![]() |
|
|
|
[Drukuj]
Międzynarodowa konferencja naukowa Jadwiga Królikowska W dniach od 15 do 17 listopada 2004r. odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa "Czego obawiają się ludzie? Współczesne zagrożenia społeczne - diagnoza i przeciwdziałanie" zorganizowana przez Instytut Profilaktyki Społecznej i Resocjalizacji UW pod patronatem Jego Magnificencji Rektora Uniwersytetu Warszawskiego prof. dr. hab. Piotra Węgleńskiego.Uroczystego powitania uczestników i otwarcia konferencji dokonała Pani Dyrektor Instytutu Profilaktyki Społecznej i Resocjalizacji UW dr Katarzyna Sawicka. W imieniu JM Rektora Uniwersytetu Warszawskiego przywitał uczestników konferencji Prorektor prof. dr hab. Wojciech Tygielski. Wyraził radość z powodu podjęcia przez organizatorów tak szerokiej problematyki w kontekście aktualnych przemian społecznych. Także Dziekan Wydziału Nauk Społecznych i Resocjalizacji prof. dr hab. Andrzej Rzepliński serdecznie powitał obecnych i życzył owocnych obrad.
Wykład otwierający konferencję pod
wspólnym z nią tytułem, "What do people fear?"
wygłosił Prof. Nils Christie, światowej sławy
kryminolog z Wydziału Prawa Uniwersytetu
w Oslo. Wykład przedstawiał zagadnienie definiowania
przestępstwa i przestępczości oraz
wyboru przez społeczeństwo drogi postępowania
z ludźmi określanymi jako przestępcy.
Odsłonił zjawisko wykorzystywania polityki
kryminalnej jako instrumentu stwarzania konkretnej
formy życia społecznego poprzez
nadawanie pojęciu przestępstwa określonych
znaczeń w realiach społecznych. Stwierdził, że
społeczeństwa określają na różnym poziomie
"dogodną ilość przestępstw" i posługują się nią
w organizacji życia zbiorowego. Wyróżnił społeczeństwa,
które zachowały w swej organizacji
sieć bliskich, osobowych więzi społecznych
i społeczeństwa zdominowane przez relacje
formalno-rzeczowe. Przestępczość i przestępcy
odgrywają w obu typach społeczeństw zasadniczo
odmienną rolę.Podczas konferencji odbyła się promocja książki Nilsa Christiego "Dogodna ilość przestępstw" wydanej przez Polskie Stowarzyszenie Edukacji Prawnej. Drugi wykład pod tytułem "Bezpieczeństwo międzynarodowe - bezpieczeństwo człowieka" nawiązujący do politologicznego kierunku kształcenia w IPSiRze wygłosił prof. dr hab. Roman Kuźniar z Instytutu Stosunków Międzynarodowych Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego, który jest także Dyrektorem Akademii Dyplomatycznej Ministerstwa Spraw Zagranicznych. W wykładzie zostały przedstawione dwa obecne w aktualnej polityce międzynarodowej ujęcia źródeł zagrożeń dla stabilizacji w świecie. Pierwszy paradygmat, którym posługują się najsilniejsze państwa świata, wskazuje na zagrożenia napływające ze strony słabych, peryferyjnych państw i dyskryminowanych grup, którym należy siłą narzucić warunki funkcjonowania. Drugi wskazuje na zagrożenie dla stabilności świata wynikające z nadużywania siły przez pełne pychy technologicznej mocarstwa. Asymetryczne zagrożenie we współczesnych konfliktach światowych rodzi niebezpieczeństwo braku poszanowania praw narodów i dobra pojedynczego człowieka. Trzeci wykład "Education of the Emotions: The Role of the Arts and the Humanities" wygłosił prof. Richard Pring z Departamentu Studiów nad Edukacją Green College Uniwersytetu w Oxfordzie. W myśl upowszechnianej przez Profesora koncepcji edukacyjnej podkreślającej niezbędność oparcia programu kształcenia młodych ludzi na wartościach humanistycznych i na rozwijaniu ich wrażliwości emocjonalnej, zaprezentował możliwości wykorzystania sztuki do objaśniania bogatego świata przeżyć i doświadczeń człowieka. Podał przykład