Odnowienie doktoratu profesora Andrzeja Kajetana Wróblewskiego

– Profesor jest prawdziwym człowiekiem Uniwersytetu, doskonałym wykładowcą i naukowcem o światowej renomie – mówił prof. Jan Królikowski z Wydziału Fizyki UW, promotor odnowienia doktoratu prof. Andrzeja Kajetana Wróblewskiego, które odbyło się 23 maja br. I dodał, że uroczystość jest wielkim świętem Uniwersytetu Warszawskiego, któremu Jubilat poświęcił tak wiele wysiłku.

Uchwałę o odnowieniu doktoratu Senat UW podjął 15 grudnia 2010 r. Na recenzentów dorobku naukowego wybitnego uczonego wyznaczono profesorów: Ryszarda Sosnowskiego z Instytutu Problemów Jądrowych im. Andrzeja Sołtana, Kacpra Zalewskiego z Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Danutę Kisielewską z Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie.

Prof. Andrzej Kajetan Wróblewski należy do grona światowej sławy fizyków, jest jednym z głównych twórców warszawskiej szkoły fizyki cząstek, która zyskała uznanie międzynarodowego środowiska naukowego. Droga zawodowa prof. Wróblewskiego od początku jest związana z Uniwersytetem Warszawskim, gdzie przeszedł wszystkie szczeble kariery. Na uczelni sprawował też ważne funkcje, był dyrektorem Instytutu Fizyki Doświadczalnej, dziekanem Wydziału Fizyki oraz rektorem UW w latach 1989-1993. Wielokrotnie przebywał na zagranicznych uniwersytetach jako visiting professor, m.in. w University of Washington w Seattle oraz uniwersytetach w Antwerpii, Dortmundzie i Siegen. Odbył również staż naukowy w Europejskim Centrum Badań Jądrowych CERN, gdzie dołączył do zespołu naukowców, którzy prowadzili badania – nowatorską jak na owe czasy – techniką komór pęcherzykowatych. Po powrocie z CERN-u prof. Wróblewski wprowadził tę metodę badania cząstek elementarnych do warszawskiego ośrodka naukowego.

Do największych osiągnięć uniwersyteckiego fizyka należy znalezienie opisu liczby cząstek produkowanych w zderzeniach wielkich energii, nazywanego w światowej literaturze „zależnością Wróblewskiego”. Profesor wsławił się również tym, że wyprowadził i zbadał współczynnik tłumienia częstości pojawiania się w wysokoenergetycznych zderzeniach kwarków s, który znany jest jako „współczynnik Wróblewskiego”.

Prof. Andrzej Kajetan Wróblewski jest autorem lub współautorem ponad 200 publikacji naukowych, z czego ośmiu z nich przypisano kategorię tzw. „Famous papers”. Uczony był wielokrotnie zapraszany jako prelegent na międzynarodowe konferencje. Jako jeden z niewielu Polaków wygłosił referat plenarny na „Konferencji Rochesterskiej”, będącej najważniejszą konferencją poświęconą fizyce wysokich energii.

Profesora pasjonuje również historia fizyki. Opublikował na ten temat wiele prac, szczególnie znane są jego książki pt. „Historia fizyki od czasów najdawniejszych do współczesności” oraz „Prawda i mity w fizyce”. Niegasnącym zainteresowaniem studentów, nie tylko kierunków ścisłych, ale i humanistycznych, cieszy się ogólnouniwersytecki wykład prof. Wróblewskiego na temat historii fizyki.

Na odnotowanie zasługuje informacja o działalności uczonego związanej z oceną stanu polskiej nauki. Profesor był zastępcą przewodniczącego Komitetu Badań Naukowych. Nie wszystkim wiadomo, ale to właśnie za jego sprawą w Polsce zaczął funkcjonować termin „lista filadelfijska”, na określenie spisu czasopism indeksowanych w bibliograficznych bazach danych, tworzonych przez Instytut Informacji Naukowej ISI w Filadelfii. Uniwersytecki fizyk przewodniczył również radom naukowym Centrum Badań Kosmicznych PAN oraz Instytutu Historii Nauki PAN. Współtworzył też Extended Scientific Council w Ośrodku Niemieckiego Synchrotronu Elektronowego DESY w Hamburgu oraz Scientific Policy Committee w Europejskim Laboratorium Fizyki Cząstek CERN. Obecnie jest wiceprezesem Polskiej Akademii Umiejętności.

Profesor Andrzej Kajetan Wróblewski otrzymał liczne wyróżnienia, m.in. nagrodę im. Marii Skłodowskiej-Curie przyznawaną przez PAN, medal im. M. Smoluchowskiego Polskiego Towarzystwa Fizycznego oraz nagrodę Prezesa Rady Ministrów za wybitny dorobek naukowy. Został odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski oraz Krzyżem Oficerskim Orderu Zasługi Republiki Francji. Niejednokrotnie krajowe i zagraniczne uczelnie przyznawały panu profesorowi tytuł doktora honoris causa, m.in. Uniwersytet w Siegen, Chapman University w Orange, Uniwersytet w Glasgow, a w kwietniu br. również Politechnika Warszawska.

– Jestem głęboko przekonana, że profesor Andrzej Kajetan Wróblewski jest wybitną postacią w nauce polskiej i światowej. Jego zaangażowanie w życie naukowe i jego problemy wkracza daleko poza środowisko fizyków i ma wielkie znaczenie dla przyszłości polskiej nauki. Gratuluję pomysłu podkreślenia tego faktu przez uroczystość odnowienia doktoratu – podsumowała recenzję dorobku fizyka prof. Danuta Kisielewska. Podczas uroczystości prof. Andrzej Kajetan Wróblewski wspomniał swoich nauczycieli, którzy znacząco wpłynęli na jego sposób postrzegania nauki. Mówił także o tym, że odpowiedzi na najtrudniejsze pytania naukowe przychodzą w najmniej spodziewanych momentach.