Z życia Uczelni
Kronika wydarzeń

Apel o pomoc w zakupie dla BUW księgozbioru prof. Macieja Żurowskiego

Środowisko romanistów Uniwersytetu Warszawskiego zwraca się z apelem o pomoc w zakupie dla Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie, księgozbioru (10 tys. vol. w różnych językach), który zebrat profesor Maciej Żurowski, wybitny romanista i komparatysta znany w kraju i za granicą, zmarły w maju 2003 r.
Księgozbiór ten jest bezcenny dla szerokich rzesz badaczy i studentów różnych specjalności (filologów, historyków sztuki, historyków kultury...). Jego wartość została wyceniona na 500 000,- zt. BUW może pokryć 10% tej sumy. W tej sytuacji jesteśmy zainteresowani każdą darowizną, nawet najmniejsza suma przyczyni się do realizacji tego przedsięwzięcia.
Księgozbiór znajdzie miejsce w ogólnodostępnej części BUW-u, jako zbiór wydzielony, zaś ofiarodawcy zostaną uhonorowani przez umieszczenie ich nazwisk i nazw firm na specjalnej tablicy.
Apelujemy o wptaty na konto Uniwersytetu Warszawskiego w Banku Millennium S.A. nr 69 1160 2202 0000 0000 6085 0087, z dopiskiem Księgozbiór prof. Macieja Żurowskiego. Uniwersytet Warszawski deklaruje wolę zawarcia umowy o darowiźnie, w przypadku gdy darczyńca wyrazi takie życzenie.

Japoński sprzęt audiowizualny dla Biblioteki Uniwersyteckiej

Pokazy i warsztaty kaligrafii, wystawa ceramiki Sadato Ichinose, warsztaty ikebany, wyktad o tłumaczeniu japońskiej literatury, pokazy parzenia herbaty w tradycyjnym pawilonie herbacianym - wszystko to miało już miejsce w Bibliotece Uniwersyteckiej. Wizytę na Uniwersytecie w 2002 ztożyla też japońska para cesarska, cesarz Japonii Akihito z małżonką Michiko.
Teraz promocji japońskiej kultury w Bibliotece stużyć będzie najnowszy japoński sprzęt audiowizualny o wartości ponad miliona złotych. Szóstego czerwca br. w siedzibie ministerstwa spraw zagranicznych odbyta się uroczystość podpisania umowy między rządem Rzeczypospolitej Polskiej a rządem Japonii o przyznaniu japońskiej pomocy kulturalnej Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie. Projektory do prezentacji multimedialnych, sprzęt nagłaśniający i urządzenia do tłumaczeń symultanicznych zostaną zamontowane w salach: konferencyjnej, wykładowej, projekcyjnej i wystawowej Biblioteki w przyszłym roku.
Biuro Wspomagania Rozwoju czyniło starania o japoński grant dla BUW od kilku lat. Przygotowywało wniosek o grant i razem z Biblioteką Uniwersytecką i Zakładem Japonistyki i Koreaństyki Instytutu Orientalistycznego UW zorganizowało japońskie wydarzenia kulturalne w BUW.
Szczególne podziękowania za wszelką pomoc w przygotowaniu wniosku BWR składa pani Ewie Koztowskiej z Ambasady Japonii w Polsce, pani Agnieszce Wielowieyskiej, dyrektor departamentu promocji MSZ oraz panu Piotrowi Bartczakowi, konsultantowi Sumitomo Corporation.

Otwarcie pawilonu ofiarowanego Uniwersytetowi przez Ruch S.A.

Budynek nawiązujący stylistycznie do tradycji XIX wiecznych witryn sklepowych i drobnych form architektury usługowej zastąpił tradycyjny kiosk stojący na Dużym Dziedzińcu UW od wielu lat. W przekazanym Uniwersytetowi przez Ruch S.A. pawilonie sprzedawana jest prasa oraz koszulki, teczki, plecaki i wiele innych artykułów sygnowanych logo UW, a przygotowywanych przez księgarnię i wydawnictwo Liber.
Uroczystość otwarcia odbyta się 27 czerwca br.