wykorzystania literatury pięknej, "Krwawych godów" Federico Garcii Lorki, do ukazania złożoności uczuć i przeżyć człowieka. Pokazał kontrast między ogólnie dostępnym lecz udaremniającym zrozumienie i głębokie przeżycie medialnym, skrótowym ukazaniem egzystencjalnych problemów człowieka, a ich ujęciem w języku sztuki. Nawiązał także do historycznego przykładu wprowadzenia do świata sztuki dzieci żyjących w ekstremalnych warunkach obozu koncentracyjnego w Teresinie pozwalającego im wyrazić doświadczenia, uczucia i przemyślenia. Wykład Profesora Timothy'ego Gorringa reprezentującego Wydział Teologii Uniwersytetu w Exeter "The Fear of God and the Fear of Man" został odczytany, gdyż referent nie mógł przybyć osobiście na konferencję. Referat ujmował zagadnienie obaw z perspektywy ewangelicznej. Kierowanie się bojaźnią Bożą wyzwala człowieka z lęków doczesnych. Budowa kapitalistycznego porządku społeczne- go, gospodarczego i politycznego wyzbytego podstawowej zasady aksjologicznej jaką jest szacunek dla człowieka prowadzi do rabunkowego traktowania świata przyrody i w istocie do niszczenia życia na ziemi. Kolejny wykład zaprezentowany przez Profesora Charlesa Rojzmana, wiceprzewodniczącego Fundacji Polsko-Francuskiej do spraw Nowych Praktyk Demokratycznych nosił tytuł "Crises, peurs et violences dans la societe contemporaine: que faire?". Referat poruszał kwestie funkcjonowania społeczeństw wielo-etnicznych i wielo-kulturowych. Omawiał różne formy współistnienia w jednym państwie zbiorowości i jednostek trwale związanych z odrębnym kulturowo środowiskiem pochodzenia. Wskazywał na ścieranie się odrębnych koncepcji współistnienia grup etnicznie i kulturowo zróżnicowanych kraju przyjmującego oraz grup i jednostek napływających.
Dyskusja jaka rozgorzała po prezentacji
pięciu referatów była bardzo burzliwa. Jej
uczestników poruszyły nie tylko zaprezentowane
sposoby ujmowania zagadnień lecz same
zagadnienia, które jak sądzili należy szerzej
niż dotychczas analizować w ujęciu wielodyscyplinarnym.
Ujawniły się ciekawe pomysły
tematów i metod badań i analiz naukowych
w sferze problemów społecznych, psychologicznych
i politycznych budzących obawy
we współczesnych społeczeństwach.Następnym punktem w programie konferencji była sekwencja dramowa. Wykład prezentujący założenia dramy stosowanej jako techniki naświetlania problemów społecznych przedstawił John Somers ze School of Performance Arts Uniwersytetu w Exeter, wieloletni współpracownik IPSiRu. Po jego wystąpieniu zostało zaprezentowane przedstawienie dramowe "Na krawędzi". W prezentacji wzięli udział studenci i absolwenci IPSiRu oraz inni członkowie Stowarzyszenia 'Stop-klatka'. Na zakończenie zaprezentowano również inne formy i środki dramy sygnalizując ich różnorodność stwarzającą możliwość wielorakiego praktycznego zastosowania dramy w sytuacjach interwencji społecznych. Obrady pierwszego dnia konferencji odbyły się w sali konferencyjnej nowego gmachu Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego. W przerwach konferencji wielu uczestników zwiedziło bibliotekę i ogrody. Niektórzy nawet znaleźli krótkie chwile, żeby w niej popracować, sprawdzić jej zbiory. Wszyscy zgodnie zachwycili się architekturą budynku i jego funkcjonalnością. Kończący pierwszy dzień konferencji bankiet odbył się w Sali Złotej Pałacu Kazimierzowskiego. Była to znakomita okazja do bliższego poznania sław naukowych i swobodniejszych rozmów. Miłym akcentem bankietu w Sali Złotej było wręczenie przez Panią Dyrektor IPSiRu kwiatów i złożenie wyrazów uznania i podziękowania nestorowi IPSiRu, prof. dr. hab. Krzysztofowi