Wydział Lingwistyki Stosowanej

Do najważniejszych zadań Wydziału Lingwistyki Stosowanej UW – prócz dydaktyki – należy zaliczyć stałą troskę o jakość, rozwój i intensyfikację podstawowych i aplikatywnych badań naukowych, a także dbałość o rozpowszechnianie ich wyników w kraju i za granicą. Każdego roku wszystkie jednostki Wydziału kładą coraz większy nacisk na te aspekty. Szczególnie zauważalne jest zintensyfikowanie badań naukowych w obszarze: lingwistyki języków specjalistycznych (przede wszystkim lingwistyki legislatywnej i lingwistyki biznesu), lingwistyki międzykulturowej, lingwistyki i kulturologii antropocentrycznej, krytycznej analizy dyskursu, lingwistyki stosowanej (translatoryki, glottodydaktyki), teorii komunikacji (multi)językowej, terminologii i terminografii, literaturoznawstwa i kulturoznawstwa ogólnego.

W Instytucie Lingwistyki Stosowanej prowadzone są badania w zakresie: teorii komunikacji językowej, glottodydaktyki, translatoryki, a także kulturoznawstwa i literaturoznawstwa (historia literatury, przekład literacki, krytyka literacka). W obszarze zainteresowań pracowników znajdują się następujące subdziedziny wiedzy lingwistycznej: analiza dyskursu, analiza gatunków mowy, glottodydaktyka szczegółowa, gramatyka, gramatyka kontrastywna, językoznawstwo kognitywne, lingwistyka tekstu, leksykologia i leksykografia, neurolingwistyka, psycholingwistyka, semantyka, semiotyka, socjolingwistyka, teoria komunikacji międzykulturowej, terminologia i terminografia, tłumaczenie konferencyjne i tłumaczenie pisemne (przekład tekstów specjalistycznych). W ostatnich latach część pracowników zainicjowała prace w takich dziedzinach, jak: wartościowanie w języku, język (dyskurs) a tożsamość społeczna i kulturowa, teksty kultury globalnej, teksty multimedialne, korpusy tekstowe, tłumaczenie środowiskowe i przekład audiowizualny.

Instytut Rusycystyki prowadzi działalność naukową w zakresie językoznawstwa, literaturoznawstwa, kulturoznawstwa, glottodydaktyki i translatoryki. Rezultaty badawcze cenione są przez naukowców z Polski i ze świata. Wyraża się to w rosnącej liczbie cytowań w literaturze rosjoznawczej i filologicznej, rosnącym zainteresowaniem poważnych ośrodków rusycystycznych, udziałem wielu znakomitych gości w organizowanych przez Instytut konferencjach naukowych, w wymianie naukowej, jak również w zainteresowaniu publikacjami drukowanymi. Profesorowie Instytutu zapraszani są w charakterze recenzentów prac doktorskich i habilitacyjnych do ośrodków krajowych i zagranicznych, pełnią też wysokie funkcje w międzynarodowych organizacjach rusycystycznych. Instytut szczyci się ciągłą działalnością wydawniczą. Utrzymuje kontakty naukowe z uniwersytetami w Moskwie, w Sankt-Petersburgu, Tallinie, Bratysławie, Pradze, a także uniwersytetami zachodnioeuropejskimi (Berlin, Paryż, Helsinki, Juveskula, Belgia). W realizacji prawie wszystkich badań uczestniczą gremia międzynarodowe.

W Instytucie Kulturologii i Lingwistyki Antropocentrycznej badania prowadzone są w ramach poszczególnych zakładów.