Nowa palmiarnia otwarta

W Ogrodzie Botanicznym zakończono budowę nowej palmiarni. Jej uroczyste otwarcie odbyło się 29 czerwca 2005 r. Obiekt, którego koszt budowy wyniósł 4.200.000 zt, powstał dzięki dotacjom udzielonym przez NFOŚiGW, WFOŚiGW, GFOŚiGW, KBN oraz ze środków własnych Uniwersytetu Warszawskiego. Szklarnia ma kubaturę 2.200 m3 i powierzchnię użytkową 230 m2.
W nowej palmiarni zgromadzono rośliny ze strefy subtropikalnej i tropikalnej, a wśród nich 40 egzemplarzy palm. Najstarsze z nich to Trithinax acanthocoma pochodzący z Ameryki Południowej, Phoenix roebelenii z Laosu i Phoenix reclinatai z Afryki Południowej, rosnące w Ogrodzie od 1953 r. Ich rówieśnikami są figowce (Ficus) i strelicje (Strelizia), które wraz z palmami zostały przeniesione tu ze starej, walącej się palmiarni.
W kolekcji palm znajduje się także palma kokosowa (Cocos nucifera) pochodząca z rejonów Pacyfiku i Oceanu Indyjskiego, Caryota mitis z Birmy i Malajów z charakterystycznymi, postrzępionymi liśćmi przypominającymi rybi ogon. Palma ta zamiera po wydaniu nasion, podobne jak Chrysalidocarpus lutescens z Madagaskaru, o ogonkach liściowych pokrytych złotym nalotem. Godna uwagi jest też potężna liana pochodząca z Azji - pochrzyn (Dioscorea sansibarensis) o pięknych, trójkątnych liściach z charakterystycznymi, rynienkowatymi wylistkami (wydłużonymi końcami liści, po których spływa nadmiar wody).
Szklarnie Ogrodu Botanicznego UW otwarte były dla wszystkich zwiedzających do 25 września w każdą niedzielę.

IX Festiwal Nauki - Warszawa 16-25 września 2005

Inicjatywa organizacji Festiwali Nauki w Warszawie, zapoczątkowana przez prof. Davida Shugara (fizyk i biolog molekularny, doktor honoris causa Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu w Gandawie, twórca polskiej szkoły biofizyki molekularnej) narodziła się w Interdyscyplinarnym Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego (ICM) UW we wrześniu 1996 roku. Dokumentem formalnie powołującym Festiwal było Porozumienie podpisane w grudniu 1996 roku przez Rektorów Uniwersytetu Warszawskiego, Politechniki Warszawskiej i Prezesa Polskiej Akademii Nauk. Siedziba Festiwalu mieści się od początku w ICM UW.
W Nowej Auli Starej Biblioteki Uniwersyteckiej 16 września br. odbyła się uroczysta inauguracja IX Festiwalu Nauki, odbywającego się pod patronatem Konferencji Rektorów Uczelni Warszawskich, Prezesa i Prezydium Polskiej Akademii Nauk oraz Prezydenta m.st. Warszawy. Festiwal zainaugurowała debata "Europa, Polska, nauka".
W programie tegorocznego Festiwalu kilkaset różnorodnych spotkań z nauką zorganizowanych przez pracowników ponad 100 placówek naukowych i edukacyjnych Warszawy.

Działa już Serwis Kulturalny!

Zapowiedzi imprez artystycznych, otwartych wykładów i pokazów odbywających się na terenie campusu UW tylko na stronie Serwisu Kulturalnego (www.kultura.uw.edu.pl). W serwisie również informacje o zabytkach Uniwersytetu, archiwalne i współczesne zdjęcia budynków, aktualności dotyczące rewitalizacji campusu. Zapraszamy!

