Honorowy doktorat UW i PW dla prof. Aarona Ciechanovera

Prof. Aaron Ciechanover, wybitny biolog oraz noblista w dziedzinie chemii, 15 listopada 2011 r. otrzymał tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Warszawskiego i Politechniki Warszawskiej.

- Jest to wyjątkowe wydarzenie, gdyż po raz pierwszy w historii szkolnictwa wyższego w Polsce mamy jednego kandydata, ale nadajemy dwa doktoraty honoris causa równocześnie - mówiła podczas uroczystości prof. Katarzyna Chałasińska-Macukow, rektor UW.

Senat Uniwersytetu Warszawskiego podjął uchwałę o nadaniu uczonemu tytułu doktora honoris causa 28 września 2011 r., natomiast Senat Politechniki Warszawskiej 29 czerwca b.r. Recenzentami dorobku naukowego prof. Ciechanovera byli: prof. Roman Kaliszan z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, prof. Włodzimierz Krzyżosiak z Instytutu Chemii Bioorganicznej PAN, prof. Andrzej Lipowski z Instytutu Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej PAN oraz prof. Bogdan Marciniec z Wydziału Chemii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.

Prof. Aaron Ciechanover jest jedną z najwybitniejszych postaci współczesnej nauki, szanowany na całym świecie autorytet w dziedzinie biochemii i chemii komórki. W 2004 roku prof. Ciechanover otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii, za odkrycie procesu degradacji białek w komórkach, zachodzącego z udziałem ubikwityny. To odkrycie stworzyło nowe możliwości leczenia chorób nowotworowych. Czemu i komu prof. Aaron Ciechanover zawdzięcza ten spektakularny sukces? Z pewnością ogromnej wiedzy oraz wybitnym i wymagającym nauczycielom, ale nie tylko. Jak podkreślił w laudacji prof. Roman Kaliszan - prof. Ciechanover to człowiek, którego do działania napędza pasja badawcza. Dla profesora najważniejszy jest wybór ambitnego zadania i konsekwentne dążenie do jego realizacji. Sam noblista niejednokrotnie podkreślał w swoich biografiach i prywatnych rozmowach, że trzeba być krytycznym wobec własnych i innych dokonań. Równie ważna - zdaniem profesora - jest umiejętność rozróżniania prawdy od fałszu w nauce, a także nieuleganie modom badawczym.

Jak podkreślił prof. Paweł Kulesza z Wydziału Chemii UW, promotor doktoratu, uroczystość nadania tytułu doktora honoris causa prof. Ciechanoverowi jest wydarzeniem historycznym nie tylko przez swoją niecodzienną formę, ale również ze względu na obchodzony na całym świecie rok chemii, a na Uniwersytecie Warszawskim rok Marii Skłodowskiej- Curie.

Aaron Ciechanover urodził się 1 października 1947 roku w Hajfie (Izrael). Jego rodzice przyjechali do Izraela z Polski w latach dwudziestych XX wieku. Od najmłodszych lat interesował się biologią i chemią. W 1965 roku rozpoczął studia medyczne na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie. W ramach stażu medycznego podjął w 1972 roku pracę w laboratorium biochemicznym doktora Avrama Hershko w nowo utworzonym Wydziale Medycznym Izraelskiego Instytutu Technicznego TECHNION w Hajfie. Już wtedy rozpoczął badania nad proteolizą białek, które musiał przerwać ze względu na obowiązkową służbę wojskową. W latach 1974-1977 służył w korpusie medycznym izraelskiej marynarki wojennej. Po powrocie zdecydował się ostatecznie zerwać z praktyką lekarską i poświęcić się pracy naukowej. Powróciwszy do laboratorium Avrama Hershko, w ramach stażu doktoranckiego, kontynuował badania naci nieznanym wówczas mechanizmem wewnątrzkomórkowej degradacji białek. Dokonał wtedy przełomowego odkrycia roli ubikwityny w tym mechanizmie, publikując w 1978 roku swoją najważniejszą pracę naukową i uzyskując tytuł doktorski w 1981 roku. Część badań prowadził w tym okresie pod kierunkiem profesora Irwina Rose w Fox Chase Cancer Center w Filadelfii w USA. Wspólna praca doprowadziła do odkrycia w 1982 roku pełnego mechanizmu kontrolowanej degradacji białek z udziałem ubikwityny i proteasomu. W latach 1981-1984 profesor Ciechanover odbył staż podoktorski w Massachusetts Institute of Technology (MIT) zajmując się specyficznymi substratami ubikwitynacji, stwarzającymi możliwości projektowania innowacyjnych leków w zakresie chorób nowotworowych i neurodegradacyjnych. Konsekwencją osiągnięć naukowych było przyznanie A. Ciechanoverowi, I. Rose i A. Hershko Nagrody Nobla w dziedzinie chemii w 2004 roku. Profesor Aaron Ciechanover jest jedną z czołowych postaci współczesnej nauki, autorem ponad 200 publikacji naukowych, uhonorowany wieloma nagrodami, członkiem honorowym ponad 20 towarzystw naukowych, w tym od 2007 roku Polskiego Towarzystwa Medycznego. Otrzymał 27 honorowych tytułów naukowych - 15 tytułów doktora honoris causa i 12 tytułów profesora honorowego