Sukces uniwersyteckich archeologów w Syrii

"To największe odkrycie prehistoryczne dokonane przez Polaków, i jedno z największych w strefie bliskowschodniej od 60 lat, od czasów odkrycia Jerycha" - tak na temat najnowszego, sensacyjnego odkrycia w rozmowie z Polską Agencją Prasową powiedział prof. Ryszard F. Mazurowski z Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego, kierownik prowadzonych prac. Mowa o polsko-syryjskich wykopaliskach prowadzonych w Tell Quaramel w Syrii u podnóża gór Taurus od ponad dziesięciu lat.

Badania dotyczące okresu tzw. neolitu przedceramicznego i powstałej w jego początkowym stadium osady przyniosły już w ubiegłych latach bardzo ważne odkrycia. Było to między innymi odnalezienie zbioru bogatej kolekcji przedmiotów codziennego użytku z krzemienia, kości i przede wszystkim z kamienia oraz przedmioty świadczące, że wśród mieszkańców osady istniała świadomość istnienia morza (oddalonego o 180 km), co z kolei "oznacza, że odległe grupy ludzi musiały się ze sobą kontaktować i niekiedy wyprawiać na odległe obszary" - wnioskuje prof. Mazurowski.

Wśród innych odkryć na szczególną uwagę zasługują cztery koliste kamienne wieże datowane na okres od połowy XI tysiąclecia do ok. 9650 lat p.n.e. Są to najstarsze tego typu budowle na świecie. Ostatni sezon zaowocował nie tylko przebadaniem czwartej, ale również odkryciem piątej wieży. "W centralnych częściach obu wież, zbudowanych na planie koła, i o ścianach częściowo zagłębionych w ziemię, znajdują się monumentalne paleniska. Znaleźliśmy tam również trapezowato rozstawione, kamienne ławy wyznaczające mieszkańcom osady dojście do paleniska od strony północno-zachodniej, jak również od strony południowej - dwa równoległe rzędy pionowo ustawionych dużych kamieni stanowiących dojście do paleniska osobie upoważnionej do jego rozpalania i podtrzymywania" - opowiadał prof. Mazurowski. Wymiary tych budowli są imponujące: średnice wież przekraczają 6 m, a grubość murów sięga aż 1,5 m. Pełniły one prawdopodobnie dwie funkcje: miejsca kultu oraz spotkań miejscowej ludności.

Następne ważne odkrycie ubiegłego sezonu to odnalezienie wielu grobów na terenie prowadzonych badań. Jest to 27 grobów ludzkich oraz 3 pochówki zwierzęce. Ludzie pogrzebani zostali w pozycji embrionalnej, co wskazuje na wiarę w reinkarnację, a części z nich pośmiertne odcięto głowy, co było dość powszechne w tamtym czasie na Bliskim Wschodzie.

Jednak to nie koniec sukcesów. Jak poinformował prof. Mazurowski, władze syryjskie wystąpiły do niego i do Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW - z propozycją podpisania umowy na prowadzenie prac przez kolejne pięć lat. Jednocześnie zaproponowały sfinansowanie publikacji książki na temat wyników polskich badań w Tell Quaramel w trzech językach: angielskim, francuskim i arabskim.