Podczas prac archeologicznych przeprowadzonych w rejonie kompleksu Machu Picchu odkryto nieznane dotychczas drogi pochodzące z epoki Inków. Znaczący wkład w to odkrycie mają Centrum Badań Andyjskich Uniwersytetu Warszawskiego i współpracująca z nim Politechnika Wrocławska.
Odkrycie jest wynikiem badań na terenie Narodowego Parku Archeologicznego Machu Picchu, przeprowadzonych z wykorzystaniem technologii teledetekcji LiDAR – narzędzia, które pozwala uzyskać szczegółowe informacje o terenie i wykryć obiekty ukryte pod gęstą roślinnością.
Prace terenowe zrealizowane na przełomie lipca i sierpnia 2026 roku przez polsko-peruwiańską ekipę pozwoliły na identyfikację ponad 2,5 km dróg prekolumbijskich, dotychczas zupełnie nieznanych, bo pokrytych gęstym lasem tropikalnym. Drogi te prowadzą do platform i tarasów na obszarze sąsiadującym z tzw. „Murem Mandor” (Muralla de Mandor), dokładnie naprzeciw słynnego stanowiska Machu Picchu, po przeciwnej w stosunku do jego położenia, prawej stronie doliny Urubamba.
– To odkrycie uzupełnia i znacząco modyfikuje hipotezy dotyczące funkcjonowania całego kompleksu – mówi prof. Mariusz Ziółkowski, dyrektor Centrum Badań Andyjskich UW, i dodaje: – Na terenie Parku Narodowego Machu Picchu znajduje się ponad 60 stanowisk archeologicznych powiązanych sieciami dróg. Stanowiska te pełniły różne funkcje satelitarne wobec głównego zespołu, zwanego Llaqta de Machu Picchu. Są one położone głównie po lewej stronie rzeki i wydawało się, że tam właśnie Inkowie skoncentrowali swe wysiłki urbanistyczne. Drogi, które odkryliśmy, zmieniają ten obraz – okazuje się bowiem, że również druga strona rzeki była poddana znaczącym kulturowym przekształceniom w czasach inkaskich.
Co dalej?
Obecnie trwają ustalenia z Dirección Desconcentrada de Cultura, czyli lokalną delegaturą Ministerstwa Kultury Peru, dotyczące ram współpracy badawczej na najbliższe kilka lat.
– W przyszłorocznej kampanii chcielibyśmy przede wszystkim dokończyć prospekcję teledetekcyjną. Na jej podstawie planujemy realizację prac naziemnych, z przynajmniej częściowym odsłonięciem tych dróg i związanych z nimi obiektów. Na razie zarówno nasza ekipa, jak i strona peruwiańska zachowują wstrzemięźliwość, jeśli chodzi o publiczne ujawnienie dokładnej lokalizacji tych znalezisk. Powód jest prosty – obawa przed nieposkromioną i, niestety, często szkodliwą w konsekwencjach ciekawością różnych „domorosłych poszukiwaczy” – podsumowuje prof. Ziółkowski.
Współpraca międzynarodowa
Odkrycie było możliwe dzięki długoletniej, bo zapoczątkowanej w 2008 roku, współpracy naukowej między Centrum Badań Andyjskich Uniwersytetu Warszawskiego a Regionalną Dyrekcją Kultury w Cuzco (DDC Cusco) i Narodowym Parkiem Archeologicznym Sanktuarium Machu Picchu.
Tegoroczne badania i rejestrację prowadziła ekipa, w skład której weszli archeolog dr Jan Kłaput z Centrum Badań Andyjskich UW, dr Bartłomiej Ćmielewski z Politechniki Wrocławskiej, nadzorujący sam proces skanowania LiDAR-em z użyciem dronu, oraz dr Paweł Dąbek z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu i peruwiański archeolog Jeff Rocky Contreras Soto z Apu Space.
Nadzór nad pracami terenowymi sprawował dr Nino del Solar Velarde, kierownik Koordynacji Badań Archeologicznych Machu Picchu w Regionalnej Dyrekcji Kultury w Cuzco (DDC Cusco), a badania zostały sfinansowane przez Uniwersytet Warszawski.
Mianowany pod koniec lipca 2026 roku Minister Kultury Peru Alberto Beingolea Delgado, przy okazji odbytej 11 sierpnia wizyty inspekcyjnej w Machu Picchu, zapowiedział poparcie Ministerstwa dla dalszych badań nad tym ważnym odkryciem. Więcej informacji na ten temat znajduje się na stronie www.culturacusco.gob.pe >>