Odnowienie doktoratów
prof. Zbigniewa Galusa i prof. Adama Hulanickiego

21 listopada 2012 roku - kolejny dzień uniwersyteckiego święta był szczególnie ważny dla wszystkich chemików. W Sali Senatu UW odbyła się uroczystość odnowienia doktoratów dwóch wybitnych chemików i nauczycieli akademickich od lat związanych z Wydziałem Chemii UW - prof. Zbigniewa Galusa i prof. Adama Hulanickiego

Decyzję o odnowieniu doktoratu prof. Zbigniewa Galusa Senat UW podjął 18 kwietnia 2012 r. Promotorem dorobku naukowego uczonego został prof. Paweł Kulesza, zaś recenzentami byli prof. prof. Mieczysław Łapkowski z Politechniki Śląskiej w Gliwicach, Kazimierz Darowicki z Politechniki Gdańskiej oraz Jacek Lipkowski z Uniwersytetu w Guelph (Kanada).

Uchwała Senatu UW w sprawie odnowienia doktoratu prof. Adama Hulanickiego została podjęta 17 października 2012 r. Promotorką uczonego została prof. Ewa Bulska. Recenzje dorobku naukowego Jubilata napisali: prof. prof. Janusz Gołaś z Akademii Górniczo- Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie, Andrzej Lewenstam z Åbo Akademii University w Turku (Finlandia) oraz Jacek Namieśnik z Politechniki Gdańskiej.

Prof. Paweł Kulesza, promotor odnowienia doktoratu prof. Galusa oraz prof. Ewa Bulska, promotorka odnowienia doktoratu prof. Hulanickiego przedstawili w laudacjach najważniejsze fakty z życia naukowego Jubilatów. Promotorzy dziękowali uczonym za ogromny wkład naukowy, jaki wnieśli w polską i światową chemię, a także zarażenie ich - jak i wielu innych badaczy - zamiłowaniem do tej nauki.

Promotorzy w swoich laudacjach podkreślali, że Jubilaci to nie tylko autorytety, wybitni chemicy, którzy stworzyli szkoły naukowe znane na całym świecie, ale przede wszystkim wielcy ludzie.

- Zarówno studenci, jak i pracownicy są zafascynowani osobowością prof. Zbigniewa Galusa, jego ogromną wiedzą, optymizmem i oddaniem nauce. Wszystkich nauczył solidnej pracy naukowej, oferował pomoc i wsparcie, szanował niezależność swoich uczniów i współpracowników - mówił w laudacji prof. Paweł Kulesza.

- Mówienie o dokonaniach prof. Adama Hulanickiego jest wielką przyjemnością i przygodą intelektualną. Profesor ma wielkie zasługi dla nauki i środowiska akademickiego naszej uczelni. Zasłużył się podczas 50-letniej działalności jako badacz, nauczyciel akademicki, reprezentant UW w gremiach zagranicznych, wzór człowieka, nauczyciela i przyjaciela - podkreślała promotorka odnowienia doktoratu prof. Hulanickiego, prof. Ewa Bulska.

- Nazwiska prof. Zbigniewa Galusa, jak i prof. Adama Hulanickiego otwierają niemal wszystkie drzwi znaczących i szanowanych instytucji naukowych na całym świecie - podsumowała prof. Bulska.

To swoiste święto chemików było również szczególnym wydarzeniem dla rektora naszej uczelni, prof. Marcina Pałysa, który przyłączył się do podziękowań promotorów. - W mojej karierze naukowej zarówno prof. Hulanicki, jak i prof. Galus odegrali wielką rolę. To w grupie prof. Hulanickiego zrobiłem eksperymenty, które znalazły się w mojej pierwszej publikacji, natomiast prof. Galus był recenzentem mojej pracy magisterskiej - powiedział gospodarz uroczystości.

Przemówienie prof. Zbigniewa Galusa miało charakter wspomnieniowo- refleksyjny. Uczony opowiadał jak z Uniwersytetu Łódzkiego przeniósł się na Uniwersytet Warszawski, mówił o seminariach u prof. Kemuli, o swoich kolegach, współpracownikach, zdradził też, co sprawiło, że zainteresował się chemią.

- Jako kilkuletni chłopiec w 1938 roku otrzymałem na Mikołaja książkę pt. „Chemia zdobywa świat”. Chemia przedstawiona w tej książce podziałała na moją wyobraźnię - jawiła mi się jako dziedzina mogąca tworzyć czarodziejską krainę przemian, wybuchów, ognia, dymów, barw i innych niezwykłych zjawisk. To zadecydowało o wyborze chemii jako przedmiotu studiów - wspominał Jubilat.

W drugiej części przemowy prof. Galus podzielił się z gośćmi uroczystości kilkoma spostrzeżeniami i refleksjami dotyczącymi rozwoju nauki.

- Mimo że rozwój nauki w ostatnich dziesięcioleciach przebiegał intensywnie, to pojawiają się głosy mówiące o jej końcu. Takie twierdzenia są tak samo nieuzasadnione, jak mówienie o końcu świata. Koniec nauki byłby dla ludzkości tragedią. Gdyby nieustanne dążenie do wiedzy i nowych odkryć zanikło, jakie ważne dalekosiężne cele przyświecałyby naszym działaniom? - mówił prof. Galus.

Prof. Adam Hulanicki rozpoczął swoje przemówienie od przywołania wspomnienia. - Gdy przed 20 latami prezentowałem w Holandii w University of Twente recenzję rozprawy doktorskiej doktoranta z Polski, trudno było mi sobie wyobrazić, że ten doktorant, jako rektor mojej Alma Mater, wręczać mi będzie to zaszczytne wyróżnienie, jakim jest odnowienie doktoratu - mówił o rektorze Pałysie Jubilat.

