Są we wsiach i miastach. Jest ich kilkudziesięciu. Podglądają, fotografują, filmują i rozmawiają o kulturze lokalnej. To uniwersyteccy antropolodzy z „Kultury oddolnej”.

 

Spontaniczne inicjatywy kulturalne mieszkańców gmin i działania koordynowane przez instytucje są tematem prac badawczych prowadzonych w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej. Naukowcy przyglądają się relacjom między oddolnymi i odgórnymi aktywnościami kulturalnymi.

 

– Przygotujemy kilkadziesiąt opracowań (case studies), pozwalających na uchwycenie przecinających się wymiarów polityki kulturalnej, ekonomicznej, administracyjnej, historycznej oraz oddolnych praktyk o różnorodnym charakterze. Będą one podstawą do napisania studium porównawczego, będącego końcowym efektem projektu – zapowiadają uczestnicy przedsięwzięcia.

 

Prace są prowadzone w sześciu modułach. „Tradycyjni i medialni” to pierwsza część badań. Etnografowie w ubiegłym roku przez sześć miesięcy rozmawiali z mieszkańcami miejskich i wiejskich terenów gmin Nowogród i Kolno w zachodniej części województwa podlaskiego. Interesowało ich, jak tamtejsi mieszkańcy uczestniczą w kulturze, czy i jakie akcje kulturalne podejmują i jaka kultura lokalna jest dla nich najbardziej interesująca.

 

Drugi moduł „Życie kulturalne” dotyczy kurpiowskiej gminy Kadzidło, trzeciej co do wielkości gminy na Mazowszu. Jej obszar to 259 km2. Antropolodzy rozmawiali już ze śpiewakami z regionalnych, folklorystycznych zespołów.

 

Trzecia cześć „Działanie w kulturze” polega na obserwacji, w jaki sposób mieszkańcy Południowego Mazowsza – okolic Szydłowca i Przysuchy (Ostałówek, Zaława, Broniów, Cukrówka) – spontanicznie tworzą kulturę. Są to obszary wiejskie, oddalone od dużych miast, często dotknięte problemami ekonomiczno-społecznymi, np. bezrobociem i migracjami zarobkowymi.

 

W czwartej części badań „Aktywności miejskie” antropologowie skoncentrują się na aktywnościach społeczno-kulturalnych podejmowanych przez mieszkańców i lokalne ośrodki kulturalne. Zbadają wpływ lokalnych czynników kształtujących politykę na sposób realizacji działań kulturalnych.

 

Dwa ostatnie moduły rozpoczęły się w tym roku: „Lokalne wymiary pamięci” oraz „Swojskość i obcość w mieście”.