Przecławskiemu. Obecni przyjęli tę uroczystość oklaskami i gratulacjami zaadresowanymi do Profesora. Drugiego i trzeciego dnia obrady konferencji odbywały się w gmachu Instytutu Profilaktyki Społecznej i Resocjalizacji UW przy ul. Podchorążych 20. Były to dni obrad w grupach tematycznych. Grupie tematycznej "Człowieczeństwo, lęk, cierpienie, choroba" przewodniczył prof. dr hab. Krzysztof Przecławski. Problemy poruszone w referatach i wypowiedziach dotyczyły zagadnień egzystencjalnych i cierpienia, zagrożeń w życiu publicznym dla prawdy i dobra, opisu źródeł obaw i lęków powodowanych przez instytucje społeczne i ich zakłócone funkcjonowanie. Moderatorem grupy tematycznej "Ideologia, polityka, demokracja" był prof. dr hab. Wojciech Kostecki. Wystąpienia dotyczyły zagrożeń wynikających z obrepcji elit, ideologicznego uzasadniania zaprogramowanej ekskluzji i biedy, dyskryminacji, wzrostu ryzykowności życia, fundamentalizmu, medialnego kreowania rzeczywistości. W grupie tematycznej "Polityka społeczna, pomoc społeczna, praca socjalna" obradom przewodniczył dr Tomasz Kaźmierczak. Wystąpienia dotyczyły politycznych i społecznych uwarunkowań aktualnej polityki społecznej i pracy socjalnej. Poruszano także kwestie zawodowych problemów pracowników sfery socjalnej na tle demograficzno- -strukturalnych przemian społeczeństwa. Obradom grupy tematycznej "Środki masowego przekazu" przewodniczyła prof. dr hab. Maria Libiszowska- Żółtkowska. Przedstawiono wnioski z merytorycznej i formalnej analizy porównawczej przekazów medialnych. Dyskutowano rzetelność informacyjną mediów na przykładzie prezentacji problematyki sekt, przestępczości. Zaprezentowano stanowisko w sprawie przestrzegania przez media przepisów w zakresie ochrony praw dzieci. Prowadzącą obrady grupy tematycznej "Reintegracja społeczna wykluczonych" była dr Anna Olech. Dyskutowano problemy osób należących do grup społecznych narażonych na dyskryminację, osób niepełnosprawnych, osób wywodzących się ze środowisk zaniedbanych społecznie i ekonomicznie. Przedstawiono skuteczne i nieskuteczne sposoby przełamywania tendencji wykluczających.
W grupie tematycznej "Przestępczość, polityka
karna, prewencja" przewodniczącymi byli
prof. dr hab. Teodor Szymanowski oraz prof.
dr hab. Andrzej Bałandynowicz. Wystąpienia
dotyczyły zmian w prawie karnym, stosowania
prewencji kryminalnej w zakresie przestępczości
gospodarczej i kreowania przestępczości
przez złe regulacje prawne. Poruszono zagadnienie
duszpasterstwa więziennego, dysfunkcji
probacji postpenitencjarnej, lęku przed terroryzmem
i przestępczością.Prof. dr hab. Krystyna Ostrowska przewodniczyła grupie tematycznej "Obawy młodego pokolenia". Prezentowano wyniki badań empirycznych dotyczących systemu norm i wartości oraz zakresu obaw i lęków w środowisku młodzieży szkolnej i młodych dorosłych. Obrady w grupie tematycznej "Obawy o młode pokolenie" poprowadziła dr Joanna Zamecka. Referowano wyniki badań dotyczących zagrożenia młodych ludzi narkomanią, alkoholizmem, oddziaływaniem patologicznego środowiska, niestabilnością psychiczną. Prezentowano opinie specjalistów - praktyków o skali i rodzajach zagrożeń. Przewodniczącym obradom grupy tematycznej "Kara pozbawienia wolności, izolacja więzienna" był prof. dr hab. Michał Porowski. Referaty i dyskusja wybiegły poza problemy dogmatyczne prawa karnego. Koncentrowano się wokół polityki penitencjarnej i idei przewodnich wykonania kary pozbawienia wolności. Dr Ewa Stępień moderowała obrady grupy tematycznej "Rodzina, rodzicielstwo, dzieciństwo". Prezentacje dotyczyły zagrożeń powstających