziedzinie językoznawstwa.

19 października w Pałacu Kazimierzowskim odbyło się spotkanie władz UW z delegacją brazylijską, w skład której weszli prof. Paulo Roberto da Silva, prorektor ds. badań, oraz prof. Cibele Krause Lemke, koordynatorka biura współpracy z zagranicą. UW reprezentował prof. Sambor Grucza, prorektor ds. współpracy i spraw pracowniczych. W spotkaniu uczestniczyli również badacze Uniwersytetu Warszawskiego: dr Samuel Figueira Cardoso z Instytutu Studiów Iberyjskich i Iberoamerykańskich Wydziału Neofilologii i dr Izabela Stąpor z Instytutu Języka Polskiego Wydziału Polonistyki.

Umiędzynarodowienie szkolnictwa wyższego i rozwijanie współpracy naukowej między brazylijskimi uczelniami a partnerami z zagranicy jest realizowane dzięki programowi CAPES Global.edu. UNICENTRO uczestniczy w dwóch sieciach naukowych: Global South 2030 Network for Scientific Cooperation and Sustainable Development oraz Globalis Network – International Cooperation for Sustainable Development.

Uniwersytet Warszawski jest partnerem strategicznym w sieci Globalis Network, rozwijającej współpracę naukową w takich obszarach jak chemia, nanonauka, administracja, historia, geografia i nauki humanistyczne.

Podczas rozmów na UW poruszono również kwestię możliwości przystąpienia do sieci Global South 2030 Network for Scientific Cooperation and Sustainable Development. Jej działalność koncentruje się m.in. na biologii, ochronie różnorodności biologicznej, naukach rolniczych, leśnictwie, inżynierii środowiska, pielęgniarstwie i farmacji.

Praca w Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego nie ogranicza się jedynie do obszarów bezpieczeństwa i dyplomacji. Organizacja oferuje również perspektywy zatrudnienia specjalistom z wielu innych dziedzin, m.in. IT (w tym cyberbezpieczeństwa, sztucznej inteligencji i analizy danych), stosunków międzynarodowych, administracji, PR, marketingu czy finansów.

O tym, jak funkcjonuje NATO, jak przebiega rekrutacja, jakie są programy stażowe czy jak wygląda praca w kwaterze głównej w Belgii, będzie można dowiedzieć się bezpośrednio od przedstawicieli Organizacji. Wydarzenie jest współorganizowane przez Biuro Karier UW.

II edycja „Inkubatora Dyplomacji”

Inkubator Dyplomacji to inicjatywa Uniwersytetu Warszawskiego i Ministerstwa Spraw Zagranicznych (MSZ), której celem jest przybliżenie studentom specyfiki pracy w polskiej dyplomacji oraz możliwości rozpoczęcia kariery w służbie zagranicznej.

Projekt został zainaugurowany w maju 2026 roku. Organizuje go Biuro Karier UW we współpracy z MSZ, oraz z dwoma wydziałami UW: Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych i Kultur Azji i Afryki. 4 listopada rozpocznie się II edycja przedsięwzięcia.

Konferencja #UWagaNauka jest poświęcona dobrym praktykom w komunikacji naukowej. Tegoroczna edycja będzie okazją do wymiany doświadczeń oraz poznania metod skutecznego przekazywania wiedzy różnym grupom odbiorców. Zaproszeni eksperci i popularyzatorzy nauki opowiedzą o realizowanych projektach, doświadczeniach związanych z działalnością w mediach oraz wyzwaniach współczesnej komunikacji naukowej.

– Wspieranie inicjatyw takich jak konferencja #UWagaNauka to dla ministerstwa strategiczna inwestycja w budowanie świadomego społeczeństwa. Zależy nam na tym, by polskie uczelnie dysponowały kadrą doskonale przygotowaną do partnerskiego dialogu, a środki przeznaczane na ten cel przekładały się na dotarcie do społeczeństwa – wskazuje dr Barbara Szelewa-Kropiwnicka, dyrektorka Departamentu Analiz Strategicznych i Popularyzacji Nauki w MNiSW.

– Szósta edycja konferencji #UWagaNauka pokazuje, że nie unikamy trudnych tematów – od sporów w sieci po dezinformację. Chcemy dawać narzędzia tym, którzy na co dzień tłumaczą skomplikowany świat nauki na język zrozumiały dla każdego – podkreśla Jacek Sztolcman, kierownik Centrum Współpracy i Dialogu UW.

Wydarzenie jest skierowane przede wszystkim do osób zajmujących się promocją i popularyzacją nauki, w tym pracowników uczelni i instytucji kultury, dziennikarzy naukowych oraz wszystkich zainteresowanych komunikowaniem wiedzy.

