Wydział Prawa i Administracji

Badania naukowe prowadzone na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego zmierzają do objęcia swoim zakresem zmieniającej się rzeczywistości i charakteryzują się powolnym odchodzeniem od tradycyjnych sfer nauki prawa na rzecz takich nowych zjawisk społecznych jak integracja, globalizacja, informatyzacja itp. Jednocześnie nie zaniedbuje się tradycyjnych sfer nauki prawa. Do ciekawszych projektów badawczych można zaliczyć:

„Komentarz do kodeksu cywilnego”
Kierownik tematu - dr Konrad Osajda

Praca sprowadza się do badania prawa cywilnego w aspekcie dynamicznym, z akcentem na jego ciągłe zmiany. Jej celem jest przygotowanie komentarza do kodeksu cywilnego, który - w przeciwieństwie do pozostałych komentarzy - będzie komentarzem „zawsze aktualnym” , gdyż autorzy zobowiązują się do ciągłej elektronicznej jego aktualizacji. Komentarz - użyteczny zarówno dla praktyki, jak i dla teorii - ma w założeniach dostarczać informacji o najbardziej aktualnym stanie prawnym zarówno jeśli chodzi o nowelizacje normatywne, zawarte w elektronicznych bazach danych, jak też o najnowsze orzecznictwo i piśmiennictwo. Przewidziano dwie drogi upowszechniania komentarza. Ma on być dostępny w wersji elektronicznej w Internecie, stanowiąc autonomiczną część programu SIP Legali, a także w wersji drukowanej.

„Mediacja jako alternatywna metoda rozwiązywania sporów w polskim prawie cywilnym”
Kierownik tematu - dr Ewa Gmurzyńska

Tematyka badań obejmie zastosowanie mediacji jako alternatywnej metody rozwiązywania sporów w sprawach cywilnych w polskim systemie prawnym. Badania dotyczą dostosowania przepisów kodeksu postępowania cywilnego oraz innych ustaw do wymogów Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/52/WE z dnia 21 maja 2008 r., odnośnie niektórych aspektów mediacji w sprawach cywilnych i handlowych. Celem badań jest stwierdzenie, jakie jest dotychczasowe podejście do stosowania mediacji oraz jakie działania należy podjąć, by poszerzyć jej zastosowanie w sprawach cywilnych. Centrum Rozwiązywania Sporów i Konfliktów przy Wydziale Prawa planuje wprowadzenie programu pilotażowego we współpracy z jednym bądź kilkoma sądami cywilnymi w Polsce. Program ten posłuży wypracowaniu dobrych praktyk w zakresie stosowania mediacji w sądownictwie powszechnym oraz opracowaniu dalszych wniosków praktycznych.

„Sieć internet jako kanał komunikacyjny w przestępczości o znaczeniu powszechnym”
Kierownik tematu - dr Kacper Gradoń

Badania poświęcone są diagnozowaniu nowego typu zagrożenia bezpieczeństwa i porządku publicznego. W ramach projektu badacze przeprowadzają przegląd najnowszych tendencji w przestępczości, których charakterystycznym elementem jest wykorzystanie internetu jako kanału komunikacyjnego. Dotyczy to organizacji terrorystycznych, zorganizowanych organizacji przestępczych typu mafijnego oraz działających samodzielnie sprawców zabójstw wielokrotnych – w tym szczególnie sprawców tzw. strzelanin w środowisku szkolnym lub akademickim, którzy wykorzystują internet jako środek nagłaśniania swoich planów. Badanie ma charakter całkowicie nowatorski w skali międzynarodowej, a jego efekty będą miały w niedalekiej przyszłości bezpośrednie przełożenie na praktykę, dzieki szerokim możliwościom wdrożeniowym. Projekt ma na celu zbadanie, czy wykorzystanie metod analizy kryminalnej, profilowania kryminalnego i wywiadu kryminalnego takiego, jak ten, który wykorzystuje wywiad wojskowy w odniesieniu do zagrożeń militarnych, może mieć bezpośrednie zastosowanie do typowania i identyfikacji sprawców nieznanych lub ukrywających swą tożsamość.

