14 października Uniwersytet Warszawski odwiedził Jakov Milatović, Prezydent Republiki Czarnogóry. Wizyta podkreśliła znaczenie współpracy naukowej i akademickiej w rozwijaniu relacji polsko-czarnogórskich oraz rolę UW jako ważnego partnera w międzynarodowym dialogu naukowym. Jednym z przykładów tej współpracy są prowadzone od 25 lat wspólne badania archeologiczne w czarnogórskim Rhizon, o których w wykładzie mówił prof. Piotr Dyczek.
W spotkaniu w Sali Senatu Pałacu Kazimierzowskiego uczestniczyli przedstawiciele władz, a także pracownicy, doktoranci i studenci Uniwersytetu Warszawskiego.
Prof. Alojzy Z. Nowak, rektor UW, w przemówieniu wygłoszonym jako gospodarz spotkania podkreślił znaczenie współpracy naukowej dla rozwijania relacji między oboma krajami: – Bardzo się cieszymy, że możemy gościć Pana Prezydenta na Uniwersytecie Warszawskim. Polskę i Czarnogórę łączą podobne wartości, również te dotyczące prowadzenia najwyższej jakości badań naukowych. Nasi archeolodzy już od lat pracują m.in. na stanowisku Rhizon, przyczyniając się do odkrywania dziedzictwa przodków, a także rozwoju dialogu międzynarodowego i budowania trwałych relacji poprzez naukę.
Jakov Milatović, Prezydent Republiki Czarnogóry, mówił m.in. o historii swojego kraju, wspólnych doświadczeniach z Polską, integracji europejskiej, sile dobrych stosunków międzypaństwowych, wzajemnym szacunku i znaczeniu solidarności. – Czarnogóra i Polska to nie tylko partnerzy, których łączą dekady współpracy politycznej, ale również przyjaciele ukształtowani przez historię, zjednoczeni wartościami i zaangażowani w budowę wspólnej przyszłości – mówił Prezydent Jakov Milatović.
Witając uczestników spotkania, Robert Grey, kanclerz UW, zwrócił uwagę na rolę uniwersytetów w budowaniu trwałych więzi międzynarodowych: – Polityka często koncentruje się na wyzwaniach dnia dzisiejszego, natomiast uniwersytety mają wyjątkową zdolność budowania relacji, które trwają przez pokolenia. Europa to nie tylko wspólne instytucje i wyzwania współczesności, ale również historia, dziedzictwo i więzi łączące nasze społeczeństwa od stuleci. Współpraca polskich i czarnogórskich naukowców pokazuje, że nauka nie tylko poszerza naszą wiedzę o świecie, ale także zbliża do siebie ludzi i narody, tworząc trwałe fundamenty naszej wspólnej europejskiej przyszłości.
Współpraca badawcza
Częścią spotkania był również wykład prof. Piotr Dyczka, dyrektora Ośrodka Badań nad Antykiem Europy Południowo-Wschodniej UW, poświęcony historii 25 lat czarnogórsko-polskich badań archeologicznych w Rhizon.
Półwysep Bałkański oraz tereny leżące wokół Morza Czarnego to obszary szczególnego zainteresowania archeologów z Ośrodka Badań nad Antykiem Europy Południowo-Wschodniej UW. Rhizon w Czarnogórze – stolica iliryjskiej królowej Teuty – to jedno z najważniejszych stanowisk, na których prowadzą oni badania. Prace naukowców opierają się zarówno na tradycyjnych metodach archeologicznych, jak i nowoczesnych, interdyscyplinarnych metodach badawczych. Archeolodzy prowadzą szereg badań geofizycznych i antropologicznych, a także analizują pod względem fizykochemicznym malowidła ścienne, naczynia ceramiczne i metale. Zajmują się konserwacją kamienia oraz odlewami niektórych zabytków, dokonują również komputerowych rekonstrukcji archeologicznych.
Również studenci mogą pracować u boku uniwersyteckich archeologów. Co roku ich kilkudziesięcioosobowa grupa bierze udział w pracach terenowych i opracowaniu zabytków. W trakcie spotkania z Prezydentem Czarnogóry studenci mieli możliwość zadania ważnych pytań dotyczących współpracy badawczej obu krajów.
Risan, znane w czasach starożytnych jako Rhizon i Risinum, leży w Zatoce Kotorskiej i jest najstarszą osadą na tym obszarze. Od końca IV wieku p.n.e. znajdowało się pod silnymi wpływami hellenistycznymi. Po upadku ostatniego iliryjskiego króla było kontrolowane przez Rzym, a od początku I wieku stało się częścią Imperium.
Po sporadycznych wykopaliskach w XX wieku Rhizon jest konsekwentnie badane i odkrywane od 2001 roku przez zespół z Uniwersytetu Warszawskiego i Urzędu Ochrony Zabytków Czarnogóry. Prowadzona od 25 lat współpraca naukowców z Polski i Czarnogóry pokazuje, że wspólne badania mają znaczenie wykraczające poza osiągnięcia naukowe. Sprzyjają wymianie doświadczeń, budowaniu wzajemnego zaufania i rozwijaniu trwałych relacji między oboma krajami. Wizyta Prezydenta Czarnogóry na UW była okazją do podkreślenia znaczenia tego partnerstwa oraz roli uniwersytetów w zacieśnianiu współpracy międzynarodowej.
