Inauguracja roku akademickiego 2010/2011

Uroczyste rozpoczęcie roku akademickiego jest dla całej społeczności akademickiej wydarzeniem wyjątkowym. Pokazuje jak na uczelni tradycja przeplata się z nowoczesnością; celebrowane od lat zwyczaje – przemarsz orszaku akademickiego przez kampus, ślubowanie studentów i doktorantów, rozbrzmiewający hymn „Gaudeamus” – towarzyszą podsumowaniu najnowszych osiągnięć i sukcesów oraz prezentacji planów na przyszłość.

W tegorocznym przemówieniu inauguracyjnym prof. Katarzyna Chałasińska-Macukow, rektor UW, oprócz przedstawienia działalności Uniwersytetu, odniosła się do wyzwań, jakie stoją dziś przed środowiskiem akademickim. Wypowiadając się nie tylko jako rektor UW, ale także przewodnicząca Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich, mówiła o podstawowych założeniach środowiskowej strategii rozwoju szkolnictwa wyższego w Polsce do roku 2020, przygotowanej przez Konferencję Rektorów Akademickich Szkół Polskich, Fundację Rektorów Polskich i Konferencję Rektorów Zawodowych Szkół Polskich. Wymieniła tu między innymi wprowadzenie motywacyjnego systemu finansowania szkolnictwa, opartego na ocenie jakości kształcenia, dywersyfikację rynku szkolnictwa wyższego, wyłonienie grupy uczelni badawczych, a także wprowadzenie częściowego współfinansowania studiów przez studentów i przedsiębiorców. Burzliwe dyskusje nad przyszłością polskiej nauki i szkolnictwa wyższego, których byliśmy ostatnio świadkami, trwać będą nadal, jednak – jak zauważyła pani rektor – już w innym klimacie. – To co na pewno warto odnotować to zmiana atmosfery wokół spraw kształcenia i nauki. Wydaje się, że jest ona dziś znacznie lepsza niż przed rokiem. Od kilku miesięcy instytucje i organizacje decydujące o kształcie systemu szkolnictwa wyższego w naszym kraju wykazują większą wolę współdziałania i rozstrzygania spornych kwestii w drodze bezpośrednich konsultacji i dyskusji, a nie za pośrednictwem mediów – podkreśliła rektor UW. – Tryb współpracy np. między KRASP a ministerstwem, jaki udało nam się ostatnio wypracować, stwarza nadzieję, że razem dokonamy postępu w rozwiązywaniu trudnych problemów, z którymi borykają się nasze uczelnie – dodała.

Głos zabrała także uczestnicząca w inauguracji prof. Barbara Kudrycka, minister nauki i szkolnictwa wyższego. Pani minister odniosła się przede wszystkim do zmian, jakie czekają nas w związku z wchodzącym w życie 1 października pakietem sześciu ustaw reformujących system nauki „Budujemy na Wiedzy – Reforma Nauki dla Rozwoju Polski”. Nowe prawo powołuje Narodowe Centrum Nauki i poszerza kompetencje Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. Obydwie instytucje zajmować się będą rozdzielaniem publicznych środków na badania naukowe. Minister przedstawiła też plany resortu na najbliższą przyszłość. Najważniejszym zadaniem będą prace nad reformą szkolnictwa wyższego. Według założeń resortu zmieni się m.in. system finansowania uczelni. Najważniejszym elementem reformy będzie przyznanie uczelniom autonomii w zakresie kształtowania programów dydaktycznych i nowych kierunków studiów, dzięki wprowadzeniu Krajowych Ram Kwalifikacji. Wyzwaniem ale i ogromną szansą jest też rozpoczynający się w tym roku Narodowy Program Rozwoju Humanistyki, w ramach którego finansowana będzie realizacja projektów ważnych dla polskiej historii, kultury i dziedzictwa narodowego oraz ich promowanie zagranicą.

Na zakończenie uroczystego otwarcia roku akademickiego wykład inauguracyjny „Droga współczesnego Polaka w służbie publicznej” wygłosił prof. Władysław Bartoszewski, którego wystąpienia na UW zawsze gromadzą rzesze pracowników i studentów. Zwracając się do studentów, prof. Bartoszewski mówił o cnotach, które powinny cechować każdego obywatela. Do katalogu cnót zaliczył przede wszystkim gotowość do kompromisów, odwagę cywilną polegającą często na głoszeniu niepopularnych poglądów, stanowczość, uczciwość, szacunek dla innych oraz poczucie współodpowiedzialności. Patriotyzm, jak podkreślał profesor, to nie deklaracja a zobowiązanie. Dbanie o dobro kraju jest niemożliwe przy postawach pesymizmu, pogardy wobec innych i podejrzliwości.

Uniwersytet Warszawski, istniejący od blisko 200 lat, to największa i jedna z najlepszych uczelni wyższych w Polsce. Renomę uczelni potwierdzają wyniki corocznych rankingów polskich szkół wyższych, w których UW od lat zajmuje pierwsze miejsca – tak jak w tegorocznym rankingu przygotowanym przez redakcje „Perspektyw” i „Rzeczpospolitej”. Uniwersytet kształci co roku 55 tys. osób na studiach pierwszego i drugiego stopnia oraz jednolitych magisterskich, a także ponad 2,5 tys. doktorantów. W tegorocznej rekrutacji o przyjęcie na studia starało się ponad 38 tys. osób. 1 października studia na kierunkach stacjonarnych rozpoczęło blisko 11 tys. młodych ludzi, niemal tyle samo na studiach niestacjonarnych. Najpopularniejszymi kierunkami pod względem liczby kandydatów na miejsce były w tegorocznej rekrutacji Międzykierunkowe Studia Ekonomiczno-Menedżerskie; dziennikarstwo i komunikacja społeczna na specjalności public relations i marketing medialny oraz filologia włoska. Najwięcej osób starało się o przyjęcie na prawo, zarządzanie oraz finanse i rachunkowość.