Studenci UW odwiedzają europejskie instytucje

Wydarzenia

Łukasz Strupczewski
Wydział Prawa i Administracji

W wyjeździe naukowym do Strasburga i Luksemburga, zorganizowanym przez Warszawskie Biuro Informacji Rady Europy oraz Wydział Prawa i Administracji, który odbył się w dniach 25.03 - 1.04.2006 r. wzięło udział 45 studentów Uniwersytetu Warszawskiego. Blisko 75% uczestników stanowili studenci Wydziału Prawa i Administracji, reprezentujący odpowiednio: Koło Naukowe Prawa Europejskiego (15 osób), Koło Naukowe Prawa Gospodarczego (11 osób) oraz seminarium prowadzone przez Dr Hannę Machińską: "Prawo ochrony środowiska w Unii Europejskiej" (18 osób, z czego 8 to studenci Wydziału Prawa i Administracji, a pozostała 10 wywodzi się z Międzywydziałowych Studiów Ochrony Środowiska). W gronie uczestników wyjazdu, większość stanowili studenci ostatnich lat tj. czwartego (20 osób) i piątego roku (17 osób), uzupełnieni o koleżanki i kolegów z trzeciego roku (8 osób) oraz rodzynka w tym gronie studenta drugiego roku. Międzynarodowy charakter grupy zapewniło uczestnictwo w niej studenta Wydziału Prawa i Administracji, Yuriya Zelichowsky’ego, który jest obywatelem Ukrainy.
Wizyta tak licznej grupy studentów w europejskich instytucjach była wydarzeniem precedensowym. Nigdy wcześniej nie przyjmowano w Radzie Europy, ani w Europejskim Trybunale Sprawiedliwości wycieczki liczącej blisko 50 osób.
Zorganizowanie wyjazdu naukowego o tak bogatym programie było ogromnym wyzwaniem logistycznym. Przez kilka miesięcy trwały nieustanne konsultacje i ustalenia na linii Warszawa - Strasburg i Warszawa - Luksemburg, angażujące po stronie gospodarzy prawie 50 osób. Tytaniczna praca wykonana przez osoby reprezentujące Warszawskie Biuro Informacji Rady Europy, jak choćby przez towarzyszącą grupie w Strasburgu i Luksemburgu p. Ewę Januszewicz była po prostu nieoceniona. Całość koordynowała p. Dr Hanna Machińska, której wieloletnia praca dla Rady Europy zapewniła uczestnikom wyjazdu niezwykle ciepłe przyjęcie oraz umożliwiła spotkania z wieloma osobistościami Rady Europy oraz instytucji unijnych.
Jednak cały ten gigantyczny nakład pracy okazałby się bezowocny, gdyby nie pomoc Wydziału Prawa i Administracji oraz Fundacji Uniwersytetu Warszawskiego. Uzyskane dzięki nim dofinansowanie wyjazdu, wielu studentom po prostu umożliwiło udział w tej wyprawie.
Pięć dni spędzonych w Strasburgu i Luksemburgu było wyjątkową okazją do spotkań z osobami zajmującymi się problematyką europejską. Blisko 30 godzin merytorycznych zajęć, prowadzonych przez pracowników Rady Europy, Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, Sadu Pierwszej Instancji i Trybunału Obrachunkowego, rzuciło światło na niezwykle interesujące i nieznane szerzej do tej pory aspekty działalności tych europejskich instytucji.
Pierwszy dzień pobytu w Strasburgu przyniósł serię wykładów zapoznających słuchaczy z historią, rozwojem politycznym, prawnym i instytucjonalnym Rady Europy, wygłoszonych przez p. Claudię Luciani, p. Wojciecha Sawickiego oraz Sędziego Europejskiego Trybunału Praw Człowieka prof. Leszka Garlickiego.
W ciągu kolejnych dni, tematyka wykładów zaczęła obejmować szczegółowe obszary działalności Rady Europy. Umożliwiły to wykłady: p. Danuty Wiśniewskiej - Cazals ("Działalność Dyrekcji Generalnej nr 1"), p. Joerga Polakiewicza ("Instrumenty prawne Rady Europy"), p. Victoriyi Maraduniny ("Art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka"), p. Magdaleny Mierzawskiej ("Implementacja Europejskiej Konwencji Praw Człowieka do krajowych systemów prawnych"), p. Adrew Drzemczewskiego ("Monitoring Rady Europy"), p. Renaty Degener ("Wyroki pilotażowe Europejskiego Trybunału Praw Człowieka"), p. Geralda Dunna ("Prawo ochrony środowiska w Radzie Europy"), p. Ireneusza Kondaka ("Niektóre aspekty orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczące własności"), p. Rodericka Liddella ("Reforma Europejskiego Trybunału Praw Człowieka"), p. Maguelonne Dejeant - Pons ("Prawo do środowiska jako prawo człowieka"), p. Claudii Lam ("Europejska Komisja Przeciwko Rasizmowi i Nietolerancji - Trzeci raport dotyczący Polski") oraz Sędziego Europejskiego Trybunału Praw Człowieka Egberta Myjera ("Holenderskie sprawy przed europejskim Trybunałem Praw Człowieka").