„Ustrojowe konsekwencje integracji europejskiej”
Kierownik tematu - dr Ryszard Piotrowski

Badania dotyczące ustrojowych konsekwencji integracji europejskiej wskazują na potrzebę analizy zjawiska europeizacji polskiej jurysprudencji konstytucyjnej w ramach poszukiwania odpowiedzi na pytanie, w jakiej mierze integracja europejska wpływa na polską kulturę konstytucyjną. Wymaga to z jednej strony rozważenia następstw członkostwa Polski w Unii Europejskiej dla ustrojowego statusu i kompetencji Trybunału Konstytucyjnego, z drugiej zaś analizy wpływu akcesji do Unii na aksjologię konstytucyjną i sposób rozstrzygania konfliktów wartości w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego. Badania mają na celu ustalenie, na czym polega wpływ integracji europejskiej na interpretację i rozstrzyganie konfliktów wartości i określanie granic władzy ustawodawczej przez Trybunał Konstytucyjny. Chodzi o ustalenie, czy i w jakiej mierze konstytucja polska jest - z perspektywy polskiej jurysprudencji konstytucyjnej - konstytucją europejską.

„Charakterystyka spraw karnych z artykułu 200 kodeksu karnego, profil sprawcy i profil ofiary”
Kierownik projektu - dr hab. Monika Płatek, wykonawca - mgr Małgorzata Dziewanowska

Badania dotyczą uprawnień przysługujących osobom niepełnoletnim, a zwłaszcza możliwości wyrażania przez nie zgody na stosunek seksualny, zabroniony według art. 200 kodeksu karnego, który penalizuje czynności seksualne z małoletnim poniżej 15 roku życia. Badaczy interesuje profil sprawcy, jego relacje z ofiarą i motywacja. Kodeks karny penalizując czynności seksualne z małoletnimi poniżej 15 roku życia, wyznacza granicę tzw. wieku przyzwolenia, od której dziecko ma możliwość wyrażenia zgody na współżycie. W ramach badania podjęta zostanie również próba ustalenia słuszności tak zarysowanej granicy wiekowej, a także ewentualnego wpływu dojrzałości lub niedojrzałości ofiary na wysokość kar dla sprawców. Finalnym rezultatem ma być opracowanie profilu sprawcy i ofiary przestępstwa z artykułu 200 kodeksu karnego, próba diagnozy intensywności występowania i zgłaszania tego zjawiska w różnych rejonach Polski oraz ustalenie, czy dany przepis jest stosowany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, czy służy osiąganiu innych celów.

„Osobowe źródła dowodowe w sprawach o zabójstwo”
Kierownik projektu - prof. dr hab. Tadeusz Tomaszewski, wykonawca - dr Paweł Waszkiewicz

Celem badań jest stworzenie metodyki najbardziej efektywnych, pierwszych działań śledczych w sprawach o zabójstwo. Mimo malejącego trendu zabójstw ujętych w policyjnych statystykach, stanowią one najbardziej poruszający opinię publiczną przykład złamania norm prawnych. Wysoka wykrywalność tych przestępstw (92,3% w 2010 r.) dotyczy jedynie powiązania osób podejrzanych z konkretnymi zdarzeniami, ale nie formalnego oskarżenia czy skazania sprawcy. Na przeszkodzie często stają błędy popełnianie w pierwszych godzinach od zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Projekt zmierza do opracowania nie tylko teoretycznego modelu działania zgodnego z przepisami, lecz również publikacji w formie poradnika o charakterze metodyki działań. Wdrożenie opracowanego modelu ma za zadanie zwiększyć ilość, ale przede wszystkim jakość materiału dowodowego pochodzącego z osobowych źródeł informacji. Skutkiem tego będzie trafniejsze łączenie podejrzanych z zarzucanymi im czynami, a w efekcie wyższy odsetek osób trafnie skazanych bądź słusznie oczyszczonych ze stawianych im zarzutów.