Novae zachwycało starożytnych

Mury obronne, baszty, system fos czy unikalny szpital wojskowy to tylko niektóre odkrycia archeologów z Ośrodka Badań nad Antykiem Europy Południowo-Wschodniej. Naukowcy z każdym dniem wyjaśniają tajemnice starożytnego miasta Novae. Na co natrafili tym razem?

Novae leży nad Dunajem w północnej Bułgarii w okolicy współczesnego miasta Svištovm (pol. Swisztow). Było ono w czasach rzymskich i bizantyjskich ważnym centrum prowincji Mezja Dolna, najpierw militarnym, a od IV w. n.e także cywilnym. Uniwersyteccy archeolodzy od 1960 roku prowadzą na tym terenie badania archeologiczne. W wyniku ich wieloletniej pracy odsłonięto m.in. mury obronne, baszty, system fos, główne bramy i wiodące do nich ulice, łaźnie legionowe i cywilne, unikalny szpital wojskowy, fragmenty baraków legionistów, a także rozpoznano system wodociągowy.

Obecnie trwa kolejna kampania wykopaliskowa w Novae. Odcinek XII, na którym aktualnie prowadzone są badania, znajduje się w centralnej części twierdzy, w miejscu gdzie pracownicy Ośrodka Badań nad Antykiem Europy Południowo-Wschodniej spodziewają się odkryć baraki legionowe pierwszej kohorty. Póki co odsłonili szereg pomieszczeń należących do późnoantycznego budynku cywilnego oraz mury będące częścią zabudowy wcześniejszej twierdzy legionowej.

Do najświeższych odkryć archeologów z UW należy unikatowa grecka inskrypcja. Mimo że lokalizacja Novae nigdy nie budziła kontrowersji, to po raz pierwszy od ponad 50 lat, od kiedy trwają tu polskie wykopaliska, ujrzano zapisaną po grecku nazwę stanowiska. Z tekstu inskrypcji wynika m.in., że „pierwszy obywatel Ilionu” (Troi) wraz z innymi przedstawicielami miast leżących w Hellesponcie, wystawili posąg ku chwale „najwspanialszego miasta Novaezyjczyków i Legionu I Italskiego”. Tym samym nie tylko potwierdzono nazwę miasta, ale uzyskano informację, że budziło ono podziw i zachwyt również wśród starożytnych.