Znakomity dobór prelegentów sprawił, że żaden z wykładów nie powielał kwestii poruszanych we wcześniejszych wystąpieniach, a zróżnicowany zakres tematyczny umożliwił zaprezentowanie jak najszerszego spectrum zagadnień dotyczących poszczególnych instytucji, sekcji i obszarów działalności Rady Europy. Dodatkowym sprzymierzeńcem okazał się termin wyjazdu. Wizyta w Radzie Europy przypadła na czas wzmożonej dyskusji dotykającej potrzeby i programów reformy Rady Europy, a opinie ludzi na co dzień zaangażowanych w jej prace i znających ten temat "od podszewki" okazały się bezcenne, naświetlając niektóre z aspektów tego zagadnienia.
Luksemburski etap wyjazdu, to oprócz uczestnictwa w rozprawie przed Sądem Pierwszej Instancji (sprawa Terezakis przeciwko Komisji - w bardzo interesującej kwestii dostępu jednostki do dokumentów), przede wszystkim spotkania z polskimi sędziami. Prof. Irena Wiszniewska - Białecka, Sędzia Sądu Pierwszej Instancji, w niezwykle przejrzysty i ciekawy sposób opisała różnice pomiędzy pracą w sądzie krajowym, a zadaniami czekającymi w sądach europejskich. Rozmowa z prof. Jerzym Makarczykiem, Sędzią Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, przerodziła się w niezmiernie pasjonującą dyskusję na temat niezawisłości sędziowskiej w trybunałach międzynarodowych. Program wizyty uzupełniły prezentacje p. Ireneusza Kolowcy (Wydział ds. kontaktów z mediami i informacji), referendarzy p. Timothy’ego Mittela i p. Kamila Rosiaka oraz spotkanie z p. Markiewiczem, Dyrektorem Wydziału Tłumaczeń Języka Polskiego. W trakcie ostatniego dnia wyjazdu odbyły się dwa spotkania w Trybunale Obrachunkowym. W pierwszym uczestniczyła p. Agnieszka Plebanowicz, absolwentka studiów podyplomowych Centrum Europejskiego Uniwersytetu Warszawskiego, obecnie audytor Trybunału Obrachunkowego, drugie poprowadził p. Jacek Kolasiński, który dokonał ogólnej prezentacji Europejskiego Trybunału Obrachunkowego oraz jego pozycji w ramach instytucji Unii Europejskiej.
Wyjazd spełnił wszystkie zakładane cele. Duże zaangażowanie w dyskusjach z prelegentami, szeroka znajomość poruszanych zagadnień merytorycznych oraz wysoka kultura osobista i otwartość, podkreślane wielokrotnie przez gospodarzy spotkań, złożyły się na bardzo dobre wrażenie pozostawione przez studentów Uniwersytetu Warszawskiego w Strasburgu i Luksemburgu.
Wydaje się, że taka forma edukacji powinna na stałe znaleźć swoje miejsce w akademickim kalendarzu Wydziału Prawa i Administracji. Nawiązane w Strasburgu i Luksemburgu kontakty dają możliwość podobnych wyjazdów kolejnym grupom studentów, a zainteresowanie tego typu wydarzeniami jest znaczne, o czym zaświadcza fakt, że nie wszyscy chętni mogli zostać uwzględnieni przy tworzeniu listy uczestników wyjazdu.
Warto również byłoby kontynuować spotkania z pracownikami odwiedzanych przez nas instytucji europejskich tym razem zapraszając do odwiedzin Wydziału. Wielu z nich wyraziło zainteresowanie taką formą kontaktu.
Wizyta dowiodła także, że studenci są żywo zainteresowani możliwościami praktyk, czy zatrudnienia w Strasburgu i Luksemburgu. Być może wychodząc naprzeciw ich oczekiwaniom, Wydział Prawa i Administracji oraz MSOŚ mogłyby zorganizować dni kariery, informujące o formach i możliwościach zatrudnienia w instytucjach europejskich.