O komunikacji nauki w praktyce

W programie konferencji są wystąpienia poświęcone m.in. prowadzeniu dyskusji w internecie, popularyzacji badań naukowych w mediach społecznościowych oraz tworzeniu podkastów.

– Komunikacja naukowa w erze cyfrowej to niełatwe zadanie. Wymaga nie tylko precyzji merytorycznej, ale też odwagi wchodzenia w bezpośrednią interakcję z odbiorcą – zauważa dr Tatiana Witkowska z Centrum Współpracy i Dialogu UW, pomysłodawczyni konferencji, i dodaje: – Program nadchodzącej edycji ułożyliśmy wokół realnych wyzwań, przed którymi staje każdy, kto obecnie zajmuje się komunikacją wiedzy. #UWagaNauka to przede wszystkim praktyka – spotkania z ludźmi, którzy chcą wiedzieć, jak dotrzeć do różnych grup odbiorców z rzetelnym komunikatem.

Wśród prelegentów VI edycji #UWagaNauka są:

• Martyna Zachorska, znana w mediach społecznościowych jako „Pani od feminatywów”, która opowie o źródłach konfliktów i sposobach radzenia sobie z nimi w mediach społecznościowych;
• dr Damian Parol, dietetyk i twórca internetowy, który wygłosi wystąpienie pt. „Czemu warto się kłócić w internecie?”;
• dr Maciej Majdecki, chemik z UW i twórca profilu „luminescent_chemist”, który przedstawi sposoby łączenia pracy naukowej z popularyzacją wiedzy w mediach społecznościowych;
• dr Łukasz Pawłowski, współtwórca i współprowadzący „Podkast Amerykański”, który podzieli się doświadczeniami związanymi z tworzeniem popularnego podkastu;
• dr Jerzy Hołub, dyrektor marketingu na Polskę, Czechy i Słowację w Mastercard.

Konferencja odbędzie się 5 listopada w budynku UW przy ul. Dobrej 55 w Warszawie, w sali 0.410.

Udział jest bezpłatny, jednak ze względu na ograniczoną liczbę miejsc obowiązuje rejestracja, która potrwa do 3 listopada do godz. 8.00. Zgłoszenia przyjmowane są za pośrednictwem formularza rejestracyjnego.

Szczegółowe informacje dotyczące konferencji i programu są dostępne na stronie Centrum Współpracy i Dialogu UW.

Ważnym punktem jubileuszowych obchodów 210. rocznicy powstania Uniwersytetu Warszawskiego jest cykl wydarzeń prezentujących dorobek kulturalny osób związanych z uczelnią. Czekają nas jego cztery odsłony z udziałem trzech zespołów artystycznych UW: Chóru Akademickiego, Teatru Hybrydy oraz Teatru Tańca „Warszawianka”. Nie zabraknie także gościa specjalnego – zespołu Poparzeni Kawą Trzy, współtworzonego przez absolwentów Uniwersytetu Warszawskiego.

Zespoły przygotowały autorskie występy ukazujące historyczne etapy współtworzenia kultury i oddziaływania na nią przez Uniwersytet: narodziny polskiej kultury akademickiej, muzyczne dziedzictwo UW oraz kulturę studencką XX wieku. Punktem kulminacyjnym cyklu będzie koncert finałowy w Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie (19 listopada), dokładnie w rocznicę utworzenia Uniwersytetu Warszawskiego.

Wydarzenia cyklu będzie współtworzyć około 450 wykonawców – studentów, doktorantów, pracowników i absolwentów Uniwersytetu Warszawskiego. Wszystkie zostaną zorganizowane w przestrzeniach uczelni i będą dostępne nieodpłatnie dla społeczności akademickiej.

Cykl popularyzuje historię Uniwersytetu Warszawskiego, przybliża sylwetki wybitnych postaci związanych z uczelnią oraz ukazuje miejsca, które odegrały istotną rolę w polskiej kulturze. Każde wydarzenie stanowi odrębny rozdział, a wszystkie razem tworzą spójną opowieść o Uniwersytecie jako instytucji mającej niebagatelny wpływ na dziedzictwo kraju od początku XIX wieku po współczesność.

22 października, godz. 19.00 | Aula im. Jana Baszkiewicza, Gmach Audytoryjny |wstęp wolny

4 listopada, godz. 19.00 | Auditorium Maximum | wstęp wolny

13 listopada, godz. 19.00 | Auditorium Maximum| wstęp wolny

210 lat UW. Koncert galowy

19 listopada, godz. 19.00 | Biblioteka Uniwersytecka

Przebudowa Domu Studenta nr 5 UW znajdującego się przy ul. Smyczkowej 5/7 na warszawskim Służewie ma na celu podniesienie standardu zamieszkania studentów oraz zapewnienie optymalnych warunków do nauki.