Data Mining na miarę XXI wieku

Wydział Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego wspólnie z SAS Institute opracował 210-godzinny program studiów poświęcony data mining. Ścieżka SAS Data Mining Certificate Program powstała w duchu nowoczesnych trendów w nauczaniu. Studenci spędzają 210 godzin w laboratorium komputerowym nad praktycznymi ćwiczeniami i przykładami rozwiązując zadania i studia przypadków. Każdy ze studentów otrzymuje oprogramowanie SAS do użytku w domu, dzięki czemu na zajęciach nie goni presja czasu ani strach przed niedostatecznym opanowaniem kwestii technicznych. Studenci skupiają się na zagadnieniach merytorycznych, przedstawianych na podbudowie wcześniej ukończonych przedmiotów.
Pierwszy program Data Mining przy współpracy z SAS Institute powstał na Uniwersytecie Centralnej Florydy w USA. W ślad za nim zaczęty pojawiać się kolejne, jednak program powstały na Wydziale Nauk Ekonomicznych jest pierwszym w Polsce i Europie tego typu programem. Studenci po pomyślnym ukończeniu ścieżki otrzymują certyfikat SAS będący przepustką do kariery w dziedzinie analizy danych. Największe polskie i zagraniczne banki, towarzystwa ubezpieczeniowe, firmy telekomunikacyjne, transportowe, spedycyjne, energetyczne korzystają z rozwiązań SAS nie tylko w dziedzinie analizy danych i data mining, ale także do finansów, rachunkowości zarządczej, zrównoważonej karty wyników, analizy serwisów internetowych.
Program skierowany jest głównie do studentów trzeciego i wyższych lat kierunku ekonometria i informatyka na Wydziale Nauk Ekonomicznych. O przyjęcie mogą się także starać studenci zarządzania czy matematyki lub informatyki. Opiekunem programu jest dr Maria Ogonek. Szczegóły znajdują się na stronie www.wne.uw.edu.pl/dmcp/.
Należy tu także wspomnieć o niezwykłej przychylności władz Uczelni i Wydziału, które umożliwiły powstanie tej ścieżki studiów (prof. dr hab. Katarzyna Chałasińska-Macukow, prof. dr hab. Wojciech Maciejewski, prof. dr hab. Marian Wiśniewski) oraz opiece merytorycznej ze strony wydziału prof. dr hab. Mirosławy Lasek.
Już w trakcie studiów studenci mogą wziąć udział w konkursie SAS Student Ambasador Competition i ubiegać się o wyjazd na konferencję SAS Forum International - największą konferencję Business Intelligence w Europie (2003 rok - Wiedeń, 2004 rok - Kopenhaga, 2005 rok - Lizbona, 2006 rok - Genewa). Więcej informacji można znaleźć na stronie SAS Institute poświęconej Programowi Akademickiemu SAS.
dr Maria Ogonek, Wydziat Nauk Ekonomicznych UW
Łukasz Kociuba, Academic Program Manager

Doktorat Honoris Causa Sir Roger Penrose, 29 sierpnia 2005 r.