Najlepszym dowodem na to, że studenci z wytęsknieniem oczekują tego typu wydarzeń na niwie edukacji akademickiej, jest fakt, że po powrocie w mury alma mater, nie osłabło w nich zainteresowanie europejską jurysdykcją. Jednym z efektów wyjazdu naukowego do Strasburga i Luksemburga była Konferencja pod tytułem: "Dostęp jednostki do europejskiego wymiaru sprawiedliwości", która pod patronatem Biura Informacji Rady Europy, odbyła się 30 maja na Wydziale Prawa i Administracji. Okazała się ona doskonałą okazją aby, z pewnej perspektywy czasowej, jeszcze raz dokonać podsumowania wyjazdu.
Można śmiało powiedzieć, że kilka dni spędzonych na wykładach i spotkaniach w europejskich sądach było dla wszystkich uczestników czasem spędzonym w niezwykle pracowity sposób, ponieważ przyniosło wiele nowych wiadomości i doświadczeń, wzbogaconych o interesujące przemyślenia, które znalazły wyraz w przedstawionych, w ramach kilku paneli dyskusyjnych, wystąpieniach. Prezentacje przygotowane przez uczestników wyjazdu obfitowały w trafne obserwacje, oryginalne spostrzeżenia, a niekiedy w propozycje śmiałych rozwiązań problemów, które trapią europejski wymiar sprawiedliwości. Pole do popisu było zresztą dość szerokie, bowiem wśród wystąpień poruszano między innymi zagadnienia dotyczące prawa człowieka do środowiska, odnoszono się do reformy jaka czeka Europejski Trybunał Praw Człowieka, czy zaprezentowano wybrane przykłady stosowania mediacji w sprawach dotyczących środowiska, by wreszcie spróbować znaleźć odpowiedź na pytania o dalszą przyszłość i wzajemne relacje Rady Europy i Unii Europejskiej. Spośród zaproszonych gości, wiele cennych uwag przekazał, zabierając głos w dyskusji, Jakub Wołąsiewicz, Pełnomocnik Ministra Spraw Zagranicznych do spraw Postępowań przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka. Ze wszystkimi referatami już wkrótce można się będzie zapoznać odwiedzając internetowe strony Fundacji Uniwersytetu Warszawskiego.
Tak sam wyjazd, jak konferencja i tematy opracowane w związku z nią wyraźnie wskazują, że zainteresowanie tematyką praw człowieka, wśród studentów Uniwersytetu Warszawskiego, jest bardzo duże. Równocześnie trzeba jednak zaznaczyć, że materia ochrony praw człowieka jest nadal traktowana po macoszemu na polskich uczelniach wyższych. Promykiem nadziei na zmianę takiego stanu rzeczy jest właśnie zaangażowanie osób, które przyczyniły się do powodzenia tego pierwszego na UW przedsięwzięcia. Współpraca pomiędzy Warszawskim Biurem Informacji Rady Europy, Fundacją Uniwersytetu Warszawskiego oraz Wydziałem Prawa i Administracji pozwala wierzyć w to, że tegoroczny wyjazd naukowy nie był jednorazowym działaniem, ale na trwałe wpisze się w kalendarz programu edukacyjnego Wydziału Prawa i Administracji, ożywiając nieco skostniałe formy nauczania. Ostatnie wydarzenia udowodniły, że zapotrzebowanie na takie formy zdobywania wiedzy jest ogromne. Organizatorzy wyjazdu wychodząc naprzeciw oczekiwaniom studentów bardzo wysoko zawiesili sobie poprzeczkę, dlatego teraz nie można roztrwonić kapitału, w postaci zdobytych w Strasburgu i Luksemburgu doświadczeń i koniecznie należy wykorzystać kontakty zdobyte w trakcie tej dziewiczej ekspedycji ku tajnikom funkcjonowania sądów europejskich, aby także za rok z Krakowskiego Przedmieścia mógł wyruszyć autokar z kolejną grupą, studentów, którzy chcą wiedzieć więcej i którym ktoś chce w tym pomóc. Bo uczestniczyć znaczy zrozumieć.

W tekście sprawozdania brakuje imienia Dyrektora Działu Tłumaczeń w ETS p. Markiewicza, ale niestety nie jestem w stanie go ustalić.