Obiekt, posiadający cztery kondygnacje nadziemne oraz jedną podziemną, przejdzie całkowitą przebudowę układu funkcjonalnego wnętrz. W ramach inwestycji dotychczasowe pokoje zostaną przekształcone w niezależne, samodzielne jednostki mieszkalne. Moduły mieszkalne zostaną w pełni umeblowane oraz wyposażone we własny węzeł sanitarny (łazienkę) i aneks kuchenny wraz z niezbędnym wyposażeniem AGD.

W zmodernizowanym akademiku dostępne będą 102 pomieszczenia jedno- lub dwuosobowe dla 140 studentów (w tym 3 pokoje jednoosobowe dla osób z niepełnosprawnościami).

Budynek będzie w pełni przystosowany do potrzeb osób z niepełnosprawnościami – w obrębie centralnej klatki schodowej zaplanowano montaż windy osobowo-towarowej. Wejścia do budynku od strony północnej i południowej zostaną wyposażone w podjazdy.

Dodatkowo obiekt zostanie poddany kompleksowej termomodernizacji, obejmującej wymianę stolarki okiennej i drzwiowej oraz docieplenie ścian zewnętrznych i stropu poddasza. Na dachu budynku zastosowany zostanie system instalacji fotowoltaicznej.

Zakończenie prac budowlanych planowane jest w sierpniu 2028 roku, a udostępnienie zmodernizowanych przestrzeni studentom – jesienią 2028 roku.

Przebudowa Domu Studenta nr 5 jest częścią Programu Wieloletniego „Uniwersytet Warszawski 2016–2027”, kompleksowego planu inwestycyjnego uczelni. Przedsięwzięcie zostało dofinansowane ze środków Funduszu Dopłat w Banku Gospodarstwa Krajowego zasilanego środkami budżetu w ramach rządowego programu bezzwrotnego wsparcia budownictwa mieszkaniowego. Więcej informacji >>

Uniwersytet Warszawski od lat systematycznie realizuje inwestycje, które mają na celu stworzenie jak najlepszych warunków do pracy i studiowania dla społeczności UW. Powstają nowe budynki i kompleksowo modernizowane są istniejące już gmachy. Inwestycje te dotyczą m.in. infrastruktury wydziałowej, domów studenckich, przestrzeni administracyjnych, obiektów sportowych czy ośrodków wypoczynkowych uczelni.

Nowe gmachy i modernizacja tych już istniejących umożliwiają realizację nowoczesnych interdyscyplinarnych badań, prowadzenie dydaktyki na najwyższym poziomie oraz stworzenie komfortowych i funkcjonalnych przestrzeni dla pracowników uczelni.

Działania te są doceniane w konkursach społecznych, architektonicznych i branżowych. Inwestycje UW otrzymały liczne nagrody i wyróżnienia, takie jak tytuł „Lider Dostępności”, Nagroda Architektoniczna Prezydenta m.st. Warszawy, Nagroda Architektoniczna „Polityki”, Nagroda Stowarzyszenia Architektów Polskich (SARP), Grand Prix w plebiscycie Polska Architektura XXL 2025 czy wyróżnienie „Złoty Kompas”.

Działania inwestycyjne są m.in. częścią Strategii UW na lata 2023–2032, Programu Wieloletniego „Uniwersytet Warszawski 2016– 2027” oraz programu „Inteligentny Zielony Uniwersytet”.

Inwestycje UW są projektowane w sposób sprzyjający większej elastyczności, interdyscyplinarności i otwartości uczelni, realizowane z myślą o potrzebach osób z niepełnosprawnościami oraz przy uwzględnieniu rozwiązań na rzecz ekologii i energooszczędności.

W tworzeniu koncepcji architektonicznych budynków biorą udział ich przyszli użytkownicy. Dla poszczególnych przedsięwzięć są powoływane zespoły, które zgłaszają potrzeby jednostek i opiniują funkcjonalność rozwiązań. Dzięki temu inwestycje nie ograniczają się wyłącznie do rozbudowy infrastruktury, ale realnie odpowiadają na potrzeby społeczności, wspierając zmianę sposobu pracy, studiowania i prowadzenia badań na Uniwersytecie Warszawskim.