w środowisku rodzinnym ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji dziecka. Referaty dotyczyły narażenia na zaniedbanie, samotności, uwikłania członków rodziny w uzależnienia na tle ogólnej sytuacji społeczno-gospodarczej Polski. Połączonym grupom tematycznym "Edukacja i wychowanie: wzmacnianie czy osłabianie barier" oraz "Przeciwdziałanie zagrożeniom dzieci i młodzieży" wspólnie przewodniczyli prof. dr hab. Lesław Pytka i dr hab. Barbara Kowalska-Ehrlich. Referaty i dyskusja ogniskowały się na analizie wyników badań empirycznych przeprowadzonych w środowisku młodzieży i młodych dorosłych. Prezentowano programy pracy streetworkerskiej z prostytuującą się młodzieżą, referaty na temat harcerstwa jako środowiska wychowawczego, raporty z programów integracyjnych dla dzieci niepełnosprawnych, wyniki badań analizujących nadużycia w zakresie przypisywania dzieciom niesprawności szkolnych, wnioski z obserwacji mobbingu szkolnego. Grupie tematycznej "Nowe technologie, internet" przewodniczyła dr Beata Gruszczyńska. Zaprezentowane referaty dotyczyły psychologicznych aspektów funkcjonowania dzieci i młodzieży w stechnologizowanym środowisku. Przedstawiono obawy dotyczące rozwoju relacji społecznych osób rozlegle wykorzystujących na co dzień techniki komunikacji intemetowej. Obrady grupy tematycznej "Transformacja systemowa" moderowała dr Monika Figiel. Przedstawiano i analizowano kwestie psychospołecznych reakcji społeczeństwa polskiego doświadczającego transformacji. W grupie tematycznej "Rynek pracy: bezrobocie" moderatorem była dr Danuta Lalak. Tematy poruszone w referatach i dyskusji dotyczyły funkcjonowania rynku pracy zagrożonego rozległym bezrobociem zmuszającym do podejmowania ryzykownych zachowań dla zdobycia środków utrzymania. Prezentowano badania własne lub dokonywano analizy wtórnej zbioru badań. Zaprezentowano interesującą sesję fotograficzną poświęconą zbieraczom złomu w zdewastowanych koszarach i na poligonach. Prof. dr hab. Tadeusz Pilch moderował przebieg obrad grupy tematycznej "Edukacja i wychowanie: problemy systemowe". W tej grupie zajmowano się kryzysem wartości młodzieży oraz kryzysem ekonomizującego swoje działania systemu edukacyjnego. Zaprzeczając kryzysowi w szkolnictwie młodzież z Koła Naukowego Miłośników Pedagogiki i Psychologii "Śniadecki" III Liceum Ogólnokształcącego w Jeleniej Górze zaprezentowała własne wyniki badań nad młodzieżą zmieniającą środowisko edukacyjne. W grupie tematycznej "Miasto" koordynatorem był prof. dr hab. Władysław Misiak. Prezentowano diagnozy społeczno-gospodarcze miast ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji społeczności ekskludowanych. Omawiano formy i znaczenie ekspresji kulturalnej obecnej w przestrzeni współczesnych miast polskich. Ważnym wydarzeniem konferencyjnym było złożenie 16 listopada podczas ogólnouniwersyteckiej uroczystości przez Panią Dyrektor dr Katarzynę Sawicką i prof. dr. hab. Jerzego Szmagalskiego w imieniu Instytutu Profilaktyki Społecznej i Resocjalizacji wyrazów uszanowania i wdzięczności Profesorowi Nilsowi Christiemu. Idea społeczeństwa zintegrowanego upowszechniana przez Nilsa Christiego patronuje programowi dydaktyczno- -badawczemu IPSiRu od wielu lat. Obecnie jeszcze silniej widać zasadność jej wyboru. Trzeciego dnia konferencji, 17 listopada były kontynuowane obrady w trzech grupach tematycznych. Grupa tematyczna "Demokracja w Polsce" obradowała pod przewodnictwem prof. dr hab. Ireny Rzeplińskiej. Omawiano problemy demokracji w Polsce w świetle zagrożeń, zadań i trudności jakie stają przed obywatelami. Moderatorem grupy "Rynek pracy: nowa rzeczywistość" byt dr Teodor Bulenda. W tej grupie tematycznej kwestie zatrudnienia ujęte byty w kategoriach rynku. Omawiano szansę zawodowe różnych grup społecznych na tle ograniczonych zasobów pracy. Przewodniczącym obrad grupy "Regiony, migracje" byt prof. dr hab. Andrzej Rejzner. Prezentowane referaty i dyskusja dotyczyły dynamiki przemieszczania się ludności i charakteru kontaktów międzykulturowych w świecie i w Polsce. Omawiano sprawę kryzysu obywatelstwa zdominowanego przez nową formę obywatelstwa kulturowego wiążącego ze społecznością pochodzenia. Sygnalizowano nowe zjawiska społeczne jak tropizm, formy inkluzji i ekskluzji społecznej wynikające z alokacji dużych zbiorowości. Pod kierownictwem dr Lucyny Kirwil odbyła się sesja plakatowa "Potencjalne zagrożenia socjalizacji dzieci i młodzieży przez telewizję". Zaprezentowano hipotezy badawcze, propozycje metodologiczne i analityczne odnoszące się do problemu oddziaływania mediów na wybrane grupy młodych widzów. Ostatnim punktem w programie konferencji była poprowadzona przez absolwenta IPSiRu red. Michała Olszańskiego dyskusja panelowa z udziałem prof. dr hab. Anny Kossowskiej, prof. dr. hab. Lesława Pytki, ks. prof. dr. hab. Andrzeja Potockiego oraz dr. Jarosława Utrata-Mileckiego. Panelistom zadano dwa pytania: Czego obawiali się ludzie w społeczeństwie autorytarnym i czy życie w społeczeństwie demokratyzującym się jest straszniejsze? oraz Czy lęki i zagrożenia organizują nasze życie codzienne? Panel poprzedziła miła uroczystość podziękowań złożonych Pani Dyrektor Katarzynie Sawickiej w imieniu pracowników IPSiRu przez prof. dr. hab. Michała Porowskiego i dr. Jarosława Utrata-Mileckiego. Wyrażono radość z powodu integracji środowiska naukowego i zaznaczenie początku nowego etapu jego rozwoju w kierunku wielodyscyplinarnych, skoordynowanych badań zorientowanych na problemy polskiego społeczeństwa. Organizatorom sprawiło wiele satysfakcji, że interdscyplinarne studia IPSiRu pozwoliły na zdefiniowanie powszechnie odczuwanego i komentowanego w publicystyce politycznej, ale nie zdefiniowanego wcześniej zjawiska społecznego obrepcji elit i wprowadzenie w związku z tym podczas konferencji do języka nauki nowego pojęcia "obrepcji elit" czyli uzyskania przez nie prawa do działania na podstawie zmyślonych i fałszywych powodów. Zarówno podczas obrad w sesjach jak i w dyskusji panelowej nowy termin, jego sens i znaczenie był przedmiotem ożywionej wymiany zdań przedstawicieli różnych dziedzin nauk społecznych: politologów, pedagogów, psychologów, socjologów, prawników. Badano zasadność użycia nowego terminu, dyskutowano jego definicję.
Konferencji towarzyszyło ogromne zainteresowanie
mediów. Prasa i telewizja przeprowadziły
wiele wywiadów z uczestnikami
obrad, a rozgłośnie radiowe na bieżąco informowały
o trwaniu konferencji, treści referatów
i tematach dyskusji. Program pierwszy Polskiego
Radia podawał informację o konferencji
Instytutu Profilaktyki Społecznej i Resocjalizacji
"Czego obawiają się ludzie? Współczesne
zagrożenia społeczne - diagnoza i przeciwdziałanie"
jako drugą wiadomość dnia.Wszyscy obecni podkreślali przyjemność uczestnictwa w konferencji, która zachowując naukowy charakter miała wiele miłych momentów towarzyskich. Zaznaczano wysoki poziom wypowiedzi i serdeczną, sprzyjającą otwartym prezentacjom poglądów atmosferę konferencji. Organizatorzy już przystąpili do przygotowania publikacji zwartej opartej na materiałach zgromadzonych na potrzeby konferencji "Czego obawiają się ludzie? Współczesne zagrożenia społeczne - diagnoza i przeciwdziałanie". |