Instytut Badań Interdyscyplinarnych „Artes Liberales”

Instytut Badań Interdyscyplinarnych „Artes Liberales” Uniwersytetu Warszawskiego jest podstawową jednostką organizacyjną prowadzącą działalność naukowo-badawczą i dydaktyczną, powołaną do istnienia przez senat UW w 2008 roku. Instytut wyrósł z Ośrodka Badań nad Tradycją Antyczną w Polsce i w Europie Środkowo-Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego (OBTA UW) i kontynuuje jego zadania. Instytut prowadzi badania nad spuścizną kulturową Polski i Europy Środkowo-Wschodniej, ze szczególnym uwzględnieniem kultury śródziemnomorskiej. Prace w Instytucie realizowane są zgodnie z wieloletnim planem, w ramach sześciu różnych dyscyplin naukowych:

• tradycja antyczna w Polsce i w Europie Środkowo-Wschodniej,
• renesans i reformacja w Polsce i w Europie,
• Polska w Europie: od nowożytności do współczesności,
• badania porównawcze tradycji i modernizacji w Europie, Azji i Amerykach,
• komunikacja, edukacja i dialog międzykulturowy,
• świat śródziemnomorski.

Tylko badania interdyscyplinarne, pozwalające na używanie narzędzi badawczych z różnych dyscyplin naukowych, dają optymalne rezultaty. Dlatego prace prowadzone przez Instytut łączą zagadnienia z zakresu archeologii, prawa, religioznawstwa, socjologii, filozofii, muzykologii, teatrologii, historii, ekonomii, a także filologii, zwłaszcza klasycznej i polskiej.

Instytut współpracuje z ośrodkami badawczymi z całego świata, a jego pracownicy uczestniczą w dużych, międzynarodowych przedsięwzięciach. Oto kilka najważniejszych projektów, realizowanych przez jednostkę w ostatnich latach:

• „Humanizm. Idee, nurty i paradygmaty humanistyczne w kulturze polskiej” to projekt badawczy, który został zamówiony przez MNiSW. Jego zasadniczym celem jest kompleksowe przedstawienie tradycji humanizmu polskiego. Efektem realizacji projektu jest m.in. 26 tomów studiów i źródeł wydanych w serii „Humanizm. Idee, nurty i paradygmaty humanistyczne w kulturze polskiej”.
• „The Traditions of Mediterranean Humanism and the Challenges of Our Times: the Frontiers of Humanity” – projekt finansowany przez Fundację na Rzecz Nauki Polskiej w ramach programu „Międzynarodowe Projekty Doktoranckie”. Konsorcjum, w którego skład wchodzi Instytut, prowadzi badania nad humanizmem śródziemnomorskim i jego historyczną ewolucją od antyku po współczesność. W ramach projektu 15 młodych naukowców, prowadzących badania nad humanizmem śródziemnomorskim, może odbyć staż w jednej z ponad 20 partnerskich instytucji projektu. Badacze mają do wyboru m.in. Cambridge, Oxford oraz Sorbonę.
• „European Network for Baroque Cultural Heritage” – projekt badawczy finansowany z programu KULTURA 2007- 2013 – najważniejszego projektu Unii Europejskiej w zakresie wspierania kultury. W ramach badań naukowcy chcą rozpowszechnić wiedzę na temat europejskiego dziedzictwa epoki baroku.
• „Gnôthi Seauton! Classics and Communism. The History of the Studies on Antiquity in the Context of the Local Classical Tradition. Socialist Countries 1944/45-1989/90” to polsko-węgierski projekt, którego realizacji podjęli się badacze ze wszystkich krajów dawnego bloku radzieckiego.

Od chwili swego powstania Ośrodek, a obecnie Instytut, zorganizował lub współorganizował kilkadziesiąt konferencji i ponad sto sesji o zasięgu międzynarodowym i krajowym. Począwszy od roku 1994 prowadzi także działalność wydawniczą (m.in. publikuje serie wydawnicze „Eseje i Studia”, „Ludzie i Teksty”, „Arcydzieła Literatury Nowogreckiej”, „Studia polsko-hiszpańskie”, „Obta Lectures”, „Spotkania dawnych kultur”, a także periodyk „Łacina w Polsce” . Pracownicy Instytutu co roku wydają blisko 200 publikacji naukowych: książek, artykułów i recenzji, są też wydawcami źródeł, tłumaczami prac naukowych i literatury pięknej, redaktorami książek, czasopism i serii wydawniczych.