Kompleksowy plan rozwoju

Od 2016 roku Uniwersytet Warszawski realizuje Program Wieloletni „Uniwersytet Warszawski 2016–2027”, kompleksowy plan rozwoju uczelni. Jego główną funkcją jest wsparcie potencjału nauk humanistycznych i społecznych, a także ich włączenie do innowacyjnych, eksperymentalnych programów. Program ma również na celu wzmocnienie międzynarodowej pozycji uczelni oraz zwiększenie jej roli we wspieraniu przemian społecznych i gospodarczych. Obejmuje on budowę nowych oraz rozbudowę lub przebudowę istniejących budynków.

W latach 2016–2027 realizowane są projekty na trzech uniwersyteckich kampusach: przy Krakowskim Przedmieściu, na Ochocie oraz na Służewie. Nowe inwestycje powstają także na warszawskim Powiślu.

Zakończono już dziewięć z 14 planowanych inwestycji będących częścią Programu Wieloletniego.

W latach 2024–2025 łącznie zakończono pięć inwestycji: siódmy dom studencki UW („Sulimy”), budynek administracyjno-dydaktyczny na Górnym Dziedzińcu kampusu UW przy Krakowskim Przedmieściu, przebudowę zabytkowego budynku Porektorskiego (obecnie Chopinowskiego), przebudowę poddasza Pałacu Kazimierzowskiego oraz nowy budynek Wydziału Psychologii UW. W 2022 roku otwarto budynek przy ul. Dobrej 55 na Powiślu, gdzie swoje siedziby mają Wydział Neofilologii oraz Wydział Lingwistyki Stosowanej.

Na zaawansowanym etapie prac budowlanych znajduje się gmach przy ul. Bednarskiej 2/4. Z budynku UW na Powiślu będą korzystać studenci, doktoranci i pracownicy Wydziału Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii oraz Wydziału Nauk Ekonomicznych. Swoją siedzibę będzie tu także miała uniwersytecka rozgłośnia – Akademickie Radio Kampus. W kolejnych latach rozpocznie się realizacja ostatnich czterech inwestycji Programu Wieloletniego, w tym m.in. budowy Centrum Sportu i Rekreacji na Ochocie.

Każdego roku 6 marca, w ustanowionym przez Parlament Europejski Dniu Pamięci o Sprawiedliwych, Komitet Fundacji Ogród Sprawiedliwych ogłasza nazwiska osób, które w swoim życiu wykazały się szlachetnym czynem. Osoby te zostają upamiętniane w Ogrodzie Sprawiedliwych w Warszawie – na ich cześć odsłaniane są pamiątkowe kamienie z inskrypcjami, które uzasadniają wybór Komitetu Fundacji Ogród Sprawiedliwych.

Uroczystość „Sprawiedliwi 2026” odbędzie się 3 listopada w auli Starej Biblioteki na kampusie UW przy Krakowskim Przedmieściu. Podczas tegorocznej edycji, poświęconej odwadze i odpowiedzialności, uhonorowani zostaną: afgańska obrończyni praw kobiet Frozan Safi, irański adwokat Khosrow Alikordi oraz bułgarski prawnik i polityk Dimityr Peszew, który podczas II wojny światowej sprzeciwił się deportacji bułgarskich Żydów do obozów zagłady. 

Tego samego dnia w auli Starej Biblioteki UW odbędzie się międzynarodowa konferencja „Odwaga i odpowiedzialność w czasach kryzysu”.

Wydział Nauk Ekonomicznych UW zawarł porozumienie z Chartered Institute of Management Accountants (CIMA), organizacją zajmującą się kształceniem i certyfikacją specjalistów w zakresie rachunkowości zarządczej. W ramach współpracy studenci Uniwersytetu Warszawskiego uzyskają dostęp do Programu „CGMA na Uczelni”, umożliwiającego rozwijanie wiedzy i umiejętności z zakresu finansów, rachunkowości zarządczej, biznesu i zarządzania strategicznego.

– Uzyskanie akredytacji CIMA stanowi ważne potwierdzenie jakości oraz biznesowego charakteru kształcenia, które oferujemy naszym studentom. Chcemy, aby nasi absolwenci byli nie tylko dobrze przygotowani do kariery w finansach i biznesie, ale także rozumieli, w jaki sposób rachunkowość zarządcza wspiera podejmowanie strategicznych decyzji w przedsiębiorstwach – mówi prof. Gabriela Grotkowska, dziekan Wydziału Nauk Ekonomicznych UW.

Nowa akredytacja potwierdza wysoki poziom kształcenia na Wydziale Nauk Ekonomicznych UW. Prowadzony tu kierunek finanse i rachunkowość zajął pierwsze miejsce w Polsce w Rankingu Kierunków Studiów Perspektywy 2026.