• Zakład Lingwistyki Języków Specjalistycznych skupia się na zadaniach dotyczących funkcji komunikacyjnych i funkcji kognitywnych języków specjalistycznych oraz badaniach i rozważaniach dotyczących tekstowej i dyskursywnej płaszczyzny reprezentacji wiedzy specjalistycznej – a tym samym – tekstowej i dyskursywnej kompetencji specjalistycznej. Należy podkreślić, że tak pojmowana kompetencja specjalistyczna nie była do tej pory przedmiotem żadnych systematycznych badań lingwistycznych.
• Zakład Literaturoznawstwa Interkulturowego prowadzi badania wielokierunkowe i interdyscyplinarne z zakresu m.in. dialogu kultur, dialogu literatury i kultury, komunikacji interkulturowej, komparatystyki literackiej, uwarunkowań historycznych współczesnych stosunków międzynarodowych w ramach Unii Europejskiej i poza Unią. Obszarem zainteresowań i badań są też teoria literatury w świetle najnowszych badań naukowych i wieloaspektowa praca nad interkulturową rolą tłumaczeń humanistycznych i literackich.
• Przedmiotem badań Zakładu Teorii Języków i Akwizycji Językowej są zagadnienia z zakresu lingwistyki, glottodydaktyki i translatoryki, w szczególności te, związane z teorią języków, semantyką, teoriami przyswajania języka pierwszego i drugiego (obcego) i ich implikacjami glottodydaktycznymi, dydaktyką języków specjalistycznych, polsko-niemieckim językoznawstwem komparatywnym (kontrastywnym) oraz problematyką terminologii i leksykologii języków specjalistycznych.
• Przedmiotem badań Zakładu Terminologii i Terminografii oraz zadaniem edukacyjnym jego pracowników są systemy terminologiczne oraz ich reprezentacja słownikarska. Działalność naukowo-badawcza skupia się na zagadnieniach wynikających z bogactwa słownictwa terminologicznego jako nośnika i generatora wiedzy zawodowej. Jej zadaniem jest m.in. opracowanie skutecznych form wspomagania lingwistycznego glottodydaktyki.
• Zakład Leksykologii i Leksykografii prowadzi działalność naukową w zakresie badań leksykalnych. Naukowcy zajmują się mechanizmami słowotwórczymi w poszczególnych językach, neologizmami, zapożyczeniami językowymi, strukturami składniowymi słownictwa, kolokacjami i łączliwością elementów leksykalnych. Prowadzą też badania leksykograficzne nad rozwojem technik leksykograficznych i historią słowników na poszczególnych obszarach językowych.

Badacze pracujący w Katedrze Ukrainistyki zajmują się przede wszystkim zagadnieniami kultury ukraińskiej w Polsce, pograniczem obu literatur, kultur i sztuk oraz polsko-ukraińskimi związkami literackimi. Badania ukierunkowane w ten sposób są niezwykle istotne w kontekście procesów integracyjnych i globalizacyjnych. Ważny jest też wymiar interkulturowy oraz dążenie do aktywnego uczestnictwa Polski i Ukrainy w procesie przepływu, wymiany i absorpcji wartości.

W Katedrze Białorutenistyki rozwijane są badania w zakresie folklorystyki białoruskiej, polsko-białoruskiego pogranicza językowego, polsko-białoruskich związków literackich, twórczości literackiej pisarzy emigracyjnych, roli emigracji białoruskiej w obronie języka ojczystego, emigracyjnego piśmiennictwa białoruskiego, twórczości pisarzy białoruskich w Polsce, językoznawstwa białoruskiego, translatoryki czy historii literatury białoruskiej.

W Katedrze Studiów Interkulturowych Europy Środkowo-Wschodniej prowadzone są prace nad uszczegółowieniem koncepcji programowo-badawczej w zakresie studiów interkulturowych Europy Środkowo-Wschodniej. Naukowcy prowadzą też badania m.in. nad rolą kościołów galicyjskich w ruchach narodowych, porównawczą teatrologią słowiańską, dwudziestowieczną rosyjską myślą narodowo-państwową, rolą cerkwi greckokatolickiej w rozwoju kultury ukraińskiej w okresie międzywojennym oraz historią literatury białoruskiej. Z uwagi na ścisłe historyczne powiązania etniczno-polityczne i religijno-kulturowe w regionie – wszystkie te prace badawcze mają wymiar interkulturowy i przyczyniają się do lepszego zrozumienia historii i teraźniejszości regionu.