Sir Roger Penrose urodził się 8 sierpnia 1931 roku w Colchester w Anglii. Rodzice Rogera byli lekarzami, a ojciec zajmował się genetyką medyczną i byt członkiem Royal Society. Oboje rodzice oraz starszy o dwa lata brat Rogera interesowali się matematyką, a szczególnie geometrią. W 1953 roku Roger ukończyt z najwyższym wyróżnieniem z matematyki University College London i rozpoczął studia doktoranckie na uniwersytecie w Cambridge. Od 1955 roku zacząt publikować oryginalne prace naukowe z teorii pótgrup i pierścieni macierzy. W 1957 roku uzyskał stopień doktora za prace z dziedziny algebry i geometrii. W 1955 roku poznał Dennisa Sciamę, który zainteresował go fizyką i kosmologią. Poczynając od 1959 roku Penrose zaczyna publikować prace z kosmologii i ogólnej teorii względności. Już pierwsza praca z tej dziedziny "The apparent shape of a relativistic moving sphere" (w której, korzystając z matematycznej własności odwzorowań sfer wykazał, że poruszająca się sfera nie zostanie spłaszczona jak wynikałoby z efektu skrócenia Lorentza) spotkała się z dużym zainteresowaniem w szczególności z powodu nowatorskiego podejścia. Przez następne cztery lata Penrose zajmował się wykorzystaniem spinorów do poszukiwania nowych rozwiązań równań Einsteina i do badania globalnych własności czasoprzestrzeni. Praca napisana wspólnie z Tedem Newmanem, w której zapisali równania Einsteina w formalizmie spinorowym przyczyniła się do znalezienia wielu nowych rozwiązań równań Einsteina, między innymi rozwiązania Kerra, które opisuje pole grawitacyjne na zewnątrz obracającej się czarnej dziury. To nowe podejście pozwoliło też na dokładniejsze zbadanie asymptotycznych własności pola grawitacyjnego i fal grawitacyjnych. Praca ta jest najczęściej cytowaną pracą z ogólnej teorii względności w ciągu ostatnich pięćdziesięciu lat.
W 1965 roku korzystając z metod topologicznych Penrose udowodnił, że proces katastroficznego zapadania się masywnych gwiazd w ostatnich fazach ich ewolucji musi prowadzić do powstania czarnej dziury z centralną osobliwością (formalnie punktem o nieskończonej gęstości). Oznacza to, że klasyczna ogólna teoria względności załamuje się i końcowych etapów grawitacyjnego zapadania nie można opisać korzystając z pojęcia czasoprzestrzeni rozumianej jako kontinuum. W rok później wspólnie z Stephenem Hawkingiem udowodnili, że wszechświat musiał zacząć swoją ewolucję od początkowej osobliwości. Od tego momentu Penrose rozpoczął intensywne poszukiwania kwantowej teorii czasoprzestrzeni.
Jednym z najważniejszych osiągnięć Penrose'a było stworzenie teorii twistorów - obiektów matematycznych, które pozwalają na konstruowanie czasoprzestrzeni. Teoria twistorów to niezwykła bardzo bogata teoria matematyczna łącząca w sobie metody algebraiczne i geometryczne z potężnymi metodami przestrzeni zespolonej. Główne założenie teorii spinorów i twistorów zostały przedstawione w monumentalnej dwu tomowej monografii napisanej wspólnie z W. Rindlerem "Spinors and space-time". Od dwóch lat teoria twistorów przeżywa renesans, okazato się, że przestrzenie twistorów mają ważne znaczenie w teorii strun. Prace w tej dziedzinie są obecnie w pełnym toku.
Duży rozgłos przyniosły Penrosowi jego dwie popularne książki "Nowy umysł cesarza: O komputerach, umyśle i prawach fizyki" oraz "Cienie umysłu: Poszukiwanie naukowej teorii świadomości", w których krytykuje powszechny pogląd, że aktywność mózgu sprowadza się do zachodzących po sobie algorytmicznych procesów. Zdaniem Penrose'a wyjaśnienie tajemnic świadomości wymaga nowej fizyki. 0 różnorodnych zainteresowaniach Penrose'a świadczy też problem, którym właściwie zajmował się od dziecka, a mianowicie, poszukiwaniem minimalnej ilości elementów (płytek), którymi można pokryć nieskończoną płaszczyznę, tak aby uzyskiwane wzory nie powtarzały się. Po wielu latach poszukiwań Penrose wykazał, że można tego dokonać korzystając z sześciu elementów, a na początku lat osiemdziesiątych znalazł sposób na nieperiodyczne pokrycie nieskończonej płaszczyzny tylko dwoma elementami. Później okazało się, że takie nieperiodyczne struktury powstają w ciekłych kryształach.
Osiągnięcia naukowe Sir Rogera Penrose'a zostały uhonorowane wieloma nagrodami i zaszczytami. Najważniejsze z nich: jest członkiem Royal Society i amerykańskiej National Academy of Sciences, wspólnie z S. Hawkingiem otrzymał Nagrodę Fundacji Wolfa z fizyki, Royal Society przyznała mu Royal Medal, otrzymał nagrodę i medal Alberta Einsteina. W 1994 roku Królowa Brytyjska za zasługi dla nauki nadała mu tytuł szlachecki. Sir Roger Penorse wielokrotnie przebywał w Warszawie (po raz pierwszy w 1962 roku), gdzie prowadził cykle wykładów i wygłaszał seminaria. Z jego inicjatywy powstała w Warszawie grupa zajmująca się badaniem globalnych własności czasoprzestrzeni i zastosowaniem teorii spinorów i twistorów w różnych działach fizyki teoretycznej. W jego Instytucie w Cambridge, a później w Oxfordzie przebywało wielu pracowników Instytutu Fizyki Teoretycznej i Katedry Metod Matematycznych Fizyki. Przy jego współpracy i współudziale na Wydziale Fizyki UW powstało kilkanaście prac doktorskich.