– Program CGMA daje studentom możliwość rozwijania kompetencji oraz zdobywania międzynarodowo uznawanej kwalifikacji zawodowej już na etapie studiów. To kolejny krok w budowaniu programu nauczania, który łączy wysokie standardy akademickie z praktyką biznesową i przygotowuje studentów do wymagań współczesnego rynku pracy – dodaje prof. Gabriela Grotkowska.

Międzynarodowe kwalifikacje już podczas studiów

Program CGMA będzie realizowany na kierunku finanse i rachunkowość w ramach specjalności finanse i rachunkowość przedsiębiorstw na studiach pierwszego stopnia. Będą mogli z niego korzystać studenci studiów stacjonarnych oraz niestacjonarnych (wieczorowych), począwszy od trzeciego semestru.

Osoby, które pomyślnie zaliczą wszystkie przedmioty wymagane przez CIMA, uzyskają zwolnienie z trzech egzaminów prowadzących do zdobycia certyfikatu CIMA Certificate in Business Accounting (Cert BA). Aby otrzymać certyfikat, będą musiały zdać jedynie zewnętrzny egzamin Business Accounting 2 (BA2) Fundamentals of Management Accounting Objective Test.

Certyfikat Cert BA jest uznawaną na arenie międzynarodowej kwalifikacją, która stanowi również etap na drodze do uzyskania profesjonalnej kwalifikacji Chartered Global Management Accountant (CGMA).

Porozumienie z CIMA wpisuje się w działania Uniwersytetu Warszawskiego na rzecz rozwijania oferty dydaktycznej oraz wzmacniania współpracy z międzynarodowymi organizacjami zawodowymi i otoczeniem biznesowym. Umożliwia studentom łączenie wiedzy akademickiej z przygotowaniem do zdobywania kwalifikacji zawodowych, zwiększając ich możliwości rozwoju na polskim i międzynarodowym rynku pracy.

„mUWi się. Podkasty Uniwersytetu Warszawskiego” to cykl rozmów poświęconych życiu akademickiemu – nauce, dydaktyce, inwestycjom oraz sprawom ważnym dla uczelni. Gośćmi dwóch kolejnych odcinków 2. sezonu są przedstawiciele Teatru Hybrydy UW: Maciej Dzięciołowski – dyrektor Teatru Hybrydy UW, reżyser, aktor, scenograf i menedżer kultury, współtwórca reaktywowanego w 2005 roku teatru oraz instruktorki artystyczne – Adrianna Szyc i Kornelia Raniszewska.

Pierwszy odcinek poświęcony jest historii i współczesnej działalności Teatru Hybrydy UW, którego korzenie sięgają legendarnej sceny studenckiej związanej z takimi twórcami jak Agnieszka Osiecka, Wojciech Młynarski czy Jonasz Kofta. Maciej Dzięciołowski opowiada o reaktywacji teatru w 2005 roku, jego znaczeniu dla życia kulturalnego uczelni oraz przygotowaniach do jubileuszu 210-lecia Uniwersytetu Warszawskiego. Rozmowa dotyczy także łączenia artystycznej tradycji z twórczością młodego pokolenia, możliwości rozwijania pasji teatralnych przez studentów i doktorantów UW oraz zagranicznych występów zespołu.

W drugim odcinku Adrianna Szyc i Kornelia Raniszewska opowiadają o pracy ze studentami, przygotowaniach do jubileuszowych występów oraz o tym, jak teatr rozwija kreatywność i buduje relacje w społeczności akademickiej. Przybliżają proces powstawania spektakli – od wspólnych pomysłów, przez pracę nad tekstem, muzyką i interpretacją, aż po występ przed publicznością. Opowiadają również o zainteresowaniu młodych ludzi klasyką polskiej piosenki i teatru oraz o przedstawieniach, które łączą pokolenia i skłaniają widzów do refleksji.

19 października odbyło się pierwsze posiedzenie Komitetu Sterującego ds. realizacji planu działania CoARA Uniwersytetu Warszawskiego, powołanego przez rektora UW. Przewodniczącym Komitetu został prof. Zygmunt Lalak, prorektor ds. badań, a jego zastępcą prof. Sambor Grucza, prorektor ds. współpracy i spraw pracowniczych. Wśród członków Komitetu Sterującego są przedstawiciele jednostek, w których realizowane będą pilotażowe działania zapisane w Action Plan oraz prof. Katarzyna Nawrot – pełnomocniczka ds. współpracy z CoARA w Pionie Prorektora ds. badań.