Prof. Adam Hulanicki, podobnie jak jego poprzednik, przywołał w swojej mowie wiele wydarzeń i sytuacji, które uprzedziły jego doktorat i miały miejsce tuż po nim. Na jego zainteresowania najbardziej wpłynęli nauczyciele, pasjonaci chemii. Uczony na wszystkich etapach edukacji stykał się ze znakomitymi wykładowcami. - Niewątpliwy wpływ na mój chemiczny rozwój miała pierwsza pracownia chemiczna. Znakomity zespół asystencki - późniejsi profesorowie - zachęcali do zgłębiania wiedzy chemicznej wykraczającej poza minimum - wspominał Jubilat. Uczony wrócił pamięcią do pierwszych lat studiów, swojej pracy zawodowej, zajęć z prof. Kemulą, a także pobytu na stypendium w USA.

Drugą część mowy profesor poświęcił chemii analitycznej. Jubilat mówił o postępach, jakie zaszły w tej dziedzinie nauki, nowych możliwościach i narzędziach badawczych.

***

Prof. Zbigniew Galus został zatrudniony na Uniwersytecie w 1957 roku. Po trzech latach pracy naukowej w Katedrze Chemii Nieorganicznej i Analitycznej, kierowanej przez znakomitość polskiej nauki - prof. Wiktora Kemulę, młody uczony doktoryzował się. Jego praca dotyczyła zastosowania nieruchomej wiszącej elektrody rtęciowej do badania amalgamatów.

Kolejny etap rozwoju naukowego Zbigniewa Galusa to dwuletni staż na Uniwersytecie w Kansas, gdzie współpracował z prof. Rowlandem - późniejszym laureatem Nagrody Nobla. Po powrocie do Polski kontynuował pracę na Wydziale Chemii UW. Dwukrotnie pełnił funkcję prodziekana Wydziału. Przez wiele lat był dyrektorem Instytutu Chemii Nieorganicznej i Analitycznej, w ramach którego utworzył Laboratorium Elektrochemii Analitycznej. Kierowana przez profesora przez 35 lat jednostka stała się uznanym światowym centrum dydaktycznym i naukowym w tej dziedzinie. Dzięki wieloletniej pracy na Wydziale Chemii uczony zyskał ogromny autorytet jako nauczyciel akademicki. Wypromował 25 doktorantów, z których aż 7 uzyskało stopień naukowy doktora habilitowanego.

Zainteresowania naukowe profesora Galusa to m.in. elektrochemia i elektroanaliza: metody elektrochemiczne, adsorpcja i jej wpływ na kinetykę elektrodową, mechanizmy działania modyfikowanych elektrod, kinetyka reakcji elektrodowych w roztworach wodnych, rozpuszczalnikach niewodnych i mieszanych, elektrochemia amalgamatów, zastosowania submikroelektrod oraz woltamperometria stałych przewodzących substancji. Uczony ma na swoim koncie ponad 200 publikacji naukowych dotyczących tej tematyki.

Jubilat od 1998 r. jest członkiem rzeczywistym PAN. Od wielu lat prowadzi aktywną działalność w Międzynarodowej Unii Chemii Czystej i Stosowanej IUPAC. Pracował m.in. w Polskim Towarzystwie Chemicznym, Centralnej Komisji ds. Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych, Komitecie Badań Naukowych w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego i w Narodowym Centrum Nauki. Został odznaczony Krzyżem Komandorskim Odrodzenia Polski oraz Medalem Komisji Edukacji Narodowej.

Prof. Adam Hulanicki rozpoczął pracę na Uniwersytecie w 1953 r. Podobnie jak prof. Galus, uczony zdobywał wiedzę m.in. od wybitego naukowca - prof. Wiktora Kemuli. W drugiej połowie lat 50. wyjechał na staż na Uniwersytet Harwarda w USA. Po powrocie do kraju w 1961 r. uzyskał stopień doktora na podstawie rozprawy: „Zastosowanie dwuetylodwutiokarbaminianu sodowego w analizie potencjometrycznej”. Przez wiele lat aż do chwili obecnej główną bazą działalności naukowej profesora była Pracownia Teoretycznych Podstaw Chemii Analitycznej. Uczony kierował jednostką przez 30 lat, wypromował 120 magistrów, 18 doktorów, 7 doktorów habilitowanych i 6 profesorów. Opublikował ponad 250 prac, które przyczyniły się do istotnego postępu w kilku działach chemii analitycznej.

Na liście specjalności naukowych uczonego znajdują się m.in. analityczna spektrometria atomowa, odczynniki organiczne w analizie, potencjometryczne i kulometryczne metody analizy, elektrody jonoselektywne, analiza śladowa, analiza specjacyjna oraz historia chemii analitycznej.

Od 1994 r. prof. Hulanicki jest członkiem korespondentem PAN. W latach 1981-1984 piastował stanowisko dziekana Wydziału Chemii UW. Uczony przez wiele lat był redaktorem naczelnym pisma o zasięgu międzynarodowym - „Chemia Analityczna”. Pełnił funkcję prezydenta Wydziału Chemii Analitycznej w Międzynarodowej Unii Chemii Czystej i Stosowanej (IUPAC). Uczestniczył w pracach Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego oraz Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów Naukowych. Uczony jest członkiem honorowym Rumuńskiego Towarzystwa Chemii Analitycznej oraz Austriackiego Towarzystwa Chemii Analitycznej. W 2000 r. został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Medalem Komisji Edukacji Narodowej.

ZOBACZ GALERIĘ