20. rocznica powstania rządu Tadeusza Mazowieckiego

- Uniwersytet Warszawski ma szczególne powody, żeby uczcić osobiście Tadeusza Mazowieckiego oraz rocznicę powstania jego gabinetu - mówił prof. Włodzimierz Langauer, prorektor UW, otwierając "Sesję Dwudziestolecia" zorganizowaną z okazji 20. rocznicy powołania pierwszego po wojnie niekomunistycznego rządu w Polsce. - Premier Mazowiecki jest nie tylko doktorem Uniwersytetu Warszawskiego, ale również wielkim przyjacielem naszej uczelni - podkreślał rektor.

- Dzisiejsza sesja odbywa się w przebudowanym gmachu dawnej Biblioteki Uniwersyteckiej. Jej renowacja była możliwa dzięki powstaniu nowej biblioteki, a to zawdzięczamy Tadeuszowi Mazowieckiemu - przypominał prof. Lengauer, odwołując się do decyzji rządu z 1990 r. o przeznaczeniu dochodów z wynajmu gmachu byłego KC PZPR na budowę nowej siedziby uniwersyteckiej biblioteki. - Do słów "dziękuję" wygłaszanych w ostatnich dniach pod adresem premiera Mazowieckiego muszę dodać wielkie "dziękuję" od Uniwersytetu Warszawskiego - zakończył rektor Lengauer.

Powołanie rządu Tadeusza Mazowieckiego było jednym z przełomowych momentów w historii Polski XX wieku. - 12 września 1989 roku był wielkim zakrętem, trzecim elementem, który zamykał cykl wydarzeń roku '89. Pierwszą odsłoną był Okrągły Stół, drugą - wybory 4 czerwca , trzecią - właśnie powołanie rządu Tadeusza Mazowieckiego. Te trzy kluczowe, powiązane ze sobą wydarzenia stworzyły podstawę pod budowę wolnej Polski - mówił prowadzący pierwszy panel sesji prof. Andrzej Friszke. W dyskusji zatytułowanej "Co zastaliśmy i jaką Polskę zostawiliśmy" uczestniczyli ministrowie rządu premiera Mazowieckiego: Krzysztof Skubiszewski, Leszek Balcerowicz, Krzysztof Kozłowski oraz Aleksander Hall. Wspominali największe wyzwania, przed jakimi stanął ich rząd we wrześniu 1989 r., m.in. w polityce zagranicznej i gospodarczej. - Mimo okoliczności, w jakich premier Tadeusz Mazowiecki objął swa funkcję, nie ograniczył on misji swojego rządu do sfery wewnętrznej - podkreślał Krzysztof Skubiszewski. - Przesłanką polityki zagranicznej nowego rządu było uczynienie z Polski państwa suwerennego. Było to zasadnicze odejście od dotychczasowej polityki, czyli zależności polskiego państwa od ZSRR - podkreślał ówczesny minister spraw zagranicznych

Paneliści dyskutowali także o trudnej sytuacji gospodarczej Polski w roku '89 i próbach przezwyciężenia kryzysu. - Nie mieliśmy wątpliwości, że powolne odrywanie się od gigantycznej inflacji i socjalizmu jest skazane na klęskę - wspominał Leszek Balcerowicz. - Inflacja, która wtedy wstępowała w Polsce, była jak pożar, a pożaru nie gasi się powoli. Wiadomo było, że jeżeli będziemy działać wolno, czeka nas klęska. Jeżeli zareagujemy szybko i zdecydowanie, możemy wygrać lub przegrać. Wariant bardzo ryzykowny jest zawsze lepszy od beznadziejnego - tłumaczył twórca polskiego modelu transformacji gospodarczej.

Panel "Pierwszy rząd z perspektywy następnych", fot. M. Kluczek W drugiej panelu, zatytułowanym "Pierwszy rząd z perspektywy następnych" a prowadzonej przez Aleksandra Smolara, uczestniczyli następcy Tadeusza Mazowieckiego, premierzy kolejnych rządów - Jan Krzysztof Bielecki, Waldemar Pawlak, Włodzimierz Cimoszewicz. Politycy podkreślali ogromne dokonania premiera Mazowieckiego oraz wspominali atmosferę współpracy panującą w owym czasie w polskim parlamencie. - Gabinet Tadeusz Mazowieckiego miał charakter wyjątkowy i historyczny - podsumował Włodzimierz Cimoszewicz.

Uczestnikami trzeciego panelu "Następne 20 lat" byli członkowie organizacji pozarządowych i społecznych, m.in. Klubu Inteligencji Katolickiej, Pracowni Badań i Innowacji Społecznych "Stocznia" oraz Inicjatywy RAZEM '89, koordynującej trzydniowe ogólnopolskiego obchody 20. rocznicy powstania gabinetu Tadeusza Mazowieckiego, która współorganizowała sesją na UW.