CoARA

CoARA to międzynarodowa koalicja instytucji działających na rzecz reformy systemów oceny badań naukowych, naukowców i instytucji badawczych. Została utworzona z inicjatywy i przy wsparciu Komisji Europejskiej w 2022 roku wokół porozumienia w sprawie reformy oceny badań naukowych ARRA (Agreement on Reforming Research Assessment). Celem inicjatywy jest rozwijanie systemów oceny nauki, które lepiej uwzględniają różnorodność rezultatów działalności badawczej, praktyk i aktywności naukowych oraz ich wkład w jakość i oddziaływanie badań. Jednym z podstawowych założeń CoARA jest większe znaczenie oceny jakościowej, w tym eksperckiej, przy odpowiedzialnym wykorzystywaniu wskaźników ilościowych.

Plan działania UW

Przyjęty przez Uniwersytet Warszawski Action Plan obejmuje lata 2026–2031 i przedstawia planowane działania służące wypracowaniu rozwiązań oraz dostosowywaniu praktyk oceny badań do zasad propagowanych przez CoARA i ewoluujących standardów międzynarodowych.

– Pierwszym krokiem we wdrażaniu Action Plan będzie pilotaż nowych rozwiązań w zakresie oceny działalności naukowej na czterech wydziałach – Wydziale Biologii, Wydziale Filozofii, Wydziale Socjologii oraz Wydziale Fizyki. Pozwoli to zebrać doświadczenia oraz ocenić, które rozwiązania warto rozwijać na UW i stosować szerzej na Uniwersytecie – mówi prof. Zygmunt Lalak, prorektor UW ds. badań.

Takie podejście jest zgodne z ideą CoARA, która zakłada, że reforma oceny badań powinna być procesem stopniowym, uwzględniającym kontekst i specyfikę, w tym poszczególnych instytucji i dyscyplin. Koalicja tworzy przestrzeń do testowania nowych rozwiązań, wymiany dobrych praktyk i uczenia się na podstawie doświadczeń innych instytucji.

Center for Language Education and Cooperation (CLEC) to chińska instytucja zajmująca się promowaniem nauki języka chińskiego na świecie oraz współpracą międzynarodową w dziedzinie edukacji. Jest związana z Ministerstwem Edukacji Chińskiej Republiki Ludowej. Ośrodek zajmuje się zapraszaniem młodych sinologów do Chin, organizowaniem światowej konferencji sinologicznej czy prowadzeniem programu studiów dla tłumaczy. CLEC organizuje również egzaminy HSK – sprawdzające znajomość języka chińskiego mandaryńskiego.

16 października w Sali Złotej Pałacu Kazimierzowskiego odbyło się spotkanie przedstawicieli Uniwersytetu Warszawskiego z członkami delegacji CLEC. Uniwersytet był reprezentowany przez prof. Sambora Gruczę, prorektora ds. współpracy i spraw pracowniczych, oraz naukowców z Wydziału Kultur Azji i Afryki UW: dziekan Wydziału prof. Agatę Bareję-Starzyńską, dr Małgorzatę Religę i dr. Alberta Kozika z Zakładu Sinologii.

– Takie spotkania są potrzebne obu stronom. Goście poznają uczelnię, która od dziesięcioleci bada języki, historię i kultury ich części świata. My budujemy relacje, które mogą zaowocować wymianą studentów, wspólnymi badaniami i rozwojem kształcenia językowego. Zrozumienie innych kultur to także jedno z najstarszych zadań Uniwersytetu – powiedział prof. Sambor Grucza, prorektor UW ds. współpracy i spraw pracowniczych.

Podczas spotkania obie strony wyraziły chęci do pogłębienia rozmów dotyczących współpracy międzyinstytucjonalnej oraz zaangażowania obu stron do realizacji wspólnych przedsięwzięć.

Badacze opisali nowy typ architektury białek, nazwany EIGHT fold (Extraordinarily Intricate Globular Helical Tangled fold), zawierający węzeł 8₃. Istnienie tej struktury zostało wcześniej zasugerowane przez model sztucznej inteligencji AlphaFold.

Zespół pod kierownictwem prof. Joanny Sułkowskiej wyodrębnił białka o tej architekturze spośród ponad 600 tys. zawęźlonych białek. Ich obecność u organizmów oddalonych od siebie o miliony lat ewolucji skłoniła naukowców do postawienia hipotezy, że przewidziana przez sztuczną inteligencję struktura rzeczywiście występuje w naturze. Wyniki wskazują również, że modele sztucznej inteligencji mogą przewidywać bardzo złożone struktury makromolekularne, nawet jeśli podobne architektury nie występowały wcześniej w danych treningowych.

Wyjątkowy proces fałdowania białek

Wszystkie zidentyfikowane białka zawierające węzeł 8₃ występują u bakterii należących do klas Clostridia i Tissierellia. Są to bakterie rozwijające się w środowiskach beztlenowych, często zasiedlające jelita i błony śluzowe. Przedstawiciele Clostridia wspierają zdrowie jelit poprzez produkcję krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych, m.in. maślanu. Bakterie Tissierellia są zwykle komensalami, choć niektóre mogą wywoływać zakażenia oportunistyczne.

Jednym z kolejnych celów badań będzie ustalenie, jaką funkcję pełni węzeł w tych białkach, czy wpływa na ich działanie lub agregację oraz jakie może to mieć znaczenie dla zdrowia człowieka.

Dotychczasowe badania koncentrowały się na poznaniu podstawowych właściwości krajobrazu energetycznego nowej rodziny białek. Z matematycznego punktu widzenia ich struktura wymaga dwukrotnego pokonania bariery topologicznej, co wcześniej uznawano za niemożliwe w przypadku białek.

Zespół prof. Joanny Sułkowskiej, we współpracy z prof. Sophie Jackson z University of Cambridge oraz Zakładem Biofizyki Wydziału Fizyki UW, wykazał, że białko może samodzielnie się rozwinąć. Proces ten składa się z sześciu faz i jest najbardziej złożonym procesem tego rodzaju opisanym dotychczas w literaturze naukowej. Jednocześnie w badanych warunkach nie zaobserwowano samodzielnego ponownego zawęźlenia białka.

Aby wyjaśnić ten paradoks, naukowcy wykorzystali klasyczne symulacje komputerowe oraz metody sztucznej inteligencji, formułując hipotezę podwójnego przeplecenia. Jej eksperymentalna weryfikacja pozostaje wyzwaniem ze względu na trudności w określaniu stopnia zawęźlenia białek w warunkach in vitro.

Nowe spojrzenie na ewolucję białek

Białka zawierające węzeł 8₃ wyróżniają się wysoką symetrią wewnętrzną. Analizy bioinformatyczne wskazują, że architektura EIGHT fold powstała prawdopodobnie w wyniku duplikacji niezawęźlonych fragmentów białka, które po połączeniu utworzyły złożoną strukturę. Mechanizm ten przypomina procesy znane z ewolucji białek membranowych.

Naukowcy zaobserwowali również, że pomimo zachowania architektury przestrzennej w toku ewolucji sekwencje aminokwasowe białek należących do tej rodziny znacząco się różnią. Podobieństwa występują jedynie w nielicznych, kluczowych obszarach, przede wszystkim odpowiedzialnych za utworzenie węzła.

– Fascynujące jest to, jak skomplikowane struktury mogą powstać pod wpływem presji ewolucyjnej – mówi dr Mariusz Możajew z CeNT UW i dodaje: – Odkrycie to wyraźnie pokazuje, że do pełnego zrozumienia mechanizmów biologicznych nie wystarczy sama znajomość sekwencji białka. Równie kluczowe jest poznanie jego topologii oraz ewolucyjnego pochodzenia.

Zdaniem badaczy rozwój metod sztucznej inteligencji może przyczynić się do rozszerzenia klasycznej klasyfikacji białek, uwzględniającej ich sekwencję oraz strukturę drugorzędową i trzeciorzędową, o kolejny element – topologię.

Nagrody Naukowe POLITYKI są przyznawane młodym naukowcom reprezentującym pięć obszarów: nauki humanistyczne, społeczne, o życiu, ścisłe i techniczne. W tegorocznej edycji spośród niemal 400 kandydatur wyłoniono 15 finalistek i finalistów, a następnie pięcioro laureatów głównych nagród. Każdy z nich otrzymał nagrodę w wysokości 15 tys. zł.

Siła przyciągania roślin

Nagrodę w kategorii „Nauki o życiu” otrzymała dr inż. Katarzyna Roguz. Badaczka jest adiunktką w Ogrodzie Botanicznym UW (Wydział Biologii UW). W swojej pracy naukowej zajmuje się głównie interakcją roślin i zapylaczy oraz ewolucją cech kwiatów. Sprawdza m.in., jak kwiaty są postrzegane przez zapylacze, co je przyciąga do roślin i jaką rolę odgrywają mikroorganizmy w nektarze.

Dr inż. Katarzyna Roguz odbyła staże naukowe na Tel Aviv University oraz Philipps-Universität Marburg w ramach programu Bekkera NAWA. Za swoją prace była nagradzana również przez rektora UW, otrzymała też Medal im. Profesora Władysława Szafera Polskiego Towarzystwa Botanicznego. Wyniki swoich badań publikowała m.in. w czasopismach „Annals of Botany”, „Frontiers in Plant Science” i „Urban Forestry & Urban Greening”. Angażuje się także w popularyzację nauki i edukację przyrodniczą. Swoje felietony publikuje m.in. na łamach pisma uczelni „UW”.

Wśród finalistów tegorocznych Nagród był również prof. Oskar Skibski, zastępca dyrektora Instytutu Informatyki na Wydziale Matematyki, Informatyki i Mechaniki UW. Badacz łączy teorię sieci z teorią gier i wyborów. Szuka matematycznych podstaw, które pozwolą dobrać metodę oceny do konkretnego zadania. Wraz z doktorantem Tomaszem Wąsem stworzył pierwszą aksjomatykę PageRanka, algorytmu opracowanego na potrzeby wyszukiwarki Google. Jego badania pomagają rozumieć, kiedy takie metody są stosowane poprawnie, co sprzyja trafniejszym decyzjom w transporcie, bezpieczeństwie i sztucznej inteligencji.

Uniwersytet Warszawski jest krajowym liderem pod względem liczby przyznanych prestiżowych grantów Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych (European Research Council, ERC). Naukowcy związani z UW zdobyli je już 43 razy – to najlepszy wynik w Polsce. Szczególne miejsce w tym gronie zajmuje prof. Piotr Sankowski, który jako jedyny naukowiec w Polsce otrzymał aż cztery granty ERC. Trzy z nich realizuje na Uniwersytecie Warszawskim, a czwarty – w Instytucie Badawczym IDEAS.

Siedmioro badaczy z UW może pochwalić się podwójnym sukcesem w konkursach ERC. Są to: prof. Katarzyna Marciniak z Wydziału „Artes Liberales”, prof. Artur Obłuski z Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej im. Kazimierza Michałowskiego, prof. Justyna Olko z Wydziału „Artes Liberales”, a także czworo naukowców z Wydziału Matematyki, Informatyki i Mechaniki: prof. Mikołaj Bojańczyk, prof. Wojciech Czerwiński, prof. Stefan Dziembowski i prof. Michał Pilipczuk.

Sukcesy badaczy UW w konkursach ERC potwierdzają silną pozycję Uniwersytetu Warszawskiego na europejskiej mapie badań naukowych i jego znaczącą rolę w rozwoju ambitnych, pionierskich projektów badawczych.

Granty Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych (ERC)

Granice deportacji i kwantowa rewolucja

„The Collaborative City: Co-Creation, Legal Frameworks, and Smart City Solutions” to tytuł spotkania organizowanego z udziałem naukowców zaangażowanych w działalność pierwszego programu flagowego Sojuszu 4EU+ („Zdrowie i zmiany demograficzne w środowisku miejskim”). Uczestnicy wykładu dowiedzą się, jak podejścia oparte na współpracy, sprzyjające ramy prawne oraz rozwiązania z zakresu inteligentnych miast mogą przyczynić się do tworzenia bardziej zrównoważonych, sprzyjających integracji społecznej i przyjaznych do życia środowisk miejskich.

Podczas wykładu głos zabiorą:

• dr Grzegorz Kula z Wydziału Nauk Ekonomicznych UW, który wygłosi prezentację dotyczącą kosztów i korzyści związanych z implementacją rozwiązań inteligentnych miast (tytuł wystąpienia: „Costs and benefits of introducing smart city solutions”);
• Sara Valaguzza z Uniwersytetu w Mediolanie, która opowie o badaniach prawnych na rzecz transformacji miejskiej (tytuł wystąpienia: „From Rivalry to Collaborative Dialogue: Legal Research for Urban Transformation”);

dr Editha Marquardt z Uniwersytetu w Heidelbergu, która zaprezentuje, jak uniwersytety i miasta współtworzą przyszłość miejską (tytuł wystąpienia: „Shaping the City Together: Universities and Cities Co-Creating the Urban Future”).

Wykład online odbędzie się 20 października o godz. 11.00.

Wydarzenie jest organizowane w ramach projektu 1CORE (pakiet roboczy 7) i współfinansowane ze środków programu Erasmus+ Unii Europejskiej. Szczegółowe informacje dostępne są na stronie 4EU+ >>

Wioślarskie pojedynki Uniwersytetu z Politechniką mają tradycję sięgająca II Rzeczpospolitej. Nawiązują do słynnej rywalizacji Oksford i Cambridge – regat The Boat Race rozgrywanych na Tamizie w Londynie od 1829 roku.

W tym roku osady warszawskich uczelni rywalizowały ze sobą po raz 75. Areną zmagań był Kanał Żerański. Górą okazała się reprezentacja UW, która po zaciętej walce pokonała Politechnikę – pierwszy raz